Klikzink
Wie een dakvlak laat berekenen met geïntegreerde zonnecellen, wil eerst weten waar de baan zelf aan voldoet voordat er over opwekking gesproken wordt. Dat is het onderwerp van deze pagina: de maten, het materiaal en de bevestiging van de felsbaan waarin de zonnecellen verwerkt zitten. Niet de opbrengst, niet de prijs, maar wat er letterlijk op het dak ligt.
De baan is Sendzimir verzinkt staal met een matte organische coating. Dat is dezelfde plaatopbouw als een gewone klikfels zonder cellen, en dat is precies het punt: de baan met zonnecellen is geen apart product met eigen regels, het is de bestaande felsbaan waarin een strook cellen is opgenomen. De werkende breedte is 475 mm, met een haakse fels van 35 mm. Die fels staat rechtop, geen liggende naad, en wordt blind bevestigd met klemmen die onder de fels vallen. Er gaat geen schroef of beugel door het dakvlak. De klem die de baan vasthoudt is dezelfde klem die de opwekking op zijn plaats houdt, en dat is waarom er in de specificatie geen apart bevestigingssysteem voor de zonnecellen staat vermeld: het bestaat niet als los onderdeel.
De cellen zelf liggen in het vlak van de baan, niet erop. Ze steken niet boven de omringende platen uit en zitten op dezelfde lijn als de banen zonder cellen ernaast. De kleur is mat en donker, vergelijkbaar met de coating van het staal, zodat een dakvlak met en zonder cellen naast elkaar geen visueel verschil laat zien in hoogte of glans. Voor wie op tekening werkt: de banen met cellen zijn qua profiel, breedte en felshoogte identiek aan de blanco banen, ze zijn alleen op de plek waar cellen liggen dikker in doorsnede door de laag die daar zit. Dat verandert niets aan de rest van de dakopbouw, de onderconstructie, de gordingafstand of de wijze van aansluiten op nok, goot en kilgoot.
Een voorbeeld maakt dit concreet. Bij een schuur met een zadeldak van pakweg tien bij twintig meter, waarbij het zuidelijke dakvlak een goede oriëntatie heeft, wordt op dat vlak een deel van de banen uitgevoerd met cellen en het overige deel blanco, precies zoals dat zou gebeuren met gewone felsbanen in twee kleuren. De maatvoering van de banen, de plaatsing van de klemmen en de manier waarop de fels aansluit op de naastliggende baan is voor de installateur op de bouwplaats niet anders dan bij een dak zonder opwekking. Wat er wel bijkomt is de bekabeling die vanaf de cellen naar binnen gaat en de aansluiting op de rest van de installatie, en dat is een onderwerp dat op een andere pagina aan de orde komt, niet hier.
Bij dit soort projecten is het verstandig onderscheid te maken tussen wat vaststaat en wat per dakvlak verschilt. Vaststaand zijn de plaatopbouw, de coating, de werkende breedte en de felshoogte: dat is de specificatie van de baan als zodanig en die verandert niet per project. Wat wel per dakvlak verschilt, is de verdeling tussen banen met en zonder cellen, de lengte van de banen, de aansluiting op de details van dat specifieke dak en daarmee ook wat het kost. Wattpiek per vierkante meter, rendement en terugverdientijd horen niet bij de specificatie van de plaat, dat is een rekenvraag die per uitvoering en per dakvlak anders uitpakt. Wie daar een getal wil, krijgt dat op tekening voor het eigen project, niet als algemeen cijfer op deze pagina, want een getal dat voor het ene dak klopt kan voor het andere dak volledig mis zijn door oriëntatie, hellingshoek, schaduw en de verdeling van banen met en zonder cellen.
De haakse fels van 35 mm is meer dan een maat op een tekening. Een liggende naad, zoals bij sommige andere dakbedekkingen, is een plek waar water blijft staan als de afwatering niet perfect is. Een haakse fels die 35 mm boven het vlak uitsteekt, voert water af zonder dat er een liggend deel is waar het kan blijven hangen. Voor een dak waarin ook nog stroom wordt opgewekt is dat relevant, omdat de cellen in het vlak liggen en niet als opgetild element boven de plaat: er is geen tweede laag die apart afgedicht moet worden, de waterdichtheid van het dak is de waterdichtheid van de fels, punt.
Ontbreken in deze specificatie: alles wat met de installatie achter de plaat te maken heeft. De bekabeling, de omvormer, de doorvoer naar binnen en de aansluiting op het net staan beschreven op de pagina over aansluiting en elektra. Hoe het systeem er in de praktijk uitziet en hoe de stroom van cel naar contactdoos loopt, staat uitgelegd op de pagina hoe het werkt. Wat er gebeurt als een dakvlak op termijn onderhoud nodig heeft of als een baan beschadigd raakt, staat op de pagina over onderhoud en levensduur. Deze pagina blijft bij de plaat zelf.
Wanneer is deze specificatie niet de goede specificatie om te bekijken? Als de vraag is of geïntegreerde opwekking financieel aantrekkelijker is dan panelen op beugels, is dat een andere afweging dan de technische maat van de baan, en die vergelijking staat op de pagina vergelijking met panelen. Als het dak nog jaren meegaat en er geen aanleiding is om het te vervangen, is de vraag niet wat de specificatie van deze baan is, maar of het overwegen waard is om nu al te investeren in een nieuw dakvlak: dat loont vooral wanneer het dak toch aan vervanging toe is of bij nieuwbouw, omdat dan de kosten van dak en opwekking in één post samenkomen in plaats van twee keer betalen voor twee keer een dak. Zie daarvoor de pagina's over dakvervanging en nieuwbouw. Bij een bestaand dak dat nog in goede staat is, ligt een systeem op beugels vaak meer voor de hand, juist omdat daar geen nieuwe dakbedekking nodig is.
Voor wie op basis van deze gegevens verder wil rekenen: neem de plattegrond en de dakvlakken die in aanmerking komen, en geef aan welke vlakken bebouwd raken met banen met cellen. Op basis daarvan wordt de indeling van banen met en zonder cellen, de aansluiting op de details van het dak en de bijbehorende opgave op tekening gemaakt, zonder kosten voor het meedenken vooraf.