Klikzink
Een lekkage in het dak van een bedrijfshal komt nooit op een handig moment. Er staat water op de vloer, er ligt misschien voorraad die schade heeft, en de vraag die dan op tafel komt is simpel: repareren we de plek, of kijken we naar het hele dak. Die tweede vraag wordt vaak weggeschoven omdat er geen tijd voor is. Maar een lekkage is ook het moment waarop een beslissing die anders jaren was uitgesteld, zich opeens aandient. Het dak moet toch open, er moet toch een aannemer komen, en de vraag of dat dak alleen dicht moet of ook stroom moet gaan leveren, ligt dan voor het eerst logisch op tafel.
Eerst dit: niet elke lekkage is een reden om het dak te vervangen. Als het gaat om een lokale schade, een verouderde doorvoer, een beschadigde overlap na storm, dan is een gerichte reparatie vaak de juiste stap en niets meer dan dat. Een dak vervangen omdat er op één plek water doorkomt, is zonde van geld als de rest van het dakvlak nog jaren mee kan. Wij zeggen dat liever te vroeg dan te laat: bel een dakdekker voor de reparatie, en bewaar de grotere vraag voor het moment dat die er echt toe doet.
De grotere vraag speelt wel zodra blijkt dat de lekkage geen incident is maar een teken. Verouderde dakbedekking op meerdere plekken, corrosie die verder gaat dan de plek van de schade, een dakconstructie die al eerder is afgekeurd voor verlenging. Dat is het moment waarop de verzekeraar, de aannemer en de eigenaar samen concluderen dat het dak er sowieso af moet. En dat is precies het moment waarop het zonde is om alleen een nieuwe felsbaan neer te leggen zonder verder te kijken. Het dak gaat er hoe dan ook af, er komt hoe dan ook een aannemer op het dak, en de stelling en de bouwlogistiek zijn er al. Dat is de goedkoopste stap die je ooit zult zetten om een dak te laten opwekken, omdat je hem combineert met werk dat je toch al moet doen.
Bij een bedrijfshal is dat verhaal extra sterk. De meeste bedrijfshallen hebben een groot, vrij dakvlak zonder veel obstakels, goed gericht op de zon, en een gebruiker die overdag stroom nodig heeft voor machines, koeling, verlichting, laadpalen of een serverruimte. Dat is de combinatie waar dakstroom het meest oplevert: de stroom wordt opgewekt op het moment dat hij ook wordt verbruikt, binnen hetzelfde gebouw. Geen teruglevering die ergens anders heen moet, geen piek die 's avonds ongebruikt wegvloeit. Overdag draait de hal, overdag levert het dak, en dat is de gunstigste situatie die er voor dit soort opwekking bestaat.
Als de keuze valt op een felsbaan met geïntegreerde zonnecellen in plaats van een gewoon nieuw dak met panelen erop, verandert er niet zoveel aan de bouwvolgorde. Er komt nieuwe stalen felsbaan te liggen, in dezelfde matte donkere kleur als een gewoon dak, met de cellen verwerkt in het vlak zelf. Geen beugels die apart gemonteerd moeten worden, geen tweede laag boven het dak die apart wordt aangesloten en apart wordt gekeurd. De bevestiging van de dakbaan is ook de bevestiging van de opwekking, dus wat er op de bouwplaats gebeurt is in essentie nog steeds: een dak leggen. Alleen ligt er na die dag een dak dat ook stroom maakt.
Dat is precies waarom dit werkt bij een vervanging na een lekkage en veel minder goed werkt als losstaand project op een dak dat er verder nog jaren goed bij ligt. Een gewoon paneel op beugels leg je op een bestaand dak zonder dat dak te vervangen. Een felsbaan met cellen erin léég je in plaats van een dak, niet erbovenop. Als het dak nog niet aan vervanging toe is, is een regulier paneel op beugels vaak de logische keuze, en zeggen wij dat ook zo tegen wie ons daarover belt.
Stel een bedrijfshal van een paar duizend vierkante meter, met een zadeldak in twee vlakken en een lekkage bij een lichtstraat die al jaren meegaat. De aannemer constateert bij het onderzoek dat de bevestiging van de bestaande dakbeplating op meerdere plekken corrosie vertoont, niet alleen bij de lichtstraat. De eigenaar staat voor de keuze: repareren rond de lichtstraat en het probleem twee jaar later weer tegenkomen, of het hele dakvlak vervangen. Die tweede keuze was er al zonder de zon erbij te betrekken. Zodra die keuze valt, is de vraag of het nieuwe dakvlak ook meteen stroom gaat leveren een kwestie van rekenen op tekening: hoeveel vierkante meter dakvlak, welke oriëntatie, hoeveel verbruik overdag, en welk deel van het dak in cellen wordt uitgevoerd en welk deel in gewone banen zonder cellen. Dat rekenwerk doen wij, kosteloos, op basis van de tekening die er al ligt voor de dakvervanging.
De bekabeling die van de cellen naar binnen moet, de plek van de omvormer, en de manier waarop het geheel wordt aangesloten op de installatie van de hal, dat leggen we uit op de pagina over hoe de stroom naar binnen komt bij een bedrijfshal, en de plek van de omvormer zelf staat beschreven zoals wij uitleggen bij [waar de omvormer komt](/dakstroom/bedrijfshal/omvormer). Voor deze pagina is het genoeg om te weten: dat werk hoort standaard bij een dakvervanging en hoeft niet apart georganiseerd te worden zoals bij een naderhand toegevoegd paneelveld.
De reden dat dit scenario, lekkage, dakvervanging, bedrijfshal, zo vaak terugkomt in de aanvragen die wij krijgen, is niet toeval. Het dak moet er toch af. De stelling staat er toch. De aannemer is er toch. En het gebouw erachter gebruikt overdag stroom voor exact de dingen die overdag stroom nodig hebben: compressoren, verlichting, laadinfrastructuur, klimaatinstallaties. Dat is de situatie waarin het opwekkende dakvlak niet als los project wordt beoordeeld, maar als onderdeel van een vervanging die er al aan zat te komen. De extra kosten van cellen in het dakvlak worden dan afgezet tegen een dak dat je toch al betaalt, in plaats van tegen een dak dat er verder nog jaren goed bij lag.
Omgekeerd geldt: als het onderzoek na de lekkage uitwijst dat het dak zelf nog jaren meekan en alleen die ene plek moet worden herstelt, is het onverstandig om die reparatie aan te grijpen om meteen het hele dak te vervangen voor de zon. Dan is een regulier zonnepaneel op beugels, geplaatst op het bestaande, gerepareerde dak, de nuchtere keuze. Dat kost minder, het tast het bestaande dak niet aan, en het levert evengoed stroom.
Wat dit voor een volgende stap betekent, is dat het antwoord op de vraag repareren of vervangen niet bij de zon begint, maar bij de staat van het dak. Is het antwoord vervangen, dan is het de moeite waard om diezelfde tekening waarop de aannemer het nieuwe dak intekent, ook naar ons te sturen. Wij rekenen dan uit wat een dakvlak met geïntegreerde cellen op deze hal zou betekenen, zonder dat dat iets kost of iets vastlegt.