Klikzink
Een dak dat zelf stroom opwekt, staat onder spanning zolang er licht op valt. Dat geldt voor een dak met gewone paneelrijen op beugels net zo goed als voor een felsbaan met de cellen erin verwerkt. De vraag die opdrachtgevers en brandweer allebei stellen is wat dat betekent op het moment dat er brand is, en of de installatie dan spanningsloos gemaakt kan worden voordat iemand het dak op moet.
Bij een bedrijfshal is die vraag concreter dan bij een woning, want er is vaker een bedrijfshulpverlener op locatie, vaker een meldkamerverbinding en vaker een dakvlak dat groot genoeg is om in secties te verdelen. Dat laatste is precies waar de opzet van een felsdak bij helpt. Het dakvlak bestaat uit een reeks losse banen van 475 mm breed, elk met eigen bekabeling die onder de baan naar binnen loopt zoals te lezen is bij de bekabeling onder de baan. Die indeling in stroken maakt het mogelijk om de bedrading per sectie te schakelen, met een eigen DC-schakelaar per groep in plaats van één blok dat alles-of-niets is.
De brandweer werkt met een vast protocol bij een gebouw met eigen opwekking: eerst vaststellen of en waar er nog spanning op het dak staat, dan pas het dak op. Daarvoor moet er een schakelaar zijn die het hele systeem aan de gebouwzijde spanningsloos maakt, goed gemarkeerd en op een plek die zonder ladder bereikbaar is, meestal bij de meterkast of naast de hoofdaansluiting. Die schakelaar onderbreekt de kabel tussen dak en omvormer, niet de opwekking in de cellen zelf: zolang er licht op het dakvlak valt, blijft de bedrading tussen de cellen en die schakelaar onder spanning staan. Dat is een fysiek gegeven van elk paneel of elke cel met licht erop, en geen tekortkoming van het ene systeem tegenover het andere.
Waar felsbanen met geïntegreerde cellen een praktisch voordeel geven, is de overzichtelijkheid van het dakvlak zelf. Er liggen geen kabelbomen boven het dak, geen aansluitdozen tussen de paneelrijen, geen bevestigingsbeugels die een vluchtroute over het dak versmallen. Het vlak is vlak. Voor een bevelvoerder die het dak op moet om te ventileren of een doorbraak te maken, is dat een dak zonder obstakels, en dat scheelt tijd op een moment dat tijd het enige is wat telt.
Bij een bedrijfshal ligt het risico vaker binnen dan op het dak: een lasplek, een magazijnrek, een productieproces. Als de brand van binnenuit komt en het dak intact blijft, verandert er niets aan de opwekking; die loopt door zoals op elke gewone dag, en de schakelaar bij de meterkast doet zijn werk zoals bij elke installatie. Pas als het dak zelf betrokken raakt bij de brand, wordt de vraag relevant wat één beschadigde baan doet voor de rest van het vlak, en dat is uitgewerkt op de pagina over wat er gebeurt als één baan stuk is.
Wat een bedrijfshal onderscheidt van een woonhuis of een gestapeld gebouw, is dat de stroom vaak direct wordt gebruikt op het moment dat hij wordt opgewekt: een compressor, koeling, verlichting op de vloer, machines die overdag draaien wanneer de zon ook schijnt. Dat is niet primair een brandveiligheidsvoordeel, maar het heeft er wel een raakvlak mee. Een installatie die grotendeels lokaal verbruikt wordt, vraagt om minder teruglevering naar het net en dus om eenvoudigere schakel- en beveiligingscomponenten in de meterkast. Minder complexiteit in die kast betekent minder onderdelen die bij inspectie en onderhoud gecontroleerd moeten worden, en een overzichtelijkere situatie voor de brandweer als ze bij aankomst moeten vaststellen wat er allemaal aan boord is.
Dat een bedrijfshal doorgaans een enkelvoudig, groot en ononderbroken dakvlak heeft, helpt ook. Er is dan één samenhangend systeem in plaats van een lappendeken van uitbreidingen op verschillende dakdelen, wat het weer eenvoudiger maakt om precies te weten welke schakelaar welk deel van het dak uitschakelt. Bij een gebouw dat gefaseerd is uitgebreid, zoals besproken bij het later uitbreiden van een bedrijfshal met dakstroom, is het belangrijk dat elke uitbreiding netjes wordt opgenomen in dezelfde schakelstructuur, zodat de brandweer niet met twee of drie losse systemen te maken krijgt die elk een eigen aansluitpunt hebben.
Een dak dat zelf stroom opwekt is geen vervanging voor een sprinklerinstallatie, een brandmeldsysteem of een BHV-organisatie, en de aanwezigheid van cellen in het dakvlak verandert niets aan de eisen die daarvoor gelden. De cellen liggen in hetzelfde vlak als de rest van de felsbaan, van hetzelfde verzinkte staal met dezelfde coating, en het dakpakket daaronder moet aan dezelfde brandklasse-eisen voldoen als een dak zonder opwekking. Voor de dakconstructie zelf verandert er dus weinig; voor de elektrotechnische kant komt er een schakelvoorziening bij die er bij een gewoon dak niet is, en die moet worden opgenomen in het brandveiligheidsplan van het gebouw net als de andere technische installaties.
Of een dakvlak in twee, vier of meer schakelgroepen wordt verdeeld, en waar de hoofdschakelaar het handigst hangt gezien de plek van de meterkast en de looproutes op het dak, hangt af van de indeling van de hal en de omvang van het dakvlak. Dat rekenen wij uit op tekening, samen met de brandweer of de installateur die het schakelschema opstelt, zodat de indeling in secties aansluit op wat er bij calamiteiten praktisch nodig is. Neem de plattegrond en het dakoverzicht mee en Klikzink in Ede denkt gratis mee over waar de scheidingen het beste liggen.