Klikzink
Een lekkage is meestal geen reden om het hele dak te vervangen. Een loszittende plaat, een verweerde doorvoer of een verstopte goot lost een dakdekker vaak lokaal op, en dan is de zaak klaar. Bij een twee-onder-een-kapwoning ligt dat soms anders, want het dak loopt in één vlak door boven twee huizen met twee eigenaren. Een lek aan de ene kant van de nok kan wijzen op een probleem dat zich over het hele dakvlak uitstrekt, en dan wordt de reparatie het eerste moment waarop beide huishoudens moeten praten over wat er met het dak gaat gebeuren.
Die situatie is anders dan bij een vrijstaande woning. Daar is de eigenaar van het dak ook de enige die beslist. Bij een twee-onder-een-kap is dat vaker gedeeld: soms is er één kapconstructie met een knik of nok precies op de erfgrens, soms zijn het bouwkundig twee losse daken die alleen tegen elkaar aan liggen. Bij een lekkage is het daarom nuttig om eerst vast te stellen wie welk deel van het dakvlak bezit, voordat er iets besloten wordt over vervanging. Dat is niet alleen een juridische vraag, het bepaalt ook waar een eventuele scheiding in de dakbedekking straks loopt, en dus waar de ene helft felsbanen met cellen kan krijgen terwijl de andere helft daar voorlopig nog niet aan toe is.
Als de schade beperkt is tot een paar platen of een randdetail, is vervanging van het hele dak zelden verstandig. Een dakdekker vervangt het beschadigde deel, controleert de rest van het dakvlak op vergelijkbare zwakke plekken, en het huis is weer droog. Zonnecellen in de felsbaan overwegen op dat moment heeft weinig zin: je zou een grotendeels goed dak vervroegd afschrijven om iets toe te voegen dat ook op een later, natuurlijker moment kan.
Het wordt een andere afweging als de lekkage het gevolg is van een dak dat aan het einde van zijn levensduur zit. Verweerde dakbedekking, meerdere lekkages in een paar jaar, of een onderconstructie die niet meer voldoet, zijn signalen dat vervanging toch aan de orde is, lekkage of niet. Op dat moment verandert de rekensom. Je vervangt de dakbedekking sowieso, en de vraag wordt of je een gewone felsbaan legt of een felsbaan waarin de zonnecellen al verwerkt zijn. Het meerwerk zit dan niet in een tweede bouwlaag boven op een af dak, maar in het verschil tussen twee soorten platen die je toch al moet leggen. Dat is precies het moment waarop het product van Klikzink loont: je betaalt één keer voor dak en opwekking samen, in plaats van eerst een dak en later, boven op dat dak, nog een systeem met beugels en doorvoeren erbij.
Bij een twee-onder-een-kap met één doorlopend dakvlak is er een praktisch punt dat bij een vrijstaand huis niet speelt: wat gebeurt er als de ene helft van het huizenpaar wil vervangen en de andere helft nog niet, of wel wil vervangen maar geen cellen wil. De felsbanen liggen in stroken van dakrand tot nok, en het is heel goed mogelijk om op de scheidslijn tussen de twee huizen een overgang te maken waar de ene kant wel cellen heeft en de andere kant niet, zoals ook wordt toegelicht bij [de baan zonder cellen](/dakstroom/twee-onder-een-kap/baan-zonder-cellen). Dat is geen esthetisch compromis: de banen zonder cellen liggen in dezelfde matte kleur en op dezelfde lijn als de banen met cellen, zodat het dakvlak als geheel ogenschijnlijk gelijk blijft, ook als er onder de oppervlakte een knip zit tussen wat huis A heeft laten leggen en wat huis B heeft laten leggen.
Dat vraagt wel iets van de planning. Als de ene eigenaar na een lekkage besluit tot vervanging en de andere nog niet, is het praktisch om dat gesprek voor de uitvoering te voeren, ook al is er geen verplichting om tegelijk te beslissen. Een dakdekker kan met één werkbezoek en één stelling op het dak allebei de vlakken doen, wat efficiënter is dan twee losse klussen op verschillende momenten. Bovendien is het voor de bekabeling relevant of er straks één aansluiting per huis blijft of dat er twee gescheiden systemen naast elkaar op hetzelfde dakvlak komen te liggen. Wie daar zicht op wil hebben zodra de installatie draait, kan behalve met de eigen meterkast ook per baan volgen wat er wordt opgewekt, zoals te lezen is bij [per baan zien wat hij doet](/dakstroom/twee-onder-een-kap/monitoring); dat maakt het voor beide huishoudens navolgbaar wat hun eigen helft van het dak oplevert, ook als de installaties strikt gescheiden blijven.
Het is verstandig om na een lekkage niet meteen te veronderstellen dat zonnecellen in het dak het probleem meteen aantrekkelijker maken om op te lossen. De keuze voor felsbanen met cellen staat los van de oorzaak van de lekkage en verandert niets aan de reden waarom het lekte. Een verkeerd geplaatste doorvoer, een beschadigde regenpijp of een detail bij de schoorsteen blijft een op zichzelf staand probleem, dat eerst goed moet worden opgelost voordat er nieuwe dakbedekking op komt, met of zonder cellen. Een nieuw, mooi dakvlak boven een onopgelost vochtprobleem in de constructie is geen verbetering, het is uitstel.
Het is ook zaak om na een lekkage niet in paniek een beslissing te nemen die eigenlijk tijd nodig heeft. Een lekkage voelt urgent, en dat is hij ook voor de reparatie zelf, maar de vraag of je bij die gelegenheid het hele dak vervangt en van opwekking voorziet, verdient een rustiger tempo. Er is tijd nodig om vast te stellen wie welk deel van het dak bezit, wat de staat van de rest van de constructie is, en of de andere helft van het huizenpaar meewil of niet. Een tijdelijke reparatie die het huis droog houdt terwijl die vragen worden uitgezocht, is vaak de verstandigste eerste stap, ook als de uiteindelijke uitkomst wel degelijk vervanging met geïntegreerde zonnecellen wordt.
Wat Klikzink daarin doet, is meedenken op het niveau van de tekening, niet op het niveau van de spoedreparatie. Voor een dakvlak dat toch aan vervanging toe is, en waarbij een twee-onder-een-kapwoning te maken heeft met een gedeeld vlak en twee eigenaren, is het mogelijk om vooraf te laten uitwerken waar de scheiding komt, welke banen cellen krijgen en welke niet, en hoe de bekabeling per huishouden gescheiden blijft. Dat is maatwerk per dakvlak, met eigen walsmachines die de platen op maat leveren voor de precieze situatie van dat dak. Een concreet getal over kosten of opbrengst hoort daar niet bij zolang er geen tekening ligt: dat verschilt per uitvoering en wordt uitgerekend op basis van de situatie, niet op basis van een gemiddelde.