Klikzink
Als het dak van een twee-onder-een-kapwoning asbest bevat, is er geen keuze meer of het dak blijft liggen. Het moet eraf, ongeacht wat er daarna op komt. Dat is een ander uitgangspunt dan bij een dak dat er nog dertig jaar mee kan en waar iemand overweegt om er panelen bovenop te zetten. Bij sanering is de sloop al ingepland en betaald, en de vraag wordt: wat leggen we ervoor terug.
Precies op dat punt is een felsdak met geïntegreerde zonnecellen niet duurder dan het alternatief. Je moet toch een nieuw dakvlak aanbrengen, met nieuwe regels, nieuwe onderconstructie en nieuwe banen. Of die banen dan gewoon staal zijn of staal met cellen erin, is een meerprijs op één post in plaats van twee aparte investeringen na elkaar: eerst een dak, en dan alsnog een set panelen erbovenop met een eigen beugelsysteem en een eigen doorvoer. Bij vervanging van een asbestdak vallen die twee momenten samen, en dat is de reden waarom dit product hier meespeelt in de afweging terwijl het bij een dak dat nog goed is, meestal niet de eerste optie is.
Bij een twee-onder-een-kapwoning komt er een vraag bovenop die bij een vrijstaand huis niet bestaat: het dakvlak loopt door boven twee eigenaren, en asbest laat zich niet netjes opknippen langs de erfgrens. Vaak wordt de sanering in de praktijk voor het hele dakvlak in één keer aangevraagd en uitgevoerd, ook als de twee bewoners los van elkaar beslissen over wat er terugkomt. De ene helft van het huis kiest misschien voor gewoon stalen felswerk zonder cellen, de andere voor de uitvoering met zonnecellen erin. Dat kan, want de cellen liggen in het vlak van de baan en de banen zonder cellen liggen op precies dezelfde lijn en in dezelfde kleur als de banen ernaast; hoe die overgang in het dakvlak loopt, leggen we uitgebreider uit bij [de baan zonder cellen bij een twee-onder-een-kap](/dakstroom/twee-onder-een-kap/baan-zonder-cellen). Wat wel vooraf moet worden vastgelegd, is wie welk deel van de sanering en de vervanging betaalt en waar in het dakvlak die knip precies zit, want dat is bij een gedeeld dak zelden een technische vraag maar een afspraak tussen buren.
Een asbestdak wordt in het algemeen niet stuk voor stuk vervangen, maar in zijn geheel verwijderd door een gecertificeerd bedrijf, met containment en afvoer als gesloten geheel. Dat betekent dat op het moment dat het oude dak weg is, de onderconstructie meestal in één keer bloot ligt voor de volle breedte van het pand, bij beide huizen. Dat is een praktisch voordeel dat een niet-gesaneerd dak niet heeft: er is geen bestaande bedekking die je om oude panelen heen moet leggen of ontzien. De nieuwe felsbanen, met of zonder cellen, gaan op een schone, vlakke ondergrond, in doorlopende banen van dakvoet tot nok. Hoe die banen bovenaan worden afgewerkt, en wat er verandert als de bovenkant van het dak bij de ene helft van het pand anders wordt ingedekt dan bij de andere, staat beschreven bij [de aansluiting op de nok](/dakstroom/twee-onder-een-kap/stroom-naar-binnen).
Omdat de bevestiging van de banen ook de bevestiging van de opwekking is, komt er in dit hele proces geen extra beugel of extra doorboring bij die apart beoordeeld moet worden op de saneringsvergunning. Bij een gewoon paneel op beugels is dat wel een punt: de beugels worden vaak in of na een tweede fase gemonteerd, met een aparte afweging over waterdichtheid rond elke doorboring, en dat gebeurt dan na de sanering, als aparte klus met een andere aannemer. Bij de felsbanen met cellen erin hoort de opwekking bij de dakbedekking zelf en wordt hij in dezelfde werkgang meegenomen als de rest van het dak. Dat scheelt geen geld op de sanering zelf, maar wel een tweede bouwmoment met een tweede stelpost, en bij een twee-onder-een-kap ook een tweede moment waarop de twee eigenaren afspraken moeten maken over steigers, planning en wie welke aannemer op het dak toelaat.
De eerlijke kant hiervan is dat dit alleen klopt als het dak wérkelijk aan de beurt is. Is er bij één helft van het pand alleen een klein stukje asbest gevonden, bijvoorbeeld in de dakbeschot- of gootconstructie, en blijft de rest van het dakvlak verder ongemoeid, dan is er geen reden om voor dat kleine stuk over te stappen op een compleet ander systeem. Dan is de sanering een lokale herstelklus en blijft een gewoon paneel op beugels, eventueel later bij te plaatsen, de logischere route. Wij rekenen dat niet vooraf dicht met een vast bedrag, want de omvang van de sanering, de staat van de onderconstructie en de vorm van het dakvlak verschillen te veel per huis om daar een algemene uitspraak over te doen. Wat we wel doen is op tekening kijken naar de twee dakhelften samen, precies vaststellen waar de erfgrens in het dakvlak loopt en aangeven waar dat gescheiden vervangen praktisch wel of niet uitmaakt voor de planning.
Bij een twee-onder-een-kap speelt er nog iets dat bij een vrijstaand huis niet speelt: de twee bewoners hoeven niet gelijktijdig te beslissen. De ene helft kan de sanering nu laten uitvoeren met een dak met geïntegreerde zonnecellen, terwijl de andere helft besluit om voorlopig alleen het asbest te laten verwijderen en een kaal, stroomloos dakvlak terug te leggen, met het idee om later zelf iets toe te voegen. Dat kan, mits de saneerder en de dakdekker vooraf weten dat dit de bedoeling is, zodat de overgang tussen de twee dakhelften recht en vlak blijft en er later niet alsnog een nieuwe naad in het dakvlak moet komen. Wat er in dat geval met een latere uitbreiding mogelijk is en welke voorwaarden daarbij gelden, staat toegelicht bij [uitbreiden bij een twee-onder-een-kap](/dakstroom/twee-onder-een-kap/uitbreiden).
De kern van deze pagina is dat de meerwaarde van dit product hier niet zit in een technisch argument over het dakvlak zelf, maar in de timing. Een asbestsanering verplicht je toch al tot een compleet nieuw dak. Op dat moment een systeem kiezen waarbij de opwekking onderdeel is van de dakbedekking, in plaats van een tweede laag die er later bovenop komt, is een andere volgorde van bouwen, niet een ander soort dak. Bij een twee-onder-een-kapwoning komt daar de extra stap bij om vooraf vast te leggen wie wat vervangt en hoe de scheiding tussen de twee helften in het dakvlak precies loopt, zodat de sanering en de nieuwe dakbedekking bij beide huizen zonder wrijving op elkaar aansluiten. Wilt u weten of dit bij uw eigen sanering aan de orde is, stuur dan de bestaande dakopbouw en de kadastrale scheiding in de nok naar Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en wij rekenen het door op tekening.