Klikzink
Een loods met een asbestdak komt vroeg of laat op een lijst met werk dat gedaan moet worden, niet omdat iemand dat wil maar omdat het niet anders kan. Het dak moet eraf, gecertificeerd afgevoerd worden en er moet iets nieuws voor in de plaats komen. Op dat moment verandert er iets in de rekensom. Een sanering is namelijk het enige moment waarop je niet kiest tussen een dak zonder panelen en een dak met panelen erbovenop, maar tussen twee soorten nieuw dak: een dak dat alleen dicht is, of een dak dat ook stroom levert. Het is dat verschil waar deze pagina over gaat.
Bij een gewone plaatsing van zonnepanelen betaal je voor het dak en daarna nog eens voor de panelen, de dragers en de bevestiging daarvan. Bij een sanering vervalt die eerste kostenpost niet; die was er sowieso al, want het oude materiaal moest er toch af en er moest toch iets nieuws op. De vraag is dan alleen nog wat dat nieuwe dak wordt. Een stalen felsbaan met de zonnecellen in het vlak verwerkt kost per vierkante meter dak meer dan een felsbaan zonder cellen, maar je vermijdt de aparte constructie die je bij naderhand geplaatste panelen nodig hebt. Dat scheelt in materiaal, in montagetijd en in het aantal partijen dat langs moet komen. Klikzink rekent dat na op tekening, per dakvlak en per uitvoering, want een schatting zonder die tekening is voor niemand nuttig.
Het type gebouw maakt daarbij verschil. Een loods is doorgaans groot, hoog en open, met weinig binnenwanden en vaak zonder verwarmingsinstallatie die het hele gebouw op temperatuur houdt. Het verbruik zit in andere dingen: compressoren, transportbanden, verlichting boven het werkvlak, laadapparatuur voor heftrucks. Dat verbruik loopt in de meeste loodsen overdag, tijdens de openingstijden en de productie, en dat is precies de periode waarin een dak met zonnecellen ook opwekt. Een woonhuis heeft 's avonds het grootste verbruik en juist dan geen zon meer; een loods heeft dat probleem in mindere mate. Dat betekent niet dat opbrengst en verbruik altijd gelijk oplopen, maar het dakvlak van een loods sluit qua timing vaak beter aan bij wat er onder dat dak gebeurt dan bij een woning.
Een loodsdak heeft ook gewoon veel oppervlak, en dat oppervlak ligt er meestal in één stuk, zonder dakkapellen, schoorstenen of dakramen die het vlak onderbreken. Voor een felsbaan is dat gunstig: hoe minder onderbrekingen, hoe minder overgangen en hoe eenvoudiger de planning van de banen met en zonder cellen. Bij een asbestsanering wordt het dak vaak in één keer helemaal opnieuw opgebouwd, van dakplaat tot dakbedekking, en dat is het moment waarop je die planning in één ontwerp kunt meenemen in plaats van achteraf te puzzelen om panelen tussen bestaande obstakels te passen.
Het eerlijke verhaal is dat dit dak duurder is per wattpiek dan een regulier paneel op een montagesysteem. Dat verschil verdien je niet terug met een hogere opbrengst; de meerprijs zit in de integratie, niet in extra rendement. Het voordeel ontstaat op het moment dat je toch al voor de kosten van een nieuw dak staat, zoals bij een sanering, en de vraag is of je twee producten koopt of één. Sta je niet op dat punt, heb je een dak dat nog jaren meekan en alleen ruimte op het dakvlak nodig is voor panelen, dan is een gewoon paneel op een montagesysteem vrijwel altijd de goedkopere weg. Het is dan niet nodig om het hele dakpakket te vervangen voor de opwekking alleen.
Dat betekent ook dat het niet verstandig is om een sanering naar voren te halen puur om deze reden. Als het asbestdak nog in orde is volgens de geldende inspectie en er geen andere aanleiding is, dan is wachten tot vervanging toch nodig is de nuchtere keuze. Andersom geldt: als de sanering al gepland staat, of als er toch een verbouwing, uitbreiding of nieuwbouw van de loods aankomt, dan is dit precies het moment om de twee vragen, dak en opwekking, in één gesprek te beantwoorden in plaats van na elkaar.
Bij een sanering werkt een aannemer meestal met een planning: eerst het asbest gecertificeerd verwijderen en afvoeren, dan de nieuwe dakconstructie plaatsen. Wordt er gekozen voor een felsbaan met geïntegreerde cellen, dan verandert die planning niet wezenlijk; het is een andere dakbaan die op dezelfde manier gelegd en gefelst wordt als een baan zonder cellen. Wat wel vooraf moet gebeuren is het uitwerken van de looprichting van de banen, de plek van de cellen in het vlak en de plek waar de bekabeling het dak verlaat. Dat is werk voor de tekentafel, niet voor op het dak zelf, en het is precies het werk waar Klikzink in meedenkt zonder daar kosten voor te rekenen.
Ook de rest van het gebouw speelt mee. Een loods heeft vaak een technische ruimte, een kantoorunit aan de gevel of een meterkast die al voor andere installaties is aangelegd. Die ruimtes liggen doorgaans dicht bij het dakvlak, met een korte route naar boven, wat de aanleg van de bekabeling eenvoudiger maakt dan bij een gebouw met meer verdiepingen ertussen. Details over die bekabeling en de rest van het technische verhaal, van doorvoer tot omvormer, staan op de andere pagina's van deze site; hier gaat het vooral over het moment waarop de keuze wordt gemaakt en waarom een sanering dat moment tot een logisch beslispunt maakt.
Waar de sanering zelf, dus het verwijderen en afvoeren van het asbesthoudende materiaal, aan losstaat van de keuze voor het nieuwe dak. Dat is en blijft werk voor een gecertificeerd saneringsbedrijf, met eigen regels voor inkapseling, afvoer en vrijgave van het gebouw. Klikzink levert het nieuwe dakpakket, niet de sanering zelf, maar de twee opdrachten sluiten in de praktijk goed op elkaar aan omdat ze in dezelfde bouwstroom vallen: eerst leeg, dan weer dicht.
Wie dit overweegt voor een loods die toch gesaneerd moet worden, doet er goed aan om beide vragen tegelijk op tafel te leggen bij de aannemer: wat het nieuwe dak moet kunnen, en of dat dak meteen ook de opwekking kan verzorgen. Een tekening van het dakvlak, met de maten en de bestaande doorvoeren, is genoeg om te laten uitrekenen wat dat in dit specifieke geval betekent.