Klikzink
Een school met een asbestdak komt op een gegeven moment op een lijst waar niemand omheen kan. Het dak moet eraf, met alle voorzorg die daarbij hoort, en er moet iets nieuws op terug. Dat is een andere situatie dan een dak dat nog jaren meekan en waar je losse panelen op zou kunnen leggen. Bij een sanering betaal je toch al voor een nieuw dak. De vraag is dan niet meer of dat dak extra geld moet kosten om ook stroom te leveren, maar of je het geld dat je al uitgeeft aan een nieuw dak zo besteedt dat er meteen stroom uit komt.
Bij een gewoon schuin dak dat nog goed is, is een felsbaan met geïntegreerde zonnecellen duurder per wattpiek dan panelen die je erbovenop klikt met beugels. Dat is geen verkooppraat, dat is gewoon zo. Bij een school na asbestsanering vervalt een groot deel van dat verschil, omdat de kosten van het dak zelf er sowieso zijn. Je vergelijkt dan niet meer nieuw dak plus panelen tegen alleen een duurdere felsbaan, je vergelijkt nieuw dak plus panelen tegen nieuw dak dat de panelen niet meer nodig heeft omdat de opwekking al in de baan zit.
Een school gebruikt de meeste stroom overdag, op schooldagen, wanneer er les wordt gegeven, computers aan staan en de ventilatie draait. Dat komt goed overeen met de uren waarin een dak stroom levert. Maar een school staat in de zomer vaak grotendeels leeg, juist in de periode dat de zon het hoogst staat en een dak het meest zou kunnen opwekken. Bij een sanering die toch al gepland moet worden, is dat een van de dingen die je meeneemt in de afweging: hoeveel van die zomeropbrengst wil je gebruiken, hoeveel lever je terug, en past dat bij de aansluiting die er al ligt of moet komen. Dat rekenwerk doen wij liever op tekening dan dat we er hier iets over beweren dat voor jouw school toch anders uitpakt.
Wat ook meespeelt bij een school, meer dan bij een loods of een kantoor, is wie er onder het dak zit. Een schooldak is een dak waar niemand op mag lopen zolang er kinderen in het gebouw zijn, en eigenlijk het liefst helemaal niet zonder dat er iemand van de sanering of het onderhoud specifiek voor die dag toestemming heeft gegeven. Bij een asbestsanering ligt dat nog scherper: zolang het oude dak eraf moet en er gesaneerd wordt, is het hele terrein al ingericht op een gecontroleerde situatie met afzettingen en een vast protocol. Het nieuwe dak dat daarna terugkomt, profiteert daarvan in die zin dat je meteen kunt kiezen voor een oplossing die na de sanering weinig aanleiding geeft om nog iemand het dak op te sturen. Een felsbaan met de cellen blind bevestigd onder de fels heeft geen beugels, geen kabelgoten boven het vlak en geen onderdelen die je apart moet controleren op een dak waar je toch al niet snel iemand naartoe wilt sturen voor een schoolvakantie voorbij is.
Een aannemer die de asbestsanering doet, werkt meestal met een vaste volgorde: afzetten, verwijderen onder onderdruk, afvoeren, en dan pas het nieuwe dakvlak aanbrengen. Op het moment dat de oude platen weg zijn, ligt het dakbeschot of de bestaande gordingen bloot, en dat is precies het moment waarop je moet weten wat erop terugkomt, inclusief of dat dak zelf stroom gaat leveren. Wachten met die keuze tot het nieuwe dak er al op ligt, betekent dat je een tweede traject organiseert voor iets dat je in één keer had kunnen meenemen. Bij een school, waar elke onderbreking van het gebruik afgestemd moet worden met een schoolbestuur, een vakantierooster en soms een gemeente als eigenaar van het gebouw, is dat extra traject niet iets waar iemand op zit te wachten.
Daarom loont het om bij de aanbesteding van de sanering al te vragen naar de mogelijkheid van een dak met geïntegreerde opwekking, in plaats van dat pas te bekijken als het nieuwe dak er al op ligt. Wij leveren de banen op maat voor de tekening die er ligt, en we rekenen uit hoeveel van het dakvlak met cellen uitgevoerd kan worden en hoeveel met gewone banen, afhankelijk van hoe het dak is georiënteerd en welke delen bijvoorbeeld schaduw krijgen van een naastgelegen gymzaal of een boom op het schoolterrein.
Niet elke asbestsanering is het moment om ook de opwekking te regelen. Als het schoolbestuur nog geen duidelijkheid heeft over de stroomvraag van het gebouw over vijf of tien jaar, bijvoorbeeld omdat er nog gesproken wordt over uitbreiding, een nieuwe ventilatie-installatie of elektrische verwarming, kan het verstandiger zijn om eerst een neutraal dak neer te leggen en de opwekking apart te bekijken zodra die plannen vaststaan. Een felsbaan zonder cellen kan later nog steeds voorzien worden van losse panelen, mocht dat de uitkomst zijn.
Het kan ook zijn dat het budget voor de sanering strak is afgebakend, met geen ruimte om ook maar iets aan opwekking mee te nemen, terwijl er wel losse subsidieregelingen bestaan voor zonnepanelen op een later moment. In dat geval is het reëel om het dak eerst gewoon te vervangen zonder cellen, en de stap naar opwekking apart te financieren wanneer daar een regeling of budget voor is. Dat is geen slechtere keuze, het is een andere volgorde, en welke volgorde bij een specifieke school past, hangt af van de financiering, het schoolbestuur en de planning van de sanering zelf.
Of de keuze nu voor een felsbaan met cellen valt of niet, het is verstandig om bij de aanbesteding van de sanering te laten vastleggen wie de opwekking ontwerpt en op tekening zet, en wanneer die keuze uiterlijk gemaakt moet zijn voordat het nieuwe dak erop gaat. Bij Klikzink werken we met eigen walsmachines en leveren we de banen op maat voor de specifieke tekening van het schoolgebouw, inclusief de delen waar geen cellen in komen omdat daar bijvoorbeeld een lichtkoepel, een schoorpijp of een stuk schaduw zit. Meedenken op basis van een tekening kost niets, en dat is precies het moment in een sanering waarop die vraag gesteld moet worden: niet nadat het nieuwe dak er al op ligt, maar terwijl het oude er nog af moet.