Klikzink
Een kantoorpand met een asbestdak uit de jaren zeventig of tachtig kent geen uitstel. Het dak moet gesaneerd worden, er komt een certificaat, er komt een nieuwe dakbedekking, en die volgorde ligt vast. Op dat moment is de vraag niet meer of er een nieuw dak komt, maar wat daar overheen of in komt te liggen. Precies hier verschuift de rekensom die bij een bestaand, gezond dak vaak in het nadeel van geïntegreerde opwekking uitvalt.
Bij een dak dat blijft zitten, betaal je voor panelen op beugels bovenop een dakbedekking die er al ligt en die zijn geld al heeft opgebracht. Bij een asbestsanering geldt dat niet. Er moet toch een nieuwe dakhuid komen, met nieuwe regels, nieuwe bevestiging en een nieuwe afwerking. De felsbaan met zonnecellen is in dat geval niet een extra laag naast het dak, maar het dak zelf. Je betaalt één keer voor de sanering en de nieuwe dekking, en die nieuwe dekking wekt meteen stroom op. Bij een dak dat nog jaren meekan, is die redenering er niet: dan leg je een tweede systeem op een eerste, en dat is een andere afweging dan wij hier maken.
Een kantoorpand heeft daarbij een verbruiksprofiel dat past bij wat een dak overdag opwekt. Personeel, systemen, verlichting, koeling: het grootste deel van het verbruik valt tussen negen en vijf, op dezelfde uren dat de zon op het dak staat. Dat maakt het dakvlak van een kantoorpand een logische plek om over na te denken, los van de vraag of je voor beugelpanelen of voor een geïntegreerde baan kiest. Bij een woonhuis, waar het verbruik 's avonds piekt, ligt die aansluiting anders.
Daken van kantoorpanden liggen bovendien zelden leeg. Er staan luchtbehandelingskasten, liftmachinekamers, klimaatunits, soms een dakterras of een vluchtroute. Bij een sanering worden die installaties toch gedemonteerd en teruggeplaatst of vervangen, en dat is het moment om de indeling van het dak opnieuw te bekijken. Een geïntegreerde felsbaan vraagt geen vrije zone voor beugelvoeten en geen opstelling die rondom installaties moet laveren: de baan ligt gewoon waar het dakvlak loopt, en de installaties krijgen hun eigen plek zonder dat er kabelgoten en montageframes tussen moeten. Bij een dak vol opstelplekken is dat in de praktijk vaak makkelijker te tekenen dan een paneelveld met vrije doorgangen en schaduwafstand.
Er is nog een reden waarom dit gebouwtype vaker aan deze afweging toekomt dan een loods of een stal: het uiterlijk telt mee. Bij een kantoorpand komen klanten, huurders, gemeenteambtenaren op bezoek, en het gebouw representeert een bedrijf. Panelen op beugels zijn vanaf de straat of vanaf een naastgelegen verdieping vaak te zien als een duidelijk ander vlak boven het dak, met een schaduwrand en een raster dat niet meeloopt met de dakbanen. Een felsbaan met cellen erin ligt in dezelfde matte, donkere kleur en op dezelfde lijn als de banen zonder cellen. Vanaf de grond is het verschil met een gewoon stalen dak nauwelijks te zien. Voor een bedrijfspand waar het aanzicht in het bestek staat, is dat vaak net het punt waarop de knoop doorslaat, ook al is de investering per wattpiek hoger dan bij paneeltjes op beugels.
Dat hogere bedrag per wattpiek is de andere kant van het verhaal, en die verzwijgen we niet. Een geïntegreerd systeem is duurder om te produceren en te leggen dan een gewone stalen felsbaan met losse panelen erbovenop. Het loont zich vooral omdat je geen tweede constructie en geen tweede set doorvoeren nodig hebt, en omdat de vervanging van het dak en de opwekking in één post samenvallen. Bij een asbestsanering vervalt het argument dat je een goed dak zou moeten opofferen om iets nieuws te proberen: het dak gaat er sowieso af. Dat is de reden dat wij dit product juist bij sloop, sanering en nieuwbouw aanraden, en bij een dak dat nog vijftien jaar dienst kan doen liever niet.
De route van sanering naar nieuw dak kent een paar vaste stappen, en die zijn bij een kantoorpand niet anders dan bij andere gebouwen: inventarisatie, verwijdering door een gecertificeerd bedrijf, vrijgavemeting, en dan pas de nieuwe dakopbouw. Wij komen in dat traject na de sanering, op het moment dat er een tekening van de nieuwe dakconstructie ligt. Op die tekening rekenen we uit hoeveel baanmeters met cellen en hoeveel zonder, hoe de aansluiting op nok en dakrand loopt, en waar de bekabeling het dakvlak verlaat. Dat rekenwerk is gratis en verplicht tot niets; het is de enige manier om verder te komen dan een slag in de lucht, want zowel de opbrengst als de kostprijs per vierkante meter verschillen per uitvoering en per dakvlak.
Ondergrond en dakhelling bepalen mee of geïntegreerde opwekking hier logisch is. Kantoorpanden hebben vaak een flauwe kap of een deels plat, deels hellend dak, met opgaande randen, dakkapellen voor trappenhuizen of luchtbehandeling, en overstekken bij de entree. Op een plat vlak werkt de klikfels niet; op de hellende delen daarentegen wel, en juist die hellende vlakken zijn bij een kantoorpand vaak het deel dat vanaf de straat of vanaf de parkeerplaats het meest in het zicht staat. Wij bekijken op tekening welk deel van het dak zich leent voor de banen met cellen en welk deel beter een gewone felsbaan blijft, eventueel met een set paneeltjes erop als dat ergens praktischer is dan overal cellen in het dakvlak te leggen.
Hoe de stroom vanaf het dak het gebouw binnenkomt en waar de omvormer een plek krijgt, staat uitgewerkt bij hoe de stroom naar binnen komt bij een kantoorpand. Bij een kantoorpand met een meterkast op de begane grond en een dakopstand voor installaties is die route meestal kort, maar het scheelt per gebouw hoe de kabeldoorvoer en de meterruimte liggen, en dat werken we per situatie uit.
Wie twijfelt of het dak al aan vervanging toe is, kan met die vraag ook bij ons terecht, al ligt het antwoord meestal al vast zodra er een asbestinventarisatie is uitgevoerd. Zodra die inventarisatie er is en de sloopdatum vaststaat, is het moment om de nieuwe dakopbouw te laten meerekenen, ook op de cellen, in plaats van dat besluit pas te nemen nadat het nieuwe dak al ligt. Een tekening van het te saneren dakvlak, met de looplijnen van de installaties en de dakhelling erop, is voor ons voldoende om te laten zien wat er op dit gebouw mogelijk is.