Klikzink
Een dak van solarfels bestaat niet uit één ononderbroken vlak cellen. Er liggen felsbanen met cellen erin en felsbanen zonder, naast elkaar, in dezelfde kleur en op dezelfde lijn. Van de grond af is het verschil niet te zien. Dat is precies het punt: een baan zonder cellen is geen compromis dat opvalt, het is een gewone dakbaan die toevallig geen stroom opwekt.
Bij een kantoorpand is dat vaker aan de orde dan bij een vrijstaande loods of een rijtjeswoning. Een kantoordak is zelden leeg. Er staat een luchtbehandelingskast, er lopen doorvoeren naar de liftmachinekamer, er zit een rookluik, er staat soms een dakterras met een balustrade. Op precies die plekken ligt een baan zonder cellen. Niet omdat het systeem daar niet zou werken, maar omdat een cel die permanent in de schaduw van een kast ligt, geen stroom oplevert en dus geen zin heeft om daar neer te leggen. Je zet de opwekkende banen waar de zon komt en de blinde banen waar toch iets anders staat.
Bij een paneel op beugels is die keuze omgekeerd geregeld. Daar leg je eerst het dak, en pas daarna beslis je, los van de dakconstructie, waar panelen wel en niet passen. Rondom de obstakels blijft dan vaak dakbedekking zichtbaar die niets doet: geen paneel, geen felsbaan, gewoon bitumen of een zinken vlak dat er anders uitziet dan de rest. Bij solarfels is er geen tweede laag die om de obstakels heen geplooid moet worden. De baan zonder cellen ligt er gewoon, op dezelfde manier gefelst en bevestigd als de baan ernaast, en het dak blijft optisch één geheel, ook rond een luchtkanaal midden op het schuine vlak.
Een kantoorpand is een gebouw waar klanten binnenkomen, waar een architect over de gevel en de daklijn heeft nagedacht en waar een lelijke lap op het dak sneller wordt opgemerkt dan bij een bedrijfshal aan de achterkant van een industrieterrein. Als het dak vanaf de parkeerplaats of vanuit een naastgelegen kantoor zichtbaar is, valt een dakvlak met een duidelijk andere textuur rond de installaties eerder op dan wanneer alle banen, met en zonder cellen, dezelfde fels en dezelfde matte kleur hebben. De blinde baan is dan geen noodgreep die het aanzien verstoort, maar een normaal onderdeel van de dakbedekking.
Daar komt bij dat een kantoorpand vooral overdag stroom verbruikt: verlichting, computers, koeling, liften. Dat verbruikspatroon maakt de vraag waar je wel en niet opwekt praktisch, niet alleen esthetisch. Op een dakvlak met een aantal vaste obstakels loont het om de opwekkende banen te concentreren op het deel dat de meeste uren per dag onbeschaduwd is, en de rest met blinde banen af te werken. Hoe die verdeling precies uitpakt hangt af van de plek van de installaties en de richting van het dakvlak, en dat rekenen wij uit op tekening, niet in een algemeen verhaal.
De baan zonder cellen doet mechanisch exact wat elke andere felsbaan doet: hij voert water af, hij zit vast met dezelfde klemmen onder de fels, en hij draagt net zo goed mee aan de stijfheid van het dakvlak als een baan met cellen. Er gaat geen kabel doorheen, en er is dus ook niets aan te sluiten of te monitoren. Voor de installateur is het een baan die hij aanbrengt en verder laat liggen; voor de elektrotechnische aansluiting, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/dakstroom/kantoorpand/stroom-naar-binnen), telt hij niet mee.
Dat heeft ook een praktische kant bij onderhoud aan de installaties op het dak. Een monteur die bij de luchtbehandelingskast moet zijn, loopt of staat vaker naast dan op de felsbanen, maar als er toch gewerkt moet worden rond een doorvoer, is een blinde baan een baan waarbij niemand zich hoeft af te vragen of er een cel onder de voet staat. Bij een paneel op beugels ligt dat net iets anders: rond een dakdoorvoer zit dan een montagerand of een afwerkprofiel dat niet zomaar te belopen is, en dat is precies het type detail waarover een architect en een dakdekker vooraf willen afstemmen.
Er is geen vast percentage van het dakvlak dat als blinde baan wordt uitgevoerd; dat verschilt per gebouw. Bij een kantoorpand met één kleine luchtkast op een hoek van het dak is de blinde zone klein en valt hij weg tegen de rest. Bij een pand met een dakterras, een uitgebreide klimaatinstallatie en een paar lichtkoepels kan een aanzienlijk deel van het dakvlak uit blinde banen bestaan, en dan is het de vraag of het dakvlak dat overblijft nog genoeg oplevert om de investering in het opwekkende deel te verantwoorden. Dat rekenen we door op basis van de tekening van het specifieke pand, niet op basis van een algemene richtlijn, want de situatie op het dak van een bank aan een binnenstadsplein is een andere dan die van een kantoorvilla langs de rondweg.
De keuze voor solarfels loont hoe dan ever het meest wanneer het dak sowieso aan vervanging toe is of wanneer het gebouw nieuw wordt neergezet: dan betaal je één keer voor een dakbedekking die gedeeltelijk stroom levert, in plaats van eerst een dak en daarna nog een dragend systeem erop. Als het bestaande dak van een kantoorpand nog jaren meekan en er vooral behoefte is aan opwekking, is een regulier paneel op beugels vaak de eenvoudigere en goedkopere weg; dat hangt af van de staat van het dak en de wens van de eigenaar, en dat leggen we in dat geval ook zo voor.
Wie voor een kantoorpand met vaste installaties op het dak wil weten hoe de banen met en zonder cellen over het eigen dakvlak verdeeld zouden worden, kan een tekening van het dak naar Klikzink in Ede sturen. Meedenken over die verdeling, inclusief de plek van de blinde banen rond bestaande obstakels, kost niets.