De baan zonder cellen bij een aanbouw

Een aanbouw is vaak het kleinste en lastigste dakvlak van een huis. Laag, dicht tegen de bestaande gevel aan, met een doorvoer voor de mechanische ventilatie, een hemelwaterafvoer, misschien een rookkanaal van de cv-ketel die net op die plek naar buiten moet. Op zo'n dakvlak past niet overal een cel, en dat hoeft ook niet. De felsbaan zonder cellen is precies dezelfde stalen baan, met dezelfde fels, dezelfde matte coating en dezelfde werkende breedte van 475 mm. Alleen zit er geen zonnecel in het vlak. Vanaf de grond is met het blote oog geen verschil te zien tussen een baan met cellen en een baan zonder cellen; ze liggen op één lijn en in dezelfde kleur.

Bij een klein, laag dakvlak tegen een bestaand huis komt die baan zonder cellen op een paar logische plekken terecht. Rondom een doorvoer, bijvoorbeeld voor de afvoer van een badkamerventilator die op de aanbouw is aangesloten, ligt een baan zonder cel. Niet omdat een cel daar niet zou werken, maar omdat de doorvoer zelf al ruimte, een kraag en een aansluitdetail vraagt, en het geen zin heeft om daar een cel te leggen die voor een deel van de dag in de schaduw van de doorvoer zelf ligt of waar toch aan het felswerk gesleuteld moet worden. Bij de overgang naar het hoofddak, waar de aanbouw onder de bestaande gevel of dakrand doorloopt, valt vaak een strook schaduw. Ook daar is een baan zonder cel de logische keuze: een cel die het grootste deel van de dag in de schaduw van het hoofdgebouw ligt, wekt weinig op en dat weegt niet op tegen de meerprijs van die specifieke baan.

Waar het budget stopt, is de derde reden om een baan zonder cellen te leggen. Een aanbouw is meestal kleiner dan het hoofddak en de opbrengst van een paar extra vierkante meter cel weegt anders dan op een groot hellend dakvlak. Het is heel gangbaar om op het hoofddak wel voluit met cellen te werken en op de aanbouw een deel of het geheel zonder cellen te leggen, gewoon als stalen felsdak. Het dak blijft er hetzelfde uit zien, het waterdicht maken en de bevestiging veranderen niet, alleen de opwekking blijft weg op dat deel.

Wat de baan zonder cellen doet, is dus in de eerste plaats: dak zijn. Hij ligt in dezelfde regels van de klikfels, blind bevestigd met klemmen onder de fels, zonder schroef of beugel die door het staal heen gaat. Er verandert niets aan de manier waarop het dakvlak wordt gelegd of aan de manier waarop het water wordt afgevoerd. De rij zonder cel voegt zich in het felspatroon zoals elke andere baan, en dat is precies waar dit systeem zich onderscheidt van een dak met losse panelen erop.

Bij een aanbouw met paneel op beugels ligt dat anders. Daar wordt eerst het dakvlak zelf afgedicht, met dakbedekking, pannen of een felsdak zonder cellen, en pas daarna komt er een montageframe boven op dat dak, met paneelvelden die precies zo groot zijn als er ruimte en budget is. Wat er ontbreekt aan panelen, blijft gewoon leeg dak; er is geen tussenvorm. Bij de geïntegreerde felsbaan is die tussenvorm er wel: een baan zonder cel ziet eruit als het dak zelf, niet als een leeg stuk dak waar ooit nog een paneel bij kan. Op een aanbouw waar de helft van het vlak in de schaduw van het hoofdgebouw ligt, is dat verschil goed te zien. Met paneelmontage zou dat schaduwdeel meestal helemaal vrij van paneel blijven, met een duidelijke rand tussen dakbedekking en paneelveld. Met de felsbaan loopt het dakbeeld gewoon door, cel of geen cel.

De aansluiting op de bestaande meterkast is het tweede punt waar een aanbouw net iets anders werkt dan een nieuw dakvlak op een vrijstaand gebouw. Een aanbouw zit vast aan een huis dat al een meterkast, een groepenkast en meestal ook al een omvormer voor een bestaande installatie heeft, of in ieder geval de leidingruimte daarvoor. De banen met cellen op de aanbouw voeren hun bekabeling af naar de kant van het dakvlak die het dichtst bij die bestaande meterkast ligt, meestal via de gootconstructie of een doorvoer die daar toch al voor andere leidingen aanwezig is. Een baan zonder cellen op die route heeft geen bekabeling nodig en levert dus geen extra doorvoer, geen extra kabelgoot en geen extra aansluitpunt op. Bij de planning van zo'n aanbouw is het praktisch om de banen zonder cellen juist te leggen op de plek waar toch al een doorvoer of aansluiting zit, zodat de kabels van de cellen een zo kort en simpel mogelijke route naar binnen krijgen zonder dat ze langs of onder niet-opwekkende delen van het dak moeten.

De overgang naar het hoofddak is de derde plek waar dit onderdeel bij een aanbouw net wat aandacht vraagt. Waar de felsbanen van de aanbouw tegen de gevel van het hoofdgebouw aanlopen, ligt vaak een aansluitprofiel, een randstrook of een inwerking tegen de gevelbekleding. Dat is een detail dat op maat gemaakt wordt, niet iets dat uit een standaardtekening komt. Op die overgang ligt vrijwel altijd een baan zonder cellen, simpelweg omdat die strook meestal te smal is voor een volwaardige cel en omdat het aansluitdetail zelf al de aandacht vraagt die anders naar de opwekking zou gaan. Wie op tekening al aangeeft waar de gevelaansluiting komt, kan in één keer zien waar de banen zonder cellen het handigst liggen: niet als toevallige lege plekken, maar als een bewuste keuze die samenhangt met het aansluitdetail.

Voor de opdrachtgever van een aanbouw is het belangrijkste om te weten dat een baan zonder cellen geen compromis is aan het dakbeeld. Het is dezelfde stalen baan, met dezelfde levensduur en dezelfde manier van bevestigen als de banen met cellen. Het verschil zit alleen in wat er in het profiel is verwerkt, niet in hoe het dak wordt gelegd of hoe het waterdicht blijft. Dat maakt het ook makkelijk om per dakvlak, of zelfs per gedeelte van een dakvlak, te kiezen welk deel wel en welk deel niet opwekt, zonder dat dat te zien is aan het resultaat.

Hoeveel banen met cellen en hoeveel zonder cellen op een aanbouw terechtkomen, hangt af van de vorm van het dakvlak, de plek van de doorvoeren, de schaduw van het hoofdgebouw en het budget dat voor die aanbouw is vrijgemaakt. Dat rekenen we uit op tekening, per dakvlak en per uitvoering; een vast getal daarvoor bestaat niet, en wie dat wel geeft, verzint het.