Klikzink
Een aanbouw krijgt meestal als eerste een nieuw dak nodig. Het is het kleinste dakvlak van het huis, vaak plat of licht hellend, vaak ook het dakvlak dat het eerst is aangelegd en het eerst versleten raakt. Bitumen dat rimpelt, een oude golfplaat, een dakbedekking die aan het einde van zijn levensduur is: dat is meestal de aanleiding waarmee een eigenaar bij dit dak terechtkomt. En precies op dat moment is de vraag relevant of je het dak vervangt zoals het was, of dat je het meteen laat opwekken.
De reden dat dit iets uitmaakt, is eenvoudig. Een felsbaan met geïntegreerde cellen kost meer dan een gewone felsbaan zonder cellen. Die meerprijs betaal je toch al voor het dak zelf, dus de vergelijking die ertoe doet is niet dak plus paneel tegenover niets, maar dak plus paneel tegenover dak plus paneel-op-beugels. Bij een dak dat blijft zitten zoals het is, komt daar een volledige tweede constructie bovenop: dakhaken, montageframe, bekabeling over het dakvlak, doorvoeren door een dak dat verder intact was. Bij een dak dat toch vervangen wordt, vervalt dat onderscheid. Je legt één keer een nieuwe dakbedekking, en die dakbedekking wekt meteen op.
Bij een aanbouw is dat verschil relatief groot, omdat het dakvlak klein is. Op een groot schuin dak valt de meerprijs van geïntegreerde opwekking eerder weg tegen de totale dakvervanging. Op een aanbouw van een paar banen breed telt elke stap in de opbouw harder door. Een montageframe op een klein dakvlak is verhoudingsgewijs een grotere ingreep dan op een groot dakvlak, en de esthetische winst van een vlak zonder opgetilde panelen is op een klein, goed zichtbaar dakvlak vaak ook groter. Een aanbouw staat meestal dicht bij de tuin, bij de keukenraam, bij de plek waar je elke dag naar het dak kijkt.
Bij een aanbouw is de meterkast zelden ver weg. Dat is meteen het praktische voordeel van dit dakvlak: de kabelroute van dak naar meterkast is kort, vaak een paar meter, soms door een kruipruimte of via de zolder van het hoofdhuis. Bij een dakvervanging van de aanbouw ligt het dak toch open, dus is dit het moment om die route goed aan te leggen in plaats van later een kabel langs de buitenmuur te moeten wegwerken.
Hoe die aansluiting er precies uitziet, hangt af van wat er al in de meterkast staat. Een woning met een bestaande PV-installatie op het hoofddak heeft vaak al een omvormer en een aansluitpunt met ruimte voor uitbreiding. Een woning zonder bestaande opwekking begint van nul, en dan moet er behalve de kabel ook ruimte komen voor een omvormer en een aansluiting op de groep. Dat is geen onderdeel dat verandert omdat de opwekking uit het dakvlak zelf komt in plaats van van een paneel op beugels: de elektrotechnische aansluiting werkt hetzelfde, alleen de kabelroute vanaf het dak is bij een aanbouw meestal korter en eenvoudiger dan vanaf een hoofddak.
De tweede plek waar dit dakvlak bijzonder is, is de aansluiting op het hoofddak. Een aanbouw staat tegen een bestaande gevel, en het dakvlak van de aanbouw loopt dood tegen die gevel aan, vaak onder een raam, een overstek of een dakrand van de eerste verdieping. Die aansluiting moet waterdicht zijn, ongeacht of het dakvlak zelf opwekt of niet: loodslabben, een keperschot, een goede aansluiting op het bestaande voegwerk. Dat is dakwerk dat bij elke dakvervanging van een aanbouw aan de orde is, met of zonder cellen in de banen.
Waar het bij een opwekkend dakvlak wel bij komt, is de vraag waar de laatste baan met cellen eindigt en waar de aansluitstrook zonder cellen begint. Bij een felsbaan die tegen een gevel aan loopt, is er vaak een strook nodig zonder actieve cel, om de aansluiting op het lood of de daktrim netjes te kunnen maken zonder een cel te beschadigen of half te bedekken. Dat teken je vooraf uit op de kaart van het dakvlak, samen met de plek van eventuele doorvoeren zoals een rookgasafvoer of een dakraam, die op een aanbouw vaker voorkomen dan op een hoofddak. Hoe die opdeling precies valt, verschilt per dakvlak en per uitvoering; dat rekenen wij uit op tekening, niet in algemene regels.
Het eerlijke antwoord op de vraag of dit iets voor jouw aanbouw is, hangt vrijwel volledig af van de staat van het dak. Is de bedekking van de aanbouw nog jaren goed, dan is er geen reden om nu al iets te vervangen. Een goed werkend dak openbreken om opwekking toe te voegen, is een omweg die je bij een gewoon paneel op beugels niet hoeft te maken: dat kan namelijk wel bovenop een dak dat blijft zitten. Voor een dak dat nog niet aan vervanging toe is, is een paneel op beugels dus vaak de logischere keuze, ook al ligt het dan boven het dakvlak in plaats van erin.
Staat de dakbedekking van de aanbouw wel aan het einde van zijn levensduur, dan verandert die afweging. Op het moment dat je toch een aannemer nodig hebt om het dak open te leggen, de oude bedekking te verwijderen en nieuwe onderconstructie of isolatie aan te brengen, verdwijnt het grootste deel van het praktische bezwaar tegen een opwekkend dakvlak. Je betaalt dan voor de arbeid van het dak vervangen sowieso, en de vraag wordt alleen nog welke bedekking je erop legt: een gewone felsbaan, of een felsbaan die meteen ook opwekt.
Er is ook een middenweg die in de praktijk vaak voorkomt: een aanbouw waarvan het dak er nog een paar jaar mee kan, maar niet lang meer. Dan is het de moeite waard om nu al uit te rekenen wanneer die vervanging eraan komt, en dat moment te plannen in plaats van te wachten tot er een lekkage is. Een geplande dakvervanging geeft ruimte om de aansluiting op de meterkast en de overgang naar het hoofddak rustig uit te tekenen, in plaats van dat onder tijdsdruk te moeten doen na waterschade.
Of dit voor een specifieke aanbouw de goede keuze is, hangt af van de leeftijd van de huidige dakbedekking, de afstand tot de meterkast, de vorm van de overgang naar het hoofddak en de grootte van het dakvlak zelf. Dat zijn stuk voor stuk dingen die per gebouw verschillen en die zich niet in een algemeen getal laten vangen. Klikzink rekent dat door op tekening: geen opgave van wattpiek of terugverdientijd zonder dakvlak erbij, wel een concrete uitwerking van hoe de banen op uw aanbouw zouden liggen, waar de kabel naar binnen gaat en waar de aansluiting op het hoofddak valt. Dat meedenken op tekening kost niets.