Klikzink
Een sporthal heeft meestal één groot dakvlak zonder onderbrekingen. Geen schoorstenen, geen dakkapellen, geen doorsneden door dakramen zoals bij een kantoor of school. Alleen een grote, vlakke overspanning die na twintig of dertig jaar aan het einde van zijn levensduur komt en er dus toch af moet. Dat moment, waarop de oude dakbedekking of de oude stalen beplating wordt vervangen, is het enige moment waarop solarfels echt rendeert. Niet omdat het dak dan mooier wordt, maar omdat je één keer betaalt voor twee dingen: een nieuw dak en een dak dat stroom levert.
Bij een sporthal komt daar iets bij dat niet voor elk gebouw geldt: het verbruik piekt vaak juist aan het einde van de dag en in de avond. Trainingen, wedstrijden, kantineverlichting, de douches die warm water nodig hebben, dat gebeurt merendeels na vier uur, als de zon al lager staat of weg is. Dat betekent niet dat opwekken geen zin heeft, maar het betekent wel dat je met een adviseur moet doorrekenen of eigen verbruik overdag, teruglevering, of een batterij de beste combinatie is voor dit specifieke gebruikspatroon. Dat is precies waarom we nooit een terugverdientijd op deze site zetten: bij een school met veel middaggebruik ligt de uitkomst anders dan bij een sporthal met veel avondgebruik, en wij rekenen dat na op tekening, niet vooraf op een website.
Het heeft weinig zin om solarfels te overwegen op een dak dat nog vijftien jaar meekan. De felsbaan met geïntegreerde cellen is een vervanging van de dakbedekking zelf, geen laag die je erbovenop legt. Als het bestaande dak van de sporthal nog in goede staat is, is een regulier paneelsysteem op montagerails vrijwel altijd de logischere stap: het kan op het bestaande dakvlak worden gezet, zonder dat er iets aan de dakconstructie zelf verandert. Solarfels is pas aan de orde zodra de oude beplating of bitumen toch vervangen moet worden, of bij nieuwbouw van de sporthal. Dan verdwijnt het bezwaar dat je een dak zou vervangen dat nog niet aan vervanging toe was, en blijft alleen de vraag over of de meerprijs van geïntegreerde opwekking zich terugbetaalt over de levensduur van het nieuwe dak. Dat is een rekensom per situatie, met de oppervlakte van dit specifieke dakvlak, de hellingshoek, de oriëntatie en het verbruiksprofiel van de sporthal als invoer.
Er is één praktisch voordeel dat bij een sporthal groter is dan bij bijna elk ander gebouw: de felsbanen lopen in lange, ononderbroken stroken van goot tot nok, zonder onderbrekingen door dakdoorvoeren of opstanden. Dat betekent minder eindafwerkingen, minder overgangen waar het waterdicht moet blijven, en een installatietraject dat sneller doorloopt dan op een dak met veel obstakels. De kabels vanuit de cellen lopen mee in het vlak naar een verzamelpunt bij de nok, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/dakstroom/sporthal/stroom-naar-binnen). Bij een sporthal met een overspanning van vijftig of zestig meter zonder tussensteunpunt is dat een aanzienlijk eenvoudiger traject dan bij een dak dat in stukken is opgedeeld.
De keerzijde van die grote, vlakke overspanning is dat één verkeerde aansluiting of één slecht uitgevoerde naad meteen een groter deel van het dakvlak raakt, simpelweg omdat er meer meters van dezelfde baan liggen. Dat is een argument om bij een sporthal niet te besparen op de uitvoering van de aansluitingen, en om de aannemer die het dak vervangt vooraf te laten meedenken over de looprichting van de banen en de positie van het verzamelpunt.
De oriëntatie van het dakvlak bepaalt hoeveel er te winnen is, en bij een sporthal ligt die oriëntatie vaak al vast door de kap en de richting van de gevel, niet door de zon. Een dakvlak dat overwegend op het noorden ligt, levert nooit evenveel op als een zuidgericht vlak, met of zonder geïntegreerde cellen. Dat verandert niets aan de vraag of solarfels de juiste keuze is voor de dakbedekking zelf, maar het is wel relevant voor de vraag hoeveel van het dakvlak je met cellen uitvoert en hoeveel met blinde banen zonder cellen. Bij een groot sporthaldak is dat een knop om aan te draaien: niet elke baan moet een cel bevatten, en het is heel gewoon om alleen het zuidelijk of westelijk gerichte deel van het dakvlak met cellen uit te voeren en de rest met dezelfde blinde felsbaan in dezelfde kleur en op dezelfde lijn.
Dat sluit aan op de reden dat opdrachtgevers voor deze uitvoering kiezen in plaats van voor paneelvelden op rails: het aanzicht van het dak verandert niet. Bij een sporthal, vaak een gebouw dat vanaf de weg of vanaf hoger gelegen gebouwen goed zichtbaar is, wordt dat door gemeenten en welstandscommissies soms als voorwaarde gesteld. Een paneelveld dat als blok boven het dakvlak uitsteekt, valt in het zicht anders op dan een dakvlak dat er hetzelfde uitziet als voor de vervanging, alleen met stroom erin verwerkt.
Als het dak van de sporthal er nog niet af moet, is er geen goede reden om nu al over te stappen op solarfels. De meerprijs per wattpiek ten opzichte van een regulier paneel op beugels is dan een kostenpost zonder dat er een dakvervanging tegenover staat die hem rechtvaardigt. In dat geval is een paneelsysteem op het bestaande dak de logische route, en kan die keuze op elk moment gemaakt worden zonder dat het dak zelf iets ermee te doen heeft.
De rekensom kantelt op het moment dat de dakbedekking hoe dan ook vervangen wordt, door lekkage, door het einde van de technische levensduur, of omdat het gebouw een grote onderhoudsbeurt krijgt. Vanaf dat moment is de vraag niet meer of je voor een dak kiest óf voor opwekking, maar of je één keer aannemer, kraan en stelling wilt betalen voor beide, of twee keer voor allebei apart. Voor een sporthal met een groot, vlak en ononderbroken dakvlak is dat rekenwerk eenvoudiger te maken dan voor een dak vol doorvoeren, en dat is precies waarom wij het op tekening voor dit gebouw willen doorrekenen zodra de dakvervanging concreet wordt. Neem contact op met Klikzink in Ede, stuur de bestaande dakconstructie en het verbruiksprofiel van de sporthal mee, en er komt een uitwerking terug die op dit gebouw is toegesneden.