Klikzink
Een sporthal met een asbesthoudend golfplaten- of dakleienpakket komt er vroeg of laat niet onderuit: het dak moet eraf, gecertificeerd gesaneerd worden en er moet iets nieuws voor terug. Dat is geen keuze, dat ligt vast zodra de asbestinventarisatie daar aanleiding toe geeft. De vraag die dan overblijft is niet of er een nieuw dak komt, maar wat dat nieuwe dak behalve regen en wind tegenhouden ook nog kan doen.
Bij een sporthal is dat een relevante vraag, want het gebouw heeft twee eigenschappen die precies bij dit product passen. Het dakvlak is groot en overspant de zaal zonder tussensteunpunten: geen dakkapellen, geen schoorstenen, geen dakramen die het vlak onderbreken. Een groot, ononderbroken vlak is nu net waar een felsbaan met geïntegreerde zonnecellen goed op past, omdat de banen in hun volle lengte kunnen doorlopen. En het verbruik van een sporthal piekt vaak juist in de avond, als de zaal vol staat met trainingen en het licht, de ventilatie en soms de douches aanstaan. Dat verbruiksprofiel verandert niets aan hoe de opwekking werkt, de cellen leveren stroom zolang er licht op valt, maar het is wel de reden waarom een gemeente of sportbedrijf bij de sanering serieus naar opwekking op het eigen dak kijkt: het dakvlak is er, het verbruik is er, en er moet toch iets nieuws op.
Een paneel op beugels dat je op een bestaand, goed dak legt is een aparte investering naast het dak dat er al ligt. Je betaalt voor het dak, en dan nog eens voor de constructie die het paneel erboven optilt. Bij een asbestsanering vervalt die stapeling. Het dak moet er sowieso af en er moet sowieso een nieuw dakvlak voor in de plaats komen, inclusief onderconstructie, isolatie en afwerking. Op dat moment is de vergelijking niet meer dak plus paneel tegenover paneel alleen, maar dak-met-opwekking tegenover dak-zonder-opwekking. Het prijsverschil dat overblijft is kleiner dan wanneer je een op zich goed dak zou openbreken om er alsnog voor te kiezen.
Dat is meteen ook de eerlijke grens. Staat het dak van de sporthal er nog jaren goed bij en is er geen sanering, renovatie of nieuwbouw gepland, dan is een paneel op beugels op het bestaande dak vrijwel altijd de goedkopere weg naar zonnestroom. Je laat het dak met rust en zet er een bewezen, losstaand systeem op. Wachten tot een dak dat nog jaren meekan alsnog vervangen wordt om deze reden, is precies de situatie waarin dit product duurder uitpakt dan het hoort te zijn. Het rendeert op het moment dat de sanering of de nieuwbouw er al is, niet ervoor.
Bij een sporthal loopt een asbestsanering meestal via een vast traject: inventarisatie, sanering door een gecertificeerd bedrijf, vrijgave van het dakvlak, en dan de nieuwe dakopbouw. Op het moment dat de opdrachtgever, meestal een gemeente, een schoolbestuur of een sportbedrijf, met de architect of aannemer om de tafel zit over wat er terugkomt, ligt de keus voor de dakbedekking nog volledig open. Dat is het aanknopingspunt. In plaats van een golfplaat of damwandprofiel zonder meer terug te leggen, kan op dat moment gekozen worden voor een felsbaan waarin de zonnecellen al verwerkt zitten. De baan wordt op maat gewalst en geleverd voor het specifieke dakvlak, met de bekende klikfels van 35 mm en een werkende breedte van 475 mm, blind bevestigd met klemmen onder de fels. Er komt geen extra bevestigingslaag bovenop, de fels die het dak vasthoudt is dezelfde fels die de opwekking vasthoudt.
Voor een groot overspannend dakvlak zonder tussensteunpunten betekent dat een rustig aanzicht: de banen met cellen en de banen zonder cellen liggen in dezelfde matte donkere kleur op één lijn door, van goot tot nok, zonder een tweede laag die schaduw of een randje veroorzaakt. Bij een sporthal, waar het dak vaak van afstand zichtbaar is vanaf de weg of vanuit omliggende gebouwen, telt dat mee in het ontwerp, ook al is het niet de reden om het te doen.
Hoeveel van het dakvlak met cellen wordt uitgevoerd, wat dat oplevert aan vermogen en wat het per vierkante meter kost ten opzichte van een blanco felsbaan, verschilt per dakvlak en per uitvoering. Een sporthal met een flauw hellend dak van veertig bij twintig meter geeft een andere uitkomst dan een sporthal met een steiler zadeldak van de helft van dat oppervlak. Daar is op deze pagina geen getal voor te geven dat klopt voor elke sporthal, dus wordt dat niet gedaan. Wat er wel gebeurt: op basis van de tekening van het te saneren dak en het beoogde verbruik van de sporthal wordt uitgerekend wat een uitvoering met cellen kost naast de gewone felsbaan zonder cellen, zodat de opdrachtgever, de architect of de aannemer een eerlijke vergelijking heeft voordat het saneringstraject de laatste fase ingaat. Dat meedenken op tekening kost niets.
Deze pagina gaat over het moment waarop dit product zich aandient: de sanering die het dak toch al openbreekt. Hoe de stroom vanaf het dakvlak naar binnen komt, hoe het dak waterdicht blijft rond de cellen, wat er gebeurt als één baan beschadigd raakt en hoe onderhoud en schoonmaak van een sporthaldak in de praktijk werken, staat op de andere pagina's van deze site. Dat zijn vragen die na deze keuze pas relevant worden. Deze pagina beantwoordt de vraag die daarvoor komt: is dit voor onze sporthal, op dit moment, in deze sanering, de moeite van het uitrekenen waard. Bij een dak dat er toch af moet, met een groot vlak zonder onderbrekingen en een gebouw dat 's avonds zijn stroom nodig heeft, is dat antwoord vaker ja dan bij een dak dat nog jaren meekan.