Klikzink
Een rijtjeshuis heeft een dakvlak dat zelden op zichzelf staat. Aan twee kanten loopt het dak tegen de scheidingsmuur met de buren aan, de breedte ligt vast door de kap van het huis, en er is meestal geen ruimte om iets aan de rand toe te voegen zonder dat het over de erfgrens of tegen de schoorsteen van de buurman aankomt. Wie op zo'n dak wil overstappen op solarfels, doet er goed aan te wachten tot er toch al een reden is om het dak open te maken. Dat moment is dakvervanging.
Bij een gewoon paneel op beugels kun je vaak volstaan met het bestaande dak: de panelen komen erbovenop, los van de vraag of de dakbedekking onder de panelen nog jaren meegaat. Bij solarfels is dat niet zo. De felsbaan met de geïntegreerde cellen is de dakbedekking. Die vervang je niet naast het bestaande dak, die vervang je in plaats van het bestaande dak. Dat is precies waarom dit product vooral loont op het moment dat het dak van een rijtjeshuis toch aan de beurt is: bij vervanging van een verouderde bitumen of oude damwand, of bij nieuwbouw. Dan betaal je één keer voor een nieuw dakvlak en de opwekking die erin verwerkt is, in plaats van twee keer: eerst een nieuw dak, en dan nog een keer een montagesysteem erop.
De rekensom is voor een rijtjeshuis net iets scherper dan bij een vrijstaande woning of een loods. Het dakvlak is klein, de breedte tussen de twee scheidingsmuren beperkt het aantal banen dat past, en de opbrengst van dat beperkte oppervlak moet worden afgewogen tegen de meerprijs van een felsdak met cellen erin ten opzichte van een kaal dak met paneeltjes erbovenop. Bij een groot plat dak op een bedrijfshal valt die meerprijs eerder weg tegen het volume. Bij een rijtjeshuis met misschien acht of tien banen naast elkaar telt elke baan harder mee in de uitkomst. Daarom is dit niet een kwestie van een vaste regel, maar van een keer goed doorrekenen op basis van de tekening van dit specifieke dak: de breedte tussen de muren, de plek van de schoorsteen of dakkapel, de oriëntatie op de zon.
Wat een rijtjeshuis onderscheidt van een los dakvlak is vooral de aansluiting op de kopgevels. Aan beide kanten loopt de laatste baan langs een muur die niet van jou is en die niet meebeweegt met het dak. Die aansluiting moet, net als de rest van het dakvlak, in dezelfde matte kleur en op dezelfde lijn doorlopen, zonder dat er een opstaande rand of afwerkstrip ontstaat die het geheel verstoort. Bij een dak zonder cellen is dat een kwestie van plaatwerk. Bij solarfels komt daar de vraag bovenop waar de laatste actieve baan eindigt en waar de dode randstrook begint, en hoe de bekabeling van die laatste banen wegkomt zonder dat er een kabelgoot over de scheidingsmuur zichtbaar wordt. Hoe die stroom vanaf de fels het huis binnenkomt, is precies waar wij uitgebreider op ingaan bij [stroom naar binnen bij een rijtjeshuis](/dakstroom/rijtjeshuis/stroom-naar-binnen); hier is de kern dat de smalle en begrensde breedte van een rijtjeshuis die keuzes eerder dwingend maakt dan bij een dak dat aan alle kanten vrij ligt.
Er is ook een praktische kant aan het feit dat een rijtjeshuis nooit alleen staat. Bij dakvervanging van één woning in een blok van vier of zes wordt vaak in overleg met de buren gewerkt, al was het maar omdat de steiger en het dakdekken van de een de toegang van de ander raakt. Dat overleg is een goed moment om na te gaan of de buren hetzelfde dakvlak op hetzelfde moment laten vervangen. Wordt het hele blok in één keer aangepakt, dan is de meerprijs van solarfels over meerdere daken samen relatief lager dan wanneer één huis in een blok als enige overstapt en de rest van de banen los besteld moet worden. Andersom geldt: vervangt alleen dit huis het dak en de buren niet, dan verandert dat niets aan de technische mogelijkheid, maar wel aan de logistiek en dus aan de prijs per dak.
Er zijn ook rijtjeshuizen waar dakvervanging met solarfels geen goede combinatie is, en dat is net zo belangrijk om te benoemen. Is het dak nog behoorlijk in orde en is er alleen belangstelling voor zonnestroom, dan is een gewoon paneel op beugels vrijwel altijd de logische keuze. Je legt dan iets op een dak dat al goed is, zonder dat dak open te maken, en je betaalt niet voor een nieuwe felsbaan die er eigenlijk nog niet nodig was. Solarfels is geen upgrade die je los van een dakrenovatie op een bestaand dak plakt; het is een dakbedekking met opwekking erin, en die vervang je alleen als het dak zelf op de agenda staat. Is dat niet het geval, dan is wachten tot het dak wél aan de beurt is verstandiger dan nu al investeren in iets dat je bestaande, prima functionerende dak vervangt zonder noodzaak.
Er is nog een moment waarop een rijtjeshuis met dakvervanging te maken krijgt zonder dat de eigenaar dat zelf plant: schade. Een storm die pannen van het dak tilt, een lekkage die dieper zit dan gedacht, of een verbouwing waarbij een dakkapel wordt geplaatst en het hele dakvlak toch al open moet. Op zo'n moment is de vervangingsvraag er al, en is de vraag of je opwekking meeneemt eerder een kwestie van tijdig nadenken dan van een aparte investeringsbeslissing. Bij een rijtjeshuis, waar het dak vaak niet meer dan een enkel klein vlak is, kan die beslissing binnen een paar weken genomen moeten worden omdat de aannemer al op de stelling staat. Ook dan geldt: de breedte tussen de twee kopgevels en de plek van eventuele doorvoeren bepalen hoeveel banen met cellen erin passen, en dat rekenen wij uit op de tekening van dat ene huis, niet op een gemiddelde.
De kern voor een rijtjeshuis is dus simpel te formuleren, ook al is de uitwerking per dak verschillend. Moet het dak toch vervangen worden, door ouderdom, schade of een verbouwing, dan is dat het natuurlijke moment om de opwekking in het dakvlak zelf te leggen in plaats van er los bovenop. Is het dak nog goed, dan ligt een paneel op beugels voor de hand en is er geen reden om te wachten op iets dat nog niet nodig is. Stuur de tekening van het dakvlak, met de maten tussen de kopgevels en de positie van schoorsteen of doorvoeren, en wij rekenen uit hoeveel banen erin passen en wat dat voor dit ene huis betekent.