Klikzink
Een schuur heeft meestal geen dakraam, geen doorvoer voor een ventilatiekanaal en geen schoorsteen. Het is vaak het eenvoudigste dakvlak op het hele erf: een aaneengesloten rij felsbanen van goot tot nok, zonder onderbreking. Precies dat maakt een schuur interessant om zelf stroom te laten opwekken. Er is geen bestaande doorvoer om rekening mee te houden en er zijn weinig eisen aan het uiterlijk, dus de banen met cellen kunnen gewoon meelopen in het rijtje zonder dat iemand ergens omheen moet ontwerpen. Maar hoe eenvoudig het dak ook is, er moet iets naar binnen: de stroom die de cellen opwekken, moet via een kabel het gebouw in. Dat betekent dat er, ondanks alle blinde bevestiging en het ontbreken van beugels en schroeven door het dakvlak, toch één plek overblijft waar het dak wordt doorboord.
Bij een paneel dat op een schuurdak wordt gelegd, zit die doorvoer meestal ergens halverwege het dakvlak, dicht bij de plek waar de kabels van de panelen samenkomen. Er wordt een gat geboord, een pot of mof ingezet, afgekit en gehoopt dat de kit het jaren volhoudt op een plek waar water overheen blijft lopen. Bij een felsdak met geïntegreerde cellen kiezen we die plek juist niet in het midden van het vlak. De doorvoer komt bij voorkeur onder de nok, op het hoogste punt van het dak, waar het minste water overheen stroomt en de druk op een eventuele afdichting het laagst is. Op een eenvoudige schuur zonder bestaande doorvoeren is dat meestal ook het makkelijkste punt om te bereiken: geen leidingwerk, geen ventilatiekanaal, geen schoorsteendoorgang om omheen te plannen.
Heeft de schuur toch al een doorvoer, bijvoorbeeld voor een afzuiging in een werkplaats of voor een rookgasafvoer van een verwarmingstoestel, dan proberen we de kabel daarin mee te laten lopen in plaats van een nieuw gat te maken. Elke doorvoer is een plek waar de continuïteit van het dakvlak wordt onderbroken, en hoe minder van die plekken er zijn, hoe minder er ooit kan gaan lekken. Dat principe geldt voor een schuur nog sterker dan voor een woonhuis, want een schuur wordt zelden geïnspecteerd van binnenuit. Een lekkage in een schuurdak wordt vaak pas ontdekt als er al een vochtplek op de vloer staat of als het hooi, het gereedschap of de machines die er staan al schade hebben.
Onder de nok werkt de doorvoer als volgt. De kabel van de laatste baan met cellen wordt onder de nokafwerking doorgeleid, via een aansluitdoos die net onder de nokgording ligt. Die doos zit op een punt waar de dakbedekking van beide kanten naar toe afwatert, maar waar zelf geen water blijft staan. Vanaf daar gaat de kabel door een enkele, goed gedimensioneerde doorvoer het dakvlak in, wordt aan de binnenzijde vastgezet aan de gording of het spant, en loopt verder naar de plek waar de omvormer komt. Hoe die vervolgroute er precies uitziet, hangt af van de constructie van de schuur en staat uitgebreider beschreven op de pagina over hoe de stroom naar binnen komt.
Het verschil met een paneel op beugels zit vooral in het aantal doorvoeren en de plek ervan. Bij een paneelveld met tien of twintig panelen op een schuurdak lopen er vaak meerdere kabels van het veld naar de rand, en wordt er soms meer dan één doorvoer gemaakt om de kabellengte te beperken of om de aansluitkastjes te kunnen bereiken. Bij een felsdak met cellen in het vlak zelf liggen de banen in serie geschakeld en komt de bekabeling samen op één punt, meestal bij de nok. Er is dan nog steeds maar één plek waar het dak wordt doorboord, ook als het gaat om een groot dakvlak met veel banen.
Een schuur is in de praktijk vaak het dakvlak op een erf waar het vervangen van de dakbedekking het minst duur uitpakt en waar het opwekken van stroom het meest oplevert. Dat komt niet doordat de constructie anders is dan bij een woonhuis, maar doordat een schuurdak meestal groot, ongebroken en zonder complicaties is: geen dakkapel, geen schoorsteen, geen zonnepanelen die al ergens anders liggen. Wie toch van plan is de dakbedekking van de schuur te vervangen, of wie een nieuwe schuur laat bouwen, betaalt in feite één keer voor het dak en de opwekking samen, in plaats van eerst een dak neer te leggen en er later nog een paneelveld op te zetten. Dat is dan ook het moment waarop deze uitvoering het meest logisch is; op een dak dat nog jaren meekan, is het uitbreiden met losse panelen vaak de simpelere weg.
Op een schuur met weinig eisen aan het uiterlijk lijkt dat verschil in aanzien misschien minder belangrijk dan bij een woonhuis. Toch is het voor veel eigenaren wel degelijk relevant: een schuur staat vaak dicht bij het huis, aan een doorgaande weg of naast een terras, en een dakvlak zonder opstaande kaders en beugels blijft rustiger ogen, ook als niemand er speciaal voor gaat kijken. Wat vooral telt bij een schuur, is dat de ondergrond eenvoudig is om op te werken: rechte banen, weinig hoeken, geen doorvoeren behalve die ene bij de nok.
Het is verleidelijk om te denken dat een dak met geïntegreerde cellen helemaal geen doorvoeren meer nodig heeft, omdat er geen beugels of schroeven door het dakvlak gaan. Dat klopt voor de bevestiging, niet voor de bekabeling. Er moet altijd een kabel van het dakvlak naar de meterkast of naar de omvormer, en die kabel moet ergens het dak passeren. Het verschil met een paneel op beugels is niet dat er geen gat meer is, maar dat er nog maar één gat is, op een plek die daar met opzet voor gekozen is, in plaats van verspreid over het dakvlak op plekken die door de bekabeling van losse panelen worden bepaald.
Bij een schuur waar de dakconstructie eenvoudig in elkaar zit, is dat een gat dat goed te overzien en te onderhouden is. Een aannemer die de gording of het spant kent, weet precies waar de doorvoer onder de nok uitkomt en kan hem bij een eventuele latere aanpassing, zoals een uitbreiding van de schuur of het plaatsen van een extra dakvlak, zonder gedoe terugvinden. Dat is anders dan bij een dak met meerdere doorvoeren verspreid over het vlak, waar iedere doorvoer een eigen controlepunt is en dus een eigen risico op onderhoud of lekkage.
Hoe de doorvoer er precies uitziet bij een specifieke schuur, en of hij onder de nok komt of in een bestaande opening kan worden meegenomen, hangt af van de kapconstructie, de plek van de meterkast en de lengte van de kabelroute naar de omvormer. Dat rekenen we per dakvlak uit op tekening, net zoals wij dat doen voor de rest van de installatie, zoals ook te lezen is bij hoe het waterdicht blijft. Wie een schuurdak overweegt te vervangen en de opwekking meteen mee te nemen, kan bij Klikzink in Ede een tekening laten beoordelen zonder dat daar kosten aan hangen.