Klikzink
Een sporthal heeft meestal één groot overspannend dakvlak zonder tussensteunpunten. Dat is precies het vlak waarin de felsbanen met zonnecellen liggen, en het is ook het vlak waar de kabel op een gegeven moment naar binnen moet. Bij een dak dat zelf stroom maakt is het uitgangspunt dat elke baan op zich al dicht is: de cel ligt in het profiel, de fels is haaks en blind bevestigd, en er zit geen los onderdeel op het dakvlak dat apart afgedicht moet worden. Wat overblijft is één plek waar de bekabeling van alle banen samenkomt en het dakvlak verlaat. Dat is de kabeldoorvoer, en het is bij dit gebouwtype het enige gat dat er nog is.
Bij een sporthal met een groot overspannend dak ligt de doorvoer meestal onder de nok, of hij wordt opgenomen in een doorvoer die er al is voor iets anders: een ontluchtingskanaal, een lichtstraat, een bestaande dakdoorgang naar de installatieruimte. Dat is geen esthetische keuze. De nok is het punt waar het water van beide dakvlakken samenkomt en direct wegloopt, niet waar het blijft staan. Een doorvoer die daar zit, zit op de plek waar de kans op een lek het kleinst is, simpelweg omdat er het minste water langskomt. Bij een gewoon paneel op beugels ligt dat anders: daar loopt de bekabeling vaak over het dakvlak naar een punt dat gekozen is omdat het praktisch was voor de montage van de opstelling, niet omdat het de beste plek in het dakvlak is. Bij een felsbaan met geïntegreerde cellen is die keuze er al bij het ontwerp van het dak gemaakt, en dat is een andere volgorde dan achteraf een gat prikken waar de kabelgoot toevallig uitkomt.
De kabels van de banen lopen onder de felsbaan zelf naar de kopse kant of naar de nok, afhankelijk van hoe het dakvlak is ingedeeld. Op de plek van de doorvoer zit een doorvoerstuk dat rondom aansluit op de dakbedekking, met een rand die net als bij een gewone dakdoorvoer voor een schoorsteen of een ventilatiekanaal is opgebouwd: een kraag die onder de bovenliggende banen schuift en over de onderliggende baan heen valt, zodat water er nooit tegenin kan lopen. Vanaf dat punt gaat de kabel de dakconstructie in, meestal via een kabelgoot die al voor de sporthal was voorzien voor verlichting en installaties. Hoe die kabel vervolgens binnen bij de omvormer komt, staat uitgebreider beschreven bij hoe de stroom naar binnen komt bij een sporthal; hier gaat het om het punt waar hij het dakvlak verlaat, niet om wat er daarna mee gebeurt.
Bij een paneelveld op een sporthaldak zijn er in de regel meerdere doorvoeren nodig, of op zijn minst een uitgebreider netwerk van kabelgoten over het dak, omdat de strings van panelen los van de dakconstructie staan en elk zijn eigen weg naar de rand of naar een verzamelpunt moeten afleggen. Elke doorvoer is een aparte afdichting, een aparte plek waar de dakbedekking onderbroken wordt, en een aparte plek die na jaren nog eens gecontroleerd moet worden. Bij de felsbaan met geïntegreerde cellen is de bekabeling binnen het dakvlak zelf al grotendeels verzameld voordat hij het dak verlaat, wat betekent dat er in de praktijk met één doorvoer, of hoogstens een paar, kan worden volstaan voor een heel dakvlak. Minder doorvoeren betekent minder plekken waar de dakbedekking onderbroken is, en dat is precies het uitgangspunt van dit hele systeem: de bevestiging van het dak is ook de bevestiging van de opwekking, en dat principe geldt net zo goed voor de kabel als voor de fels.
Een sporthal heeft een verbruik dat 's avonds piekt, wanneer de trainingen en de wedstrijden zijn en de veldverlichting, de ventilatie en soms de douches allemaal tegelijk aanstaan. Dat betekent dat een flink deel van de opgewekte stroom niet direct wordt verbruikt op het moment dat hij wordt opgewekt overdag, en dat de aansluiting tussen dak en installatie behoorlijk wat kabel en schakelmateriaal te verstouwen krijgt. Een dakvlak dat op enkele punten in plaats van op tien plekken de dakbedekking doorbreekt, is dan praktisch: het overzicht bij onderhoud is groter, en bij een lekkage is meteen duidelijk waar gezocht moet worden. Bij een groot overspannend dak zonder tussensteunpunten is dat ook een kwestie van bereikbaarheid: er is geen binnenmuur of kolom die als tussenstop dient voor een dakdekker die de doorvoer wil inspecteren, dus hoe minder doorvoeren er zijn, hoe minder plekken er over het volledige oppervlak bereikt moeten worden.
De doorvoer zit bij voorkeur onder de nok omdat dat de plek is waar de minste waterdruk op de dakbedekking staat en waar de dakconstructie meestal al een doorgang heeft voor installaties. Hij zit niet halverwege een dakvlak, tenzij de sporthal daar al een bestaande doorvoer heeft die hergebruikt kan worden, bijvoorbeeld voor een luchtbehandelingskast op het dak. In dat geval wordt de nieuwe bekabeling in dezelfde doorvoer meegenomen in plaats van dat er een nieuwe wordt gemaakt, wat het aantal onderbrekingen in de dakbedekking verder beperkt. Wat er nooit gebeurt, is dat er een doorvoer wordt gemaakt puur omdat de bekabeling toevallig daar uitkomt: de route van de kabel wordt bepaald door waar de doorvoer het beste past in het dakvlak, niet omgekeerd.
Op de meeste sporthaldaken is de dakvorm eenvoudig: twee vlakken, een nok, en soms een lichtstraat of een luchtkanaal die al een doorvoer heeft. Bij het uitwerken van de tekening wordt gekeken of die bestaande doorvoer bruikbaar is, en zo niet, waar de kortste en droogste route naar de nok ligt vanuit de banen die het verst weg liggen. Dat is geen standaardberekening die voor elk gebouw hetzelfde uitpakt, want de indeling van het dakvlak en de plek van de bestaande installaties verschillen per hal. Wat er wel altijd bij hoort, is dat er niet meer doorvoeren komen dan nodig, en dat elke doorvoer op de plek ligt waar het water het snelst weg is, zoals ook geldt voor hoe het dakvlak zelf waterdicht blijft bij een sporthal.
Op tekening kijken wij mee naar waar in uw dakvlak de doorvoer het beste past, hoeveel doorvoeren nodig zijn en of een bestaande doorgang hergebruikt kan worden. Dat meedenken kost niets.