Klikzink
Een distributiecentrum groeit vaak in fasen. Er komt een extra loods tegen de bestaande bouw aan, of er komt een mezzanine met een eigen kapconstructie erboven. Op dat moment verandert het dakvlak, en dat is precies het moment waarop de vraag opkomt of je het nieuwe dakdeel meteen laat opwekken, of het hele dak meeneemt, of dat je gewoon een nieuw dak legt en de stroom apart regelt.
Bij een aanbouw is het antwoord meestal simpel: het nieuwe dakdeel krijgt zijn eigen dakbedekking, los van wat er al ligt. Als dat nieuwe deel met stalen felsbanen wordt gedekt, is de keuze voor solarfels op dat deel een kwestie van rekenen, niet van het hele dak openbreken. Het bestaande dakvlak blijft ongemoeid; alleen het nieuwe stuk krijgt banen met cellen erin. Dat is anders bij een opbouw. Als er een verdieping bovenop het bestaande gebouw komt, verdwijnt een deel van het oude dakvlak en moet het sowieso vervangen worden om de nieuwe kap te kunnen dragen en aansluiten. Dat oude dakvlak was op de investering al terugverdiend, en het wordt hier letterlijk weggehaald voordat het einde van zijn technische leven is. Op dat punt is de vraag niet meer of je zonnecellen toevoegt, maar of je het dak dat er toch af moet, vervangt door een dak dat meteen ook opwekt.
Distributiecentra hebben doorgaans dakvlakken van een omvang die je bij kantoren of woningen niet tegenkomt: duizenden vierkante meters aan één stuk, vaak met een lichte helling en weinig obstakels. Dat is in veel opzichten gunstig voor een dak dat zelf stroom opwekt: geen brede random schaduw, geen ingewikkelde aansluitingen op dakkapellen, en een groot aaneengesloten vlak waarop de banen in rechte lijnen doorlopen. Waar de beperking op zo'n gebouw meestal ligt, is niet het dakvlak zelf maar het net erachter. Een dakvlak van die omvang kan in theorie een hoeveelheid vermogen leveren die de aansluiting op het lokale net niet zomaar kan verwerken, of waarvoor een zwaardere aansluiting nodig is dan er nu ligt.
Dat is iets om vroeg in het traject uit te zoeken, los van de vraag of je voor solarfels of voor opgelegde panelen kiest. Een verbouwing is wel het goede moment om die uitzoekslag te doen, omdat de netaansluiting op dat moment vaak al onderwerp van gesprek is: een grotere loods vraagt vaak toch al om meer aansluitvermogen voor verlichting, laadpalen voor het wagenpark of extra klimaatinstallaties. Het dak meteen laten meewerken aan de opwekking voegt dan een post toe aan een aanvraag die er al ligt, in plaats van een nieuwe procedure op te starten voor het dak alleen.
De reden dat solarfels vooral iets is voor het moment waarop het dak toch aan de beurt is, is niet ingewikkeld: je betaalt voor een dak, en de opwekking zit daar voor een meerprijs in verwerkt, in plaats van dat je twee aparte investeringen doet. Op een distributiecentrum waar het dak nog jaren meekan, is die redenering andersom. Daar ligt een dakbedekking die zijn geld nog moet opleveren, en het zou onzin zijn die eraf te halen om plaats te maken voor een nieuw systeem. In die situatie is een set panelen op beugels, geplaatst op het bestaande dak, de voor de hand liggende keuze. Die panelen doen wat ze moeten doen zonder dat er aan de onderliggende dakbedekking iets verandert, en ze kunnen er ook weer af als het dak op termijn toch vervangen moet worden.
Bij een verbouwing verschuift die afweging. Als het dak van het nieuwe of vernieuwde deel er sowieso ligt te wachten op een dakbedekking, dan is de vergelijking niet meer nieuw dak plus panelen op beugels tegenover nieuw dak met cellen erin. De vergelijking is dan: je betaalt voor het dak, en de vraag is alleen nog of de bovenste laag daarvan met opwekking komt of zonder. Dat scheelt een aparte constructie voor de bevestiging van de panelen, een aparte set doorvoeren door het dakvlak en een aparte planning voor de aannemer die de panelen erop zet nadat de dakdekker klaar is.
Op een bouwplaats van een distributiecentrum werken meestal meerdere partijen na elkaar: de staalbouwer zet de constructie, de dakdekker legt de banen, en pas daarna komt de installateur voor de techniek. Bij een dak met geïntegreerde cellen valt die derde stap grotendeels samen met de tweede. De banen worden gelegd zoals elke felsbaan gelegd wordt, blind bevestigd met klemmen onder de fels, en de cellen liggen al in de banen die op de rol staan. Er is geen apart moment meer waarop een ploeg met beugels en rails het dak op moet, en geen fase waarin het dak al wel dicht is maar de opwekking nog moet wachten op een andere onderaannemer. Voor een projectplanning waarin het dak van een distributiecentrum vaak op het kritieke pad staat omdat de rest van de bouw pas verder kan als het dicht is, is dat een reëel verschil: één legfase in plaats van twee.
De bekabeling die van de banen naar de rest van de installatie moet, is op een gebouw van deze omvang een aandachtspunt op zichzelf, met lange kabeltrajecten over een groot dakvlak naar een technische ruimte die vaak aan één kant van het gebouw ligt. Hoe dat precies werkt, van de doorvoer tot de omvormer, staat uitgewerkt op de pagina over hoe de stroom naar binnen komt bij een distributiecentrum. Voor deze pagina is het voldoende om te weten dat die bekabeling meegenomen moet worden in het ontwerp van de verbouwing, niet erbij verzonnen als het dak al ligt.
We geven op deze pagina geen bedrag per vierkante meter en geen terugverdientijd, ook niet voor een distributiecentrum. Een dakvlak van tien meter breed en driehonderd meter lang gedraagt zich anders dan een vergelijkbaar dak met drie kokers, een sprinklerleiding en twee lichtstraten erdoorheen, en de opwekking van een felsdak hangt af van de uitvoering die op dat vlak past. Wat we wel kunnen doen, is met de tekening van de verbouwing meekijken en aangeven welk deel van het dak in aanmerking komt, hoe de banen het beste kunnen lopen gezien de bestaande obstakels, en wat dat betekent voor de aansluiting die je toch al aan het regelen bent.
Wanneer je dus met een aanbouw, een opbouw of een dakvervanging bij een distributiecentrum te maken hebt, is het moment om deze vraag te stellen niet nadat de dakdekker al begonnen is, maar in de fase waarin de tekening nog aangepast kan worden. Stuur die tekening naar Klikzink op de Boylestraat 22 in Ede, en je krijgt terug wat er op dat specifieke dakvlak mogelijk is, zonder dat daar een verkooppraatje aan vastzit.