Klikzink
Een bedrijfshal wordt zelden vervangen om het dak alleen. Er komt een aanbouw bij, er gaat een verdieping op, of de hal krijgt een nieuwe bestemming en de oude dakbedekking is toch aan het einde van zijn levensduur. Op dat moment verandert het dakvlak, en die verandering is het aangrijpingspunt om te kijken of het dak niet alleen dicht moet zijn, maar ook stroom kan leveren.
Bij een verbouwing van een bedrijfshal met een grote hal onder het dak en een bedrijfsproces dat overdag stroom vraagt, ligt die combinatie voor de hand. De koeling van een loods, de compressoren, de verlichting, de laadpalen op het terrein: dat verbruik loopt vaak gelijk met de uren dat de zon op het dak staat. Stroom die wordt opgewekt en meteen wordt gebruikt in dezelfde hal, zonder dat hij het net op moet en er weer af, is de gunstigste situatie die er voor dit soort opwekking bestaat. Dat is geen belofte over rendement of terugverdientijd, dat verschilt per aansluiting en per bedrijfsproces en dat rekenen we uit op tekening, maar het is wel de reden waarom een bedrijfshal met verbouwing vaak een logisch moment is om het dak zelf mee te laten doen.
Bij een aanbouw is de eerste vraag niet of er felsbanen met cellen komen, maar over welk deel van het dak we het hebben. Een aanbouw geeft een nieuw dakvlak dat los staat van het bestaande dak: dat nieuwe deel kan in zijn geheel worden uitgevoerd in de felsbaan met zonnecellen, terwijl het bestaande dak blijft zoals het is. Dat is verreweg de meest voorkomende situatie bij verbouwing van een bedrijfshal, en ook de eenvoudigste om te beoordelen, omdat het bestaande dak niet wordt aangeraakt en er geen aansluiting op oude bedekking nodig is.
Een opbouw, waarbij een bestaande hal een verdieping of een hoger dakdeel krijgt, ligt anders. Daar wordt het bestaande dakvlak vaak toch al aangepast om de aansluiting te maken, en dat is het moment om te beslissen of het hele dakvlak wordt meegenomen of alleen het nieuwe stuk. Twee dakvlakken naast elkaar met een andere uitstraling, het ene met cellen en het andere zonder, is geen probleem voor de werking, maar wel iets om vooraf te bespreken met de architect, want de banen liggen op dezelfde lijn en in dezelfde kleur, dus het verschil tussen wel en niet is zichtbaar als je weet waar je moet kijken.
De derde situatie is de hal die toch al een nieuw dak nodig heeft, los van enige aanbouw. Oude bitumen of golfplaten die aan het einde van hun levensduur zijn, worden vervangen, en dat vervangingsmoment is precies het moment waarop de meerkosten van cellen in het dakvlak het kleinst zijn, omdat de constructie, de isolatie en de afwerking al worden aangepakt. Je betaalt dan één keer voor het dak en de opwekking samen, in plaats van eerst een dak neer te leggen en er later panelen op te zetten.
Het is verleidelijk om te denken dat een dak dat nog jaren meekan, toch beter nu al wordt aangepakt zodra er interesse is in zonnestroom op de hal. Dat is meestal niet de juiste volgorde. Een felsdak met geïntegreerde cellen is duurder per opgewekte wattpiek dan een gewoon paneel op beugels op een bestaand dak, en dat verschil wordt alleen goedgemaakt doordat je het dak niet twee keer aanpakt. Als het bestaande dak van een bedrijfshal nog tien of vijftien jaar meekan, is een paneel op beugels op dat dak vrijwel altijd de nuchtere keuze: het is een aanvulling op een dak dat er al ligt, niet een vervanging ervan.
De situatie waarin de felsbaan met cellen wél de logische keuze is, is dus vrij scherp te herkennen: het dak wordt toch vervangen, hetzij door leeftijd, hetzij door een verbouwing die het dakvlak sowieso aanraakt. Buiten die situatie is er geen goede reden om het gewone dak vroegtijdig te vervangen alleen om deze uitvoering te kunnen toepassen. Dat is ook precies waarom we dit altijd op tekening doorrekenen: de leeftijd van het bestaande dak, de planning van de verbouwing en de stroomvraag van het bedrijf bepalen samen of dit moment zich voordoet of dat het beter is om te wachten tot het dak sowieso aan de beurt is.
Bij een verbouwing van een bedrijfshal is er vaak al een aannemer op de bouwplaats voor de constructieve aanpassingen, de gevel of de aanbouw. Dat betekent dat de levering van de felsbanen wordt meegenomen in een planning die er al is, in plaats van dat er een apart traject bijkomt voor het aanbrengen van panelen na afronding van de verbouwing. De platen worden op maat gewalst voor het specifieke dakvlak en aangevoerd op het moment dat de dakdekker ze nodig heeft, net als bij een gewone felsbaan zonder cellen.
De bekabeling van de cellen wordt tijdens de bouw meegenomen in het bouwkundig proces, op dezelfde manier als leidingen en installaties die tijdens een verbouwing toch al door het gebouw worden getrokken. Dat is een van de praktische voordelen van dit moment: er ligt tijdens de verbouwing al een dakconstructie open, er wordt al gewerkt met doorvoeren en aansluitingen, en de opwekking wordt daarin meegenomen in plaats van er achteraf een oplossing voor te zoeken op een dak dat al dicht is.
Ook de afstemming met het bedrijfsproces is bij een bedrijfshal concreter dan bij bijvoorbeeld een woning. Een bedrijf weet vaak vrij nauwkeurig wanneer de hal in bedrijf is, welke machines er lopen en op welke momenten van de dag het verbruik piekt. Die informatie is precies wat nodig is om te beoordelen of het dakvlak dat bij de verbouwing verandert, ook geschikt is om dat verbruik direct te bedienen. Bij een hal met koelcellen die overdag continu draaien, of een assemblagelijn die in dagdienst loopt, valt de opwekking en het verbruik in de tijd samen op een manier die bij een pand met alleen avondgebruik niet voorkomt.
Deze uitvoering vervangt geen afweging over de rest van de installatie. Waar de omvormer komt, hoe de hal is aangesloten op het net, wat de verzekeraar van de installatie vindt en hoe het onderhoud eruitziet, dat zijn vragen die voor deze uitvoering en voor een gewoon paneel op beugels grotendeels gelijk zijn, en die op de andere pagina's van deze site aan de orde komen. Wat hier telt is alleen het moment: de verbouwing verandert het dakvlak, en dat is het punt waarop de vraag zich aandient of het dak zelf mee gaat werken, of dat het gewoon een dak blijft waar later nog iets op gezet kan worden.
Als een bedrijfshal een aanbouw, een opbouw of een dakvervanging op de planning heeft staan, is dat het moment om de tekening erbij te pakken. Aan de hand van het dakvlak, de planning van de verbouwing en het verbruikspatroon van het bedrijf is te bepalen of deze uitvoering aansluit bij dat moment, of dat het beter is om het gewone dak te leggen en de opwekking apart te regelen. Die berekening kost niets en gebeurt op basis van de tekening die er al ligt voor de verbouwing.