Klikzink
Een garagebedrijf dat aan verduurzaming begint, start meestal binnen. Nieuwe kozijnen voor de showroom, isolatie van de gevel, ledverlichting boven de bruggen, en ergens in dat traject de vraag of er ook zonnepanelen op het dak kunnen. Dat is de volgorde die de meeste offertetrajecten volgen, en het is precies de volgorde die achteraf spijt oplevert als het dak zelf nog van het oude bouwjaar is.
Het dak van een werkplaats is namelijk niet zomaar een oppervlak dat toevallig bovenop het gebouw ligt. Het is de laag die bepaalt hoeveel warmte er wegloopt boven de bruggen, hoe het geluid van de compressor wegklinkt, en of er straks nog ruimte is voor een dakvlak dat zelf stroom levert. Wie eerst de kozijnen vervangt en de gevel isoleert, en het dak laat zoals het is, isoleert de gaten dicht en laat de grootste opening open. Een stalen dak van dertig jaar oud isoleert nauwelijks, lekt op de overlappen en is meestal het eerste dat er dan een paar jaar later alsnog af moet, met alle panelen die er inmiddels op liggen erbij.
Als het dak van een garagebedrijf toch aan vervanging toe is, verandert de vraag. Dan is het niet meer een keuze tussen isoleren of zonnestroom, maar een keuze over wat er in die ene ingreep meegenomen wordt. Een nieuwe felsbaan met de zonnecellen erin verwerkt vervangt het oude dakvlak en wekt vanaf dag één stroom op uit hetzelfde vlak, zonder dat er een tweede laag beugels en panelen bovenop komt. Dat is het moment waarop solarfels loont: niet als toevoeging aan een dak dat nog jaren meegaat, maar als vervanging van een dak dat er toch af moet.
Een garagebedrijf verbruikt zijn stroom grotendeels overdag. De hydraulische bruggen, de compressor, de verlichting boven de werkplekken, het testapparatuur, dat loopt allemaal tijdens openingstijden, en bij steeds meer bedrijven komt er een laadpaal of twee bij voor de voorraadauto's of de auto's van klanten. Dat is precies het verbruiksprofiel waarbij opwekking op het dak het meest oplevert, omdat de stroom grotendeels direct gebruikt wordt in plaats van teruggeleverd.
Waar het bij een garagebedrijf vaker wringt dan bij een kantoorpand, is de aansluiting binnen. De werkplaats heeft een eigen groepenkast nodig voor de bruggen en de perslucht, de showroom een andere voor verlichting en klimaat, en de laadpalen trekken weer een aparte aansluiting. Het dak levert de stroom op één punt, maar die stroom moet vervolgens over meerdere verdeelkasten verdeeld worden die niet altijd bij elkaar in de buurt hangen. Dat is geen probleem van het dak, maar van de installatie erachter, en het is precies waarom het meedenken op tekening niet alleen over de banen zelf gaat maar ook over waar de kabel het dak verlaat en waar hij aan moet landen. Bij een garagebedrijf met een grote overspanning boven de werkplaats en een aparte showroom ernaast is dat vaak een langere leiding dan bij een simpel kantoorpand met één meterkast.
Boven een werkplaats hangt vaak geen verlaagd plafond. De onderkant van het dak is het zicht vanaf de vloer, en de isolatiewaarde van dat dak bepaalt rechtstreeks hoeveel warmte er in de winter wegloopt boven de bruggen waar mensen met hun handen aan het werk zijn. Een garagebedrijf dat de gevel isoleert en de kozijnen vervangt maar het dak laat zitten, isoleert de zijkanten van een doos waarvan het deksel nog steeds warmte doorlaat.
Dat is ook waarom de vervanging van het dak zelden een geïsoleerde beslissing is. Als het dak eraf moet voor nieuwe isolatie, ligt de vraag over opwekking meteen op tafel, want de ondergrond wordt toch aangepakt en de dakdekker staat er toch. Wachten tot de isolatie klaar is en dan een tweede keer het dak op om panelen te leggen, betekent twee keer steigers, twee keer een dakdekker en twee keer een post op de begroting. Wie het in één traject combineert, betaalt voor het dak en de opwekking in dezelfde ingreep, wat kostentechnisch schuurt tegen twee losse projecten.
Het eerlijke antwoord is dat solarfels bij een garagebedrijf met een dak dat nog vijftien jaar meegaat, meestal niet de eerste stap is. Een bestaand stalen dak dat nog goed dicht is, kan gewoon gewone panelen op beugels dragen, en dat is voordeliger per wattpiek dan een nieuwe felsbaan neerleggen die het bestaande dak vervangt terwijl dat nog niet nodig was. Solarfels is een dakbedekking die stroom opwekt, geen paneel dat je los op elk dak legt, en dat verschil bepaalt wanneer het wel en niet aan de orde is.
De vraag die dus eerst gesteld moet worden bij een verduurzamingstraject is niet welke panelen, maar hoe oud het dak is en hoe lang het nog meegaat. Is het dak van na de eeuwwisseling, goed geïsoleerd en zonder lekkages, dan ligt een gewone paneelinstallatie voor de hand, zoals ook wordt uitgelegd bij wanneer gewone panelen beter zijn bij een garagebedrijf. Moet het dak binnen een paar jaar toch vervangen worden, dan is het verstandiger om de vervanging naar voren te halen en dak en opwekking in één keer te regelen, in plaats van eerst nog panelen op een dak te leggen dat er binnenkort weer af moet.
Er is nog een praktische kant die bij een garagebedrijf vaker speelt dan bij een gewoon bedrijfspand: de bereikbaarheid van het dak tijdens de bouw. Een werkplaats moet vaak in bedrijf blijven terwijl er aan het dak gewerkt wordt, en dat vraagt om een planning waarin de oude dakbedekking in delen verwijderd wordt terwijl de bruggen eronder blijven draaien. Dat is een reden om de aannemer die het dak vervangt en de partij die de felsbanen levert vroeg met elkaar te laten praten, liefst op tekening, voordat er iets besteld wordt.
Bij een garagebedrijf dat zijn dak laat vervangen, wordt meestal eerst de bestaande dakconstructie beoordeeld: is de gording sterk genoeg, hoe ligt de dakhelling, waar zitten de doorvoeren voor afzuiging en verlichtingskoepels. Daarna wordt bepaald welk deel van het dakvlak met solarfels wordt uitgevoerd en welk deel met gewone felsbanen zonder cellen, want niet elk vlak hoeft opwekkend te zijn. Boven de showroom, waar vaak minder zoninstraling is door de oriëntatie of door bomen ernaast, kan een gewone baan volstaan, terwijl het grote vlak boven de werkplaats de opwekking draagt.
De kabels van de banen komen samen op een paar punten en gaan via het dak naar binnen, waar ze aansluiten op de omvormer bij de hoofdverdeler. Bij een garagebedrijf met een laadpaal op het parkeerterrein wordt die aansluiting vaak zo gepland dat de opgewekte stroom eerst naar de laadpaal kan voordat de rest teruggeleverd wordt aan het net, wat rechtstreeks aansluit op het overdag-verbruik van het bedrijf.
Dat plannen kost geen geld voordat er iets besteld is. Klikzink rekent op basis van de daktekening door welk deel van het dakvlak in solarfels uitgevoerd kan worden en waar de kabels het beste naar binnen gaan, met eigen walsmachines voor de levering op maat. Wie overweegt om dak, isolatie en opwekking van een garagebedrijf in één traject te combineren, kan die tekening opsturen naar Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en krijgt terug wat er op dat specifieke dak mogelijk is.