Klikzink
Een twee-onder-een-kapwoning heeft meestal één doorlopend dakvlak boven twee adressen. Er is geen bouwmuur die het dak in tweeën deelt, alleen een kadastrale grens die er ergens onderdoor loopt. Voor onderhoud is dat de eerste vraag die beantwoord moet worden, niet de techniek van de felsbanen zelf: wie is verantwoordelijk voor welk deel van het dak, en waar in het dakvlak ligt die grens precies.
Bij een gewoon paneel op een frame is dat al lastig genoeg. De panelen liggen los boven het dak, met bekabeling die van de ene helft naar de andere kan lopen als de omvormer maar op één plek staat. Bij een felsdak met geïntegreerde zonnecellen ligt de baan zelf op het dak, in doorlopende stroken van dakrand tot nok. Een baan kan, afhankelijk van de kapconstructie, gewoon over de erfgrens heen liggen. Dat is geen probleem voor de werking van het dak, maar het is wel iets om vooraf vast te leggen: welke banen bij welke woning horen, en wat dat betekent als er ooit één stuk moet.
Het onderhoud aan het dakvlak zelf is beperkt, en dat geldt voor beide helften van de woning evenveel. Een paneel op beugels staat een paar centimeter boven het dak. Onder dat paneel verzamelt zich vuil, mos en bladafval dat nergens weg kan; het blijft liggen in de schaduw van het frame en houdt vocht vast. Bij een felsdak waar de cellen in het vlak van de baan zelf liggen, is die tussenruimte er niet. Regen spoelt over de cellen zoals hij over de rest van de baan spoelt, van nok naar goot, zonder obstakel. Er is geen frame waarachter blad blijft steken en geen schaduwrand waar mos aanslaat.
Dat betekent niet dat er niets te doen is. Bladafval van een overhangende boom, met name bij woningen met een tuin aan de achterkant, kan in de goot blijven liggen en die verstoppen. Dat is onderhoud aan de dakgoot, niet aan het dakvlak, en het is bij een twee-onder-een-kapwoning meestal een gedeelde goot over de volle breedte van het dak. Wie de goot schoonhoudt is dus ook een afspraak tussen de twee eigenaren, los van wat er op het dak ligt.
Omdat de banen doorlopen over de volle lengte van het dakvlak, is het praktisch om bij de bouw of de renovatie vast te leggen waar de knip zit. Dat kan op de kadastrale grens zijn, maar het is vaak handiger om de knip te leggen op een felsnaad, zodat er geen baan is die voor de helft bij de ene woning en voor de helft bij de andere hoort. Bij een nieuwbouwproject met twee-onder-een-kapwoningen leggen wij dat vast op de tekening: welke banen, met en zonder cellen, bij welk huisnummer horen. Dat voorkomt discussie op het moment dat er tien jaar later iets vervangen moet worden.
Die discussie gaat dan niet over de opwekking, maar puur over wie de rekening krijgt. Een baan met cellen die beschadigd is, wordt vervangen als losse baan, op maat gewalst en met dezelfde klemmen onder de fels teruggeplaatst als de rest. Als die baan op naam van één huisnummer staat, is het onderhoud aan die éne eigenaar. Ligt de schade toevallig op de knip, dan is het een gezamenlijke rekening. Dat soort dingen wil je niet pas uitzoeken als het zich voordoet.
Omdat de banen blind bevestigd zijn met klemmen onder de fels en er geen schroef of beugel door het staal heen gaat, is er ook geen bevestigingsmateriaal dat na verloop van tijd nagelopen moet worden. Bij panelen op frames is dat wel een onderhoudspunt: bouten en klemmen kunnen na jaren van temperatuurwisseling los gaan zitten, en dat moet gecontroleerd worden, aan beide kanten van het dak. Bij een felsdak is de bevestiging van het dak dezelfde bevestiging als die van de opwekking, en die wordt niet apart nagelopen. Het is dezelfde controle die je op elk felsdak zonder cellen ook zou doen: kijken of de coating nog heel is en of er ergens mechanische schade is ontstaan, bijvoorbeeld door een antennemontage of een val van een tak.
Omdat het dakvlak in de praktijk in twee helften wordt gebruikt door twee huishoudens, kan het voorkomen dat de ene helft eerder onderhoud nodig heeft dan de andere. Een dakkapel die er bij één woning wel is en bij de andere niet, een zonnescherm dat op het dak is bevestigd, een schotelantenne die op het dakvlak van de ene helft staat: dat zijn allemaal lokale ingrepen die alleen die kant van het dak raken. Bij een felsdak met cellen betekent dat concreet dat je moet weten welke banen daar liggen en of daar cellen in zitten, zodat een aannemer die voor de ene helft iets moet doen niet per ongeluk een baan van de andere eigenaar beschadigt of loshaalt.
Om die reden werken wij met een tekening per project waarop de banen zijn uitgezet, inclusief welke banen cellen bevatten en welke niet. Bij een twee-onder-een-kapwoning geven we die tekening aan beide eigenaren, zodat iedereen weet welk deel van het dak van wie is voordat er iets aan de hand is.
Deze pagina gaat over het gewone, terugkerende onderhoud: het schoonhouden van het dakvlak, de goot, en de vraag wie waarvoor verantwoordelijk is als het dak in tweeën gebruikt wordt. Wat er gebeurt als één baan kapot is, hoe het dak schoongemaakt wordt als dat nodig is, en hoe het zit met verzekering en garantie bij twee eigenaren op één dak, staat op andere pagina's van deze site. Die herhalen we hier niet.
Hoeveel onderhoud een dak in de praktijk vraagt, hangt af van de ligging, de hoek van het dakvlak, de bomen in de omgeving en de manier waarop het dak is opgedeeld tussen de twee woningen. Een dak op het zuiden onder bomen vraagt iets anders dan een dak op het noorden in een open nieuwbouwwijk. Wij kijken daarom per project naar de tekening: waar de knip in het dakvlak komt, welke banen bij welk huisnummer horen en wat dat betekent voor onderhoud op de lange termijn. Dat werk kost niets en voorkomt dat twee buren jaren later moeten uitzoeken wie waarvoor opdraait.