Klikzink
Een vakantiepark bestaat zelden uit één groot dak. Het zijn tientallen of honderden kleine daken: bungalows, chalets, een sanitairgebouw, misschien een receptie met een iets grotere kap. Elk van die daken is op een gegeven moment aan vervanging toe, meestal niet allemaal in hetzelfde jaar. Dat is precies de situatie waarin dakstroom zijn geld waard kan zijn, en het is ook de situatie waarin je het verkeerd kunt aanpakken als je de volgorde niet goed kiest.
Het uitgangspunt is simpel. Een dak dat er toch af moet, kost geld om te vervangen: nieuwe onderconstructie misschien, nieuwe dakbedekking zeker, steigers of hoogwerkers, arbeid. Die kosten maak je sowieso. Als je op dat moment kiest voor een felsbaan met de zonnecellen erin verwerkt, betaal je voor het dak en de opwekking in één keer, in plaats van eerst een nieuw dak neerleggen en er later, als aparte klus met eigen stellingen en eigen aansluitkosten, panelen op te zetten. Dat is de kern van waarom dakvervanging bij een vakantiepark een logisch aanknopingspunt is, en niet een dak dat prima nog twintig jaar meekan.
Wat dit gebouwtype anders maakt dan een loods of een kantoor, is de combinatie van veel losse daken en een verbruik dat met het seizoen meebeweegt. Een vakantiepark draait in de zomer op volle bezetting: airconditioning her en der, was en droog voor de linnenkamer, koeling in de keuken van het restaurant, verlichting tot laat op het terras. Dat is ook het seizoen waarin de zon het langst en het hoogst staat. Bij een kantoorpand valt het grootste verbruik nogal eens in de wintermaanden, met verwarming en verlichting in de vroege ochtend en late middag, net als de zon minder doet. Bij een vakantiepark loopt de vraag voor een groot deel gelijk met het aanbod. Dat maakt opwekking op eigen dak aantrekkelijker dan bij veel andere gebouwtypen, al blijft gelden dat de precieze opbrengst per dak en per uitvoering verschilt en dat wij dat op tekening berekenen, niet in een algemene tekst.
De versnippering van het dakoppervlak heeft ook praktische kanten die je als beheerder van zo'n park wilt doordenken voordat je begint. Twintig kleine daken betekent twintig keer een aansluiting, twintig keer een stukje bekabeling naar binnen, en de vraag of je die daken één voor één vervangt of in groepjes. Bij een park is het niet ongewoon dat de helft van de chalets uit één bouwjaar komt en de andere helft uit een latere uitbreiding. Dat betekent dat je dakvervanging vaak gefaseerd doet: dit jaar het oudste blok, volgend jaar het andere. Solarfels is daarin niet star. Je kunt blok voor blok meenemen zodra dat dak toch aan de beurt is, en de opwekking van elk dak staat verder los van de rest, zoals ook te lezen is bij de uitleg over waar de omvormer komt bij een park met veel kleine daken. Je hoeft niet in één klap het hele park te vervangen om er verstandig gebruik van te maken.
Waar je wel bij stil moet staan is de vorm van die kleine daken. Een chaletdak heeft vaak een eenvoudige zadelkap, twee vlakken, misschien een dakkapel of een schoorsteen ertussen. Dat is een prima ondergrond: rechte, aaneengesloten banen zonder veel onderbrekingen, en een dakvlak dat, mits het op het zuiden of zuidwesten ligt, goed presteert. Een sanitairgebouw of een receptiegebouw heeft soms een complexere kap met hoeken, dakramen of technische opstellingen op het dak. Daar loont het om vooraf goed te tekenen welke stroken wel en niet in aanmerking komen voor de zonnecellen, en welke stroken gewoon felsbaan blijven zonder cellen. Dat onderscheid is zonder probleem te maken: de banen met en zonder cellen liggen op dezelfde lijn en in dezelfde kleur, zodat het dakvlak rustig blijft ook als niet elke baan stroom opwekt.
Een andere kant van dakvervanging bij een park is de planning rond de gasten. Chalets en bungalows zijn het grootste deel van het jaar verhuurd, en dakwerk aan een verhuurd object is nooit ideaal. De momenten waarop je ongestoord kunt werken, liggen meestal in het laagseizoen, net het moment waarop de zon het minst doet. Dat is geen bezwaar tegen het product, wel een reden om de vervanging tijdig te plannen: als het dak er toch in het najaar of de winter af moet, kun je de installatie zo timen dat het systeem klaarstaat zodra het voorjaar aanbreekt en de bezetting weer oploopt.
Het eerlijke verhaal hoort er ook bij. Is het dak van een chalet vijf jaar geleden vervangen en functioneert het prima, dan is er geen goede reden om het er nu af te halen voor zonnecellen. Dan is een regulier paneel op beugels de voor de hand liggende keuze, zoals ook wordt toegelicht bij wanneer een vakantiepark beter af is met gewone panelen op een bestaand dak. Solarfels is per wattpiek duurder dan een paneel dat je op een bestaand dak monteert, en dat verschil haal je alleen terug als je de kosten van het nieuwe dak zelf meerekent. Zet het sec tegenover een bestaand, goed dak en de rekensom klopt niet.
Waar het wel klopt, is bij een park dat toch bezig is: een uitbreiding met nieuwe chalets, een bungalowpark dat na dertig jaar de daken vervangt omdat de oude dakbedekking op is, een sanitairgebouw waar de kap toch openmoet voor isolatie. In die gevallen is de meerprijs van de opwekking een fractie van het totale project, omdat het grootste deel van de kosten, het materiaal, de arbeid, de steiger, er sowieso is. De felsbaan zelf verandert weinig aan hoe het dak wordt aangelegd: Sendzimir verzinkt staal, een matte organische coating, dezelfde werkende breedte en fels als een baan zonder cellen, blind bevestigd zonder een schroef door het dakvlak. Voor de dakdekker is het een vertrouwde klus met een net iets ander detail voor de bekabeling.
Wil je weten of dat voor jouw park het geval is, dan is de eerste stap een tekening van de daken die toch op de planning staan voor vervanging, met de oriëntatie en de indeling erbij. Daarmee rekenen wij door welke daken zich lenen voor de zonnecellen in de baan, en welke beter gewoon dak blijven. Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, denkt daarin mee zonder dat dat vooraf iets kost.