Klikzink
Een vakantiepark dat aan verduurzaming begint, start meestal binnen. Kozijnen eruit, isolatie erin, ketels vervangen door warmtepompen. Het dak komt vaak als laatste, of pas als het echt lekt. Dat is de omgekeerde volgorde van wat verstandig is, en het is de reden dat we deze pagina schrijven voor parken specifiek: hier speelt de volgorde harder dan bij een los bedrijfsgebouw, omdat er tientallen daken tegelijk in de planning staan en elk dak twee keer wordt aangepakt als je niet oplet.
Als je eerst isoleert en pas jaren later het dak vervangt, betaal je twee keer voor stellingen, twee keer voor de aannemer die op het perceel moet zijn, en loop je het risico dat de nieuwe isolatie beschadigd raakt zodra de dakbedekking eraf moet. Andersom geldt hetzelfde voor zonnepanelen op beugels: die worden op een dak gelegd dat er dan al ligt, en als dat dak binnen vijf jaar toch vervangen moet worden, gaan de panelen eraf, staan ze een tijd opgeslagen, en gaan ze er weer op. Bij een vakantiepark met dertig of vijftig recreatiewoningen is dat geen incident maar een planningsprobleem dat zich dertig of vijftig keer herhaalt.
Daarom is de vraag niet alleen wat je aan een dak doet, maar wanneer. Een dak dat sowieso vervangen wordt, is het moment om opwekking mee te nemen in dezelfde bouwstroom als de kozijnen en de isolatie. Een dak dat nog jaren meekan, is dat moment niet. Wij zeggen dat liever hardop dan dat we een park overhalen om iets te vervangen dat nog goed is.
Een vakantiepark heeft zelden één groot dakvlak. Het heeft veel kleine, verspreid over een terrein, vaak met een kap die bij het park past en dus overal min of meer gelijk is. Dat verandert de rekening. Bij één groot bedrijfsdak spreid je de kosten van kranen en steigers over veel vierkante meters; bij vijftig kleine huisjesdaken keert die opstelkost vijftig keer terug, tenzij je de werkzaamheden bundelt. Een felsdak met geïntegreerde cellen wordt, net als een gewoon felsdak, aangeleverd op maat per dakvlak, en dat werkt hier in het voordeel: je bestelt en verwerkt de daken in een reeks, met dezelfde baanbreedte en dezelfde kleur cel, en de aannemer werkt huisje voor huisje door zonder voor elk dak een ander systeem te hoeven leren.
Het tweede kenmerk van een vakantiepark is het verbruik. Een park draait vooral in het voor- en naseizoen en in de zomer vol, met veel keukens, boilers en airco's tegelijk aan, precies in de maanden dat de zon het meeste doet. Dat is een gunstiger samenval dan bij een kantoor dat doordeweeks piekt en in het weekend leeg staat, of een woonhuis waar de bewoners overdag weg zijn. Wij noemen hier geen rendementscijfer, want dat verschilt per dakvlak, oriëntatie en aantal huisjes, en we rekenen dat liever uit op tekening dan dat we een getal op de site zetten dat voor het ene park wel klopt en voor het andere niet. Wat we wel kunnen zeggen: de vorm van het verbruik van een park past van nature beter bij zonnestroom dan het verbruik van veel andere gebouwtypen.
Een concreet beeld. Een park met veertig chalets, dak uit de jaren negentig, single glas eruit en isolatie erin gepland voor komend jaar. De daken zijn aan vervanging toe: mos, verweerde bitumen, wat lekkages bij de nokken. In dat geval is de volgorde: eerst het dakvlak zelf op orde, dan de isolatie daaronder, en de opwekking meteen mee in dezelfde klus, omdat het dak toch open ligt en de steiger er toch al staat. De felsbanen met cellen komen er dan als afwerklaag op te liggen, in dezelfde matte kleur als de banen zonder cellen, zodat het park er als geheel niet anders uitziet dan voorheen; alleen de energierekening en de meterstand veranderen.
Bij een ander park, waar de daken van tien jaar oud zijn en nog jaren meegaan, ligt dat anders. Daar isoleren en kozijnen vervangen zonder het dak aan te raken is verstandig, en zonnestroom regel je dan met panelen op beugels op het bestaande dak. Dat is duurder per wattpiek dan een geïntegreerd systeem zou zijn als je toch aan het bouwen was, maar het is wel de juiste keuze omdat je het dak niet vervangt dat nog goed is. Wij zeggen dat ook als een park ons daarnaar vraagt: een felsdak met cellen loont vrijwel alleen wanneer het dak sowieso aan de beurt is, bij vervanging of nieuwbouw van de recreatiewoningen. Buiten die situatie is een regulier paneel op een goed dak de nuchtere keuze.
Een praktisch punt dat bij een park meer speelt dan bij een los gebouw: wie is de opdrachtgever. Vaak is dat de parkeigenaar of de VvE, en huren of bezitten de gasten of eigenaren van individuele chalets een eigen woning op het terrein. Dat betekent dat de beslissing over dakvervanging en opwekking op parkniveau wordt genomen, terwijl het dak van elk chalet net iets anders kan liggen door een dakkapel, een schoorsteen of een andere kapvorm. In de praktijk werken we dat uit door van een aantal representatieve daktypes een tekening te maken, de baanindeling en het aantal cellen per dakvlak daarop te bepalen, en dat vervolgens te vermenigvuldigen over de rest van het park. Dat scheelt uitzoekwerk voor de aannemer, die dan met een beperkt aantal vaste maten werkt in plaats van veertig keer een nieuwe puzzel.
De bekabeling en de plek van de omvormer per chalet, en hoe dat samenkomt op parkniveau, staan uitgewerkt op de pagina die daarover gaat; hier volstaat dat dit meestal per huisje wordt opgelost en dat de aansluiting op het bestaande net van het park daarna een kwestie is van de juiste capaciteit reserveren, iets wat de installateur van het park meestal al in beeld heeft omdat er ook laadpalen en warmtepompen bij komen.
Als er op een vakantiepark een verduurzamingstraject loopt of gepland wordt, is het waard om het dak niet als sluitstuk te behandelen maar als eerste vraag: gaat dit dak binnen de looptijd van het plan toch vervangen worden, of kan het nog mee. Bij vervanging is opwekking in het dakvlak zelf het moment om mee te nemen, juist omdat een park met veel gelijke, kleine daken en een verbruik dat met het seizoen meeloopt, daar meer aan heeft dan een enkel gebouw. Bij een dak dat nog goed is, is wachten, of kiezen voor panelen op het bestaande dak, de eerlijke route. Stuur ons de daktekening en het vervangingsschema van het park, dan rekenen we per daktype uit wat wel en niet meegenomen kan worden.