Klikzink
Een verzekeraar kijkt naar wat er aan het dak is toegevoegd en hoe dat daar ligt. Bij een plat dak met panelen op een ballastsysteem is dat antwoord eenvoudig: er ligt een frame met tegels op het dakvlak, zonder gaten, met paneelrijen die los op het dak rusten en op hun plek blijven door gewicht. De verzekeraar beoordeelt dan drie dingen. Het gewicht van de ballast in verhouding tot de draagkracht van de dakconstructie, de bevestiging van kabels en de vraag of wind onder de paneelrand kan grijpen. Bij een goed uitgevoerd ballastsysteem is dat antwoord meestal gunstig, en dat is precies waarom deze oplossing op een plat dak zo vaak wordt gekozen.
Bij een hellend dak met solarfels stelt de verzekeraar een andere vraag, want er is niets toegevoegd om te beoordelen. De felsbaan met de cellen erin is het dakvlak. Er is geen los frame dat kan verschuiven, geen ballast die de constructie extra belast, geen tussenlaag die apart beoordeeld moet worden op bevestiging. De polis van een gebouw met solarfels gaat in de kern over het dak zelf, zoals bij een dak zonder opwekking. Dat is winst tegenover indak-panelen op een hellend vlak, waarbij een verzekeraar vaak wil weten hoe de panelen tussen de dakbedekking zijn bevestigd, zoals we beschrijven bij [de vergelijking tussen felsdak met zonnecel en indak-panelen](/dakstroom/verzekering/tegenover-indak-panelen). Bij solarfels vervalt die vraag, omdat bevestiging en opwekking dezelfde klem zijn.
Waar het ballastsysteem wint, is de onafhankelijkheid van de ondergrond. Een plat dak met een dakbedekking die nog niet aan vervanging toe is, kan gewoon met panelen op ballast worden belegd. Er wordt niets aan het dakvlak zelf veranderd, de garantie op de bitumen- of kunststof laag blijft in de meeste gevallen intact, en een verzekeraar heeft daar weinig extra's over te zeggen. Solarfels vervangt het dakvlak, en dat betekent dat het pas logisch is op het moment dat er toch een nieuw dak komt, bij nieuwbouw of bij een dak dat aan het einde van zijn levensduur is. Op een bestaand hellend dak dat nog jaren meekan, is solarfels dus niet de eerste keus, simpelweg omdat je dan een dak vervangt dat nog niet vervangen hoeft te worden.
Een ander verschil zit in wat een storm met beide systemen kan doen. Bij ballast op een plat dak is de vraag die een verzekeraar na een storm stelt: is er verschuiving geweest, is er ballast weggewaaid, is er water onder de tegels gekomen. Dat zijn vragen over een systeem dat los op het dak ligt en dus, hoe zwaar ook, in theorie kan bewegen. Bij solarfels is die vraag er niet, want de felsbaan is met de rest van het dakvlak verbonden via dezelfde klemverbinding onder de haakse fels die het hele dak bijeenhoudt. Een storm die een felsdak beproeft, beproeft het dak, niet een systeem erop. Dat verschil merkt een verzekeraar vooral terug in de manier waarop schade wordt beoordeeld: bij een plat dak met ballast wordt vaak eerst gekeken of het paneelveld intact is gebleven, bij solarfels wordt gekeken of het dakvlak zelf de storm heeft doorstaan, zoals bij ieder ander stalen dak.
De manier waarop kabels het dak verlaten speelt in beide gevallen een rol, maar anders. Bij een ballastsysteem lopen de kabels vaak over het dakvlak naar een centraal punt en dan door een vaste doorvoer naar binnen; die doorvoer is een aandachtspunt voor de verzekeraar omdat het de enige plek is waar het dak wél is doorboord. Bij solarfels ligt de bekabeling in het vlak van de baan en gaat die op een vast punt de gording of gordingloze constructie in, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/dakstroom/verzekering/op-het-noorden) voor een noorddakvlak. Er is dan precies één doorvoer nodig voor het hele veld in plaats van meerdere aansluitpunten tussen paneelrijen, en dat is voor een verzekeraar een eenvoudiger beeld om te beoordelen dan een net van kabelgoten over een plat dak.
Onderhoud verschilt ook, en dat werkt niet overal in het voordeel van solarfels. Op een plat dak is een ballastsysteem goed bereikbaar: er is loopruimte tussen de rijen, panelen kunnen los getild worden voor inspectie van het dakvlak erachter, en een reparatie aan de dakbedekking onder een enkel paneelveld is met wat werk uitvoerbaar zonder het hele systeem te ontmantelen. Bij solarfels op een hellend dak is de baan zelf het dakvlak, en een beschadigde baan wordt vervangen als baan, niet als paneel dat je even optilt. Dat is voor de verzekeraar geen probleem, want de vervanging van een enkele baan is een normale dakreparatie zonder bijzondere risico's, maar voor de eigenaar betekent het dat onderhoud aan een hellend felsdak meer op dakwerk lijkt dan op paneelonderhoud.
De vraag die overblijft is dan ook niet welk systeem beter is, maar welk systeem bij het dak past. Op een plat dak dat nog een goede dakbedekking heeft en niet vervangen wordt, is een ballastsysteem met panelen vaak de logische keuze: geen doorboring, geen ingreep in het dakvlak, een verzekeraar die vooral naar gewicht en bevestiging kijkt. Op een hellend dak dat toch aan vervanging toe is, of bij nieuwbouw, ligt dat anders: daar betaalt de eigenaar één keer voor dak en opwekking samen, en beoordeelt de verzekeraar één dakvlak in plaats van een dak met een systeem erop. Welke situatie van toepassing is, en wat dat voor de polis en de uitvoering betekent, rekenen wij uit op tekening bij Klikzink, Boylestraat 22 in Ede.