Klikzink
Een carport of overkapping is meestal een klein, vrijstaand dak. Geen gebouw eronder, geen isolatielaag, vaak alleen een paar kolommen en een dakvlak dat in zijn geheel van staal is. Dat vrijstaande karakter maakt de aarding tot een ander verhaal dan bij een pannendak met opgelegde panelen, en het is de moeite waard om dat verschil goed te begrijpen voordat het dak wordt aangelegd.
Bij een pannendak met panelen op beugels aard je in feite een klein eiland van aluminium frames dat los boven een verder onbewerkt dak hangt. Bij een stalen felsbaan met geïntegreerde zonnecellen is het dakvlak zelf het geleidende oppervlak. De hele carport, van de bovenste baan tot de kolommen, is één doorlopend metalen geheel waar spanning op kan komen te staan als er iets misgaat, een blikseminslag in de buurt, een lekkende kabel, een fout in de omvormer. Die spanning moet een weg naar de grond hebben die niet loopt via een hand op de kolom of een fiets die tegen de paal staat.
De aarding van het dakvlak wordt verbonden met de dragende staalconstructie van de carport, en die constructie wordt op zijn beurt met een aardleiding naar de grond gebracht. Bij een vrijstaand bouwwerk zonder aansluiting op een woning is er geen bestaande aardingsinstallatie om op mee te liften, zoals dat bij een aanbouw aan een huis vaak wel kan. De carport krijgt in de praktijk zijn eigen aardpunt, meestal bij een van de kolommen, met een aardelektrode de grond in. Dat is een detail dat op tekening wordt vastgelegd, niet iets wat achteraf even wordt bijgeplakt.
Omdat de felsbanen onderling zijn verbonden via de klemmen onder de fels, en die klemmen weer vastzitten aan de gordingen en kolommen, loopt er een doorlopend metalen pad van elke baan naar de fundering. Dat pad moet elektrisch betrouwbaar zijn: geen verf, geen coating, geen roest tussen de verbindingen die de geleiding onderbreekt. Bij de uitvoering wordt dat gecontroleerd met een doorgangsmeting, van de verste baan tot aan het aardpunt.
Bij panelen op een pannendak aard je het paneelframe en de draagconstructie van de beugels, een relatief overzichtelijk systeem dat los staat van de rest van het dak. Bij een felsbaan met zonnecellen erin is het dakvlak zelf onderdeel van de stroomvoerende constructie, en dat verandert de opzet. Er is geen tweede laag die je apart kunt aarden en apart kunt loskoppelen; het dak en de opwekking zijn één en hetzelfde vlak, met dezelfde bevestiging. Dat is ook de reden dat er geen schroef door het dakvlak gaat, zoals te lezen is over hoe de stroom naar binnen komt bij een carport of overkapping: elke doorboring zou niet alleen een lek kunnen worden, maar ook een onderbreking in het geleidende pad.
Bij een vrijstaande carport komt daar nog iets bij: er is geen gebouw met een bestaande hoofdaardleiding, geen meterkast op een paar meter afstand, geen groep die al eerder is aangelegd. De kabel van het dakvlak naar de omvormer of naar het schakelpaneel legt vaak een langere weg af dan bij een dak op een woning, soms ondergronds naar het huis, soms naar een losse omvormerkast bij de oprit. Die afstand is precies waarom bij een carport de aarding niet incidenteel is, maar onderdeel van het hele tracé dat wordt uitgewerkt: van dakvlak naar kolom, van kolom naar aardpunt, en van dakvlak naar de plek waar de stroom het gebouw binnenkomt of waar de laadpaal staat.
Een carport met stroomdak wordt in de praktijk vaak gecombineerd met een laadpunt voor de auto die eronder staat. Dat maakt de aarding extra relevant, niet omdat het dak daardoor gevaarlijker wordt, maar omdat een laadpunt zijn eigen eisen aan de aarding stelt en die twee systemen op elkaar afgestemd moeten worden. De installateur van de laadpaal wil weten of de carport een eigen aardpunt heeft of meelift op dat van de woning, en of de afstand tussen dakvlak en laadpunt reden geeft om een aparte aardlekbeveiliging toe te passen. Dat is geen rekenwerk dat je met een vuistregel doet; het hangt af van de lengte van de kabel, het vermogen van het dak en de opzet van de laadpaal zelf, en dat werken wij daarom uit op tekening samen met de elektrotechnisch installateur.
Bij een carport van vier op zes meter met een stroomdak zie je meestal een aardleiding die vanaf een van de hoekkolommen de grond in gaat, met een koperen staaf of een aardmat, afhankelijk van de grondsoort. Bij zandgrond ligt dat anders dan bij klei, en dat is iets wat ter plekke wordt vastgesteld, niet iets wat je van tevoren op de tekentafel kunt invullen. De rest van de constructie, de kolommen en de gordingen, functioneert als geleidend pad naar dat punt. Bij overkappingen die tegen een bestaand gebouw aan staan, zoals een carport die aan de garage is gebouwd, wordt vaak gekozen om aan te sluiten op de aardingsinstallatie van dat gebouw, mits die daarvoor geschikt en bereikbaar is. Ook dat is iets wat per situatie wordt beoordeeld, niet iets wat standaard de ene of de andere kant op gaat.
De aarding van het dakvlak is geen vervanging voor bliksembeveiliging in de zin van een bliksemafleider met eigen normering; het is de basisvoorziening die ervoor zorgt dat het metalen dakvlak geen gevaarlijke spanning kan vasthouden. Voor een vrijstaande carport is dat meestal voldoende, maar bij twijfel over de blootstelling, bijvoorbeeld een carport op een open erf zonder hogere bouwwerken in de buurt, is dat een vraag die je apart met de installateur bespreekt en die los staat van hoe de felsbanen zelf in elkaar klikken.
Als je een carport of overkapping met stroomdak overweegt, is het verstandig de aarding niet als sluitpost te behandelen maar als onderdeel van het ontwerp, samen met de plek van het aardpunt, de kabelroute en, als dat aan de orde is, de laadpaal. Stuur ons de tekening van de carport, met de afstand tot het gebouw en de gewenste plek van de laadpaal erop, en we rekenen mee wat daarvoor nodig is.