Klikzink
Een felsbaan met geïntegreerde zonnecellen ligt in het dakvlak zonder dat er iets boven uitsteekt. De wind heeft daardoor geen rand om onder te grijpen, geen hoek waar hij kan optillen. Bij indak-panelen, panelen die in een pannendak worden ingelaten tussen de gewone dakpannen, geldt dat maar half. Ook die liggen vlak, maar rondom het paneel zit een kader en een overgang naar de pan ernaast. Dat is precies het verschil waar storm en hagel iets mee doen.
Storm zoekt een rand. Op een dak met panelen op beugels is die rand er letterlijk: de ruimte tussen paneel en dakvlak, waar de wind onder kan komen en het paneel als een klein zeil kan behandelen. Bij indak-panelen is die ruimte veel kleiner, maar niet weg. Het paneel ligt in een kader dat op zijn beurt aansluit op de pannen ernaast, en die aansluiting is een naad, met een profiel of een strip die de overgang afdicht. Bij hevige windbelasting is een naad een plek waar krachten samenkomen: het kader kan gaan werken, en werken op de lange duur is precies wat een afdichting laat verouderen.
De felsbaan heeft dat kader niet. De opstaande fels van 35 mm is de enige onderbreking in het vlak, en die fels is dezelfde verbinding die de baan ernaast ook heeft, cel of geen cel. Er is geen aparte rand om het paneel; de rand van de cel is de rand van de baan. Bevestigd wordt er blind, met klemmen onder de fels, zodat er geen schroef door het dakvlak gaat die bij storm als eerste kan gaan zitten. Wat overblijft aan risico is dus niet het opwaaien van iets dat op het dak ligt, want er ligt niets op het dak, maar de belasting op de fels zelf en op de ondergrond waarop de baan is aangebracht. Dat is dezelfde belasting als op een felsdak zonder zonnecellen, en die vraag beantwoorden wij zoals altijd op tekening, met de juiste ondersteuning en klosafstand voor de locatie en de dakhelling.
Hagel raakt een dak overal, maar wat de inslag betekent hangt af van wat er onder de bovenlaag zit. In een felsbaan ligt de cel verzonken in het stalen profiel, gedekt door hetzelfde materiaal en dezelfde coating als de baan ernaast. Een hagelkorrel die op de cel valt, valt op een ondergrond die al ontworpen is om slagregens en hagel te verdragen: Sendzimir verzinkt staal met een matte organische coating, in een profiel dat voor het hele dakvlak dezelfde belasting draagt. De cel zelf zit dieper dan het oppervlak van een los paneel, dus de inslag komt gedempt aan.
Bij indak-panelen ligt het glazen oppervlak van het paneel vaak op, of maar net onder, het niveau van de pannen ernaast, om het vlakke effect te krijgen. Dat glas moet de hagel dus rechtstreeks opvangen, net als bij een paneel op beugels, met dit verschil dat er geen luchtlaag onder zit die een deel van de klap kan opvangen door het paneel iets te laten bewegen. Het kader waarin het paneel is gevat, kan bij een harde inslag ook gaan trekken aan de afdichting rondom, en dat is een tweede zwakke plek die de felsbaan niet heeft: bij ons raakt de hagel de cel, en verder niets.
Het verschil zit ook in wat er na een storm of een hagelbui te repareren is. Bij een felsdak is de baan met de kapotte cel te vervangen als losse baan, van nok tot goot of tussen twee naden, zonder dat je het hele dakvlak open hoeft te leggen. De opbouw is immers gelijk aan de rest van het dak: dezelfde fels, dezelfde klemmen.
Bij indak-panelen is de reparatie meestal ingrijpender, want het kader en de aansluiting op de pannen ernaast moeten opnieuw waterdicht gemaakt worden, en dat is werk dat niet te vergelijken is met het vervangen van een dakpan. Daar ligt een reëel voordeel voor indak-panelen als het om iets anders gaat dan hagelschade: een enkele pan vervangen naast het paneel is eenvoudiger dan het aanpassen van een felsbaan, juist omdat pannen als losse eenheden zijn ontworpen en een felsbaan een doorlopende strook is. Wie op een dak zit waar toch al vaak lokaal aan pannen gesleuteld wordt, kan dat als argument voor de andere oplossing meenemen.
Eerlijkheid hoort bij deze vergelijking, en die is er ook. Een pannendak met indak-panelen sluit aan op een dakvorm die al eeuwenlang bewijst dat hij hagel en storm doorstaat, met een profiel dat regenwater snel afvoert langs de vorm van de pan zelf. Bij zware, korte hagelbuien met grote korrels is dat aflopende profiel in het voordeel: water en ijs krijgen minder kans om te blijven liggen dan op een vlakke felsbaan, waar het profiel plat is en het water via de banen naar de goot loopt in plaats van via de vorm van losse eenheden. Voor daken met een flauwe helling is dat verschil groter dan voor een steil zadeldak, zoals ook te zien is bij het onderwerp op een flauwe helling.
Ook is een pannendak met ingelaten panelen op punten waar geen paneel ligt, nog steeds een gewoon pannendak, met alle vervangbaarheid en het reparatiegemak van pannen. Wie eigenlijk kiest voor een pannendak, om het aanzien of om de bouwtraditie van de omgeving, en daar zonnecellen in wil laten meelopen, kiest voor een andere afweging dan wie een stalen felsdak wil.
De reden dat een felsbaan met zonnecellen meestal alleen ter sprake komt bij een nieuw dak of een dak dat toch al vervangen wordt, geldt hier onverkort. Je betaalt in dat geval één keer voor het dakvlak en de opwekking samen, in plaats van twee keer: eerst het dak, dan de panelen erop of erin. Bij een bestaand pannendak dat nog jaren meekan, is instappen op indak-panelen vaak de kortere weg, en dat is precies waar die oplossing sterk in is.
De uitkomst van deze vergelijking hangt af van de vorm van het dak, de helling en de vraag of het dak toch vervangen wordt. Op een schilddak met meerdere vlakken en hoeken werkt de blinde bevestiging van een felsbaan net anders dan op een eenvoudig zadeldak, zoals wij uitleggen bij [wat hagel en storm doen op een schilddak](/dakstroom/hagel-en-storm/schilddak). Ook de kant waarop het dak ligt, doet ertoe voor hoe hard wind en hagel binnenkomen, iets waar wij apart op ingaan bij [wat hagel en storm doen op oost en west](/dakstroom/hagel-en-storm/oost-west). Voor een tekening met de juiste klosafstand, de juiste ondersteuning en een eerlijke inschatting van wat een felsbaan op uw dak aan hagel en storm te verduren krijgt, rekenen wij het door zonder dat dat iets kost.