Klikzink
Een lessenaarsdak heeft geen nok, geen tweede vlak en geen hoekkeper. Er is één vlak dat onder één helling naar één kant afloopt, en dat maakt het voor wind en hagel een van de eenvoudigste vormen om te doorrekenen. Waar bij een zadeldak de nok en de twee hellingen samen bepalen hoe de wind over het dak trekt, zoals wij uitleggen bij [hagel en storm op een zadeldak](/dakstroom/hagel-en-storm/zadeldak), speelt dat hier niet. Er is één hoge rand, waar het dakvlak overgaat in de gevel of opstaat tegen een hoger bouwdeel, en één lage rand aan de onderkant. Die twee randen, en verder niets, zijn waar je naar moet kijken.
Bij storm is de randzone het enige punt waar de wind grip kan krijgen. Op een lessenaarsdak met solarfels is er geen paneel dat boven het vlak uitsteekt, geen frame dat een luchtstroom onder zich laat, geen rand die als eerste loskomt. De felsbanen liggen strak in het vlak, blind bevestigd met klemmen onder de fels, en de zonnecellen liggen in diezelfde banen, niet erop. Wind die over het dakvlak scheert vindt dus geen aangrijpingspunt behalve de rand van het dak zelf, en die rand wordt met dezelfde detaillering afgewerkt als bij een dak zonder cellen. Wat overblijft aan risico is dan niet het opwekkende deel van het dak, maar de gewone aandachtspunten van elk hellend dak: de aansluiting bij de hoge rand, de goot aan de lage kant, en de bevestiging van de banen onderling.
Eén richting betekent ook één antwoord op de vraag waar de wind vandaan komt. Bij een schilddak met vier vlakken en hoekkepers, zoals beschreven bij [hagel en storm op een schilddak](/dakstroom/hagel-en-storm/schilddak), moet je voor elk vlak apart kijken hoe de wind erover staat, omdat elk vlak een andere hoek met de heersende windrichting maakt. Op een lessenaarsdak is dat rekenwerk eenvoudiger: er is één vlak en één helling, en de belasting die de constructie moet opvangen is voor het hele dak gelijk. Dat maakt de berekening niet per definitie lichter, want een lessenaarsdak staat vaak juist met de hoge rand in de wind, maar het maakt hem overzichtelijker. Er is geen tweede vlak dat de luchtstroom rond de nok verstoort en plaatselijk voor hogere zuiging zorgt.
Hagel is een ander verhaal dan wind, en op een lessenaarsdak verandert de helling weinig aan wat een hagelkorrel met de baan doet. Een hagelkorrel valt min of meer recht naar beneden en treft het vlak onder de hoek van de dakhelling. Bij een steile lessenaarshelling is de inslaghoek scheef, wat de effectieve klap dempt, bij een vlakkere helling valt de hagel meer loodrecht op het vlak en komt de volle klap aan. Dat is geen verschil dat uniek is voor deze dakvorm, het geldt voor elk hellend vlak, maar het is wel iets om mee te nemen bij een lessenaarsdak met een lage helling, wat in de praktijk vaker voorkomt dan bij een zadeldak.
Wat er dan gebeurt bij inslag is bij elke helling gelijk: het stalen substraat van de baan, Sendzimir verzinkt staal met een matte organische coating, vangt de klap op zoals het dat al doet zonder cellen. De cel zelf zit verwerkt in het vlak van de baan, niet los erboven op een paar clips, en heeft dus geen ruimte om onder een inslag te bewegen of te breken op een steunpunt. Een korrel die op een paneel op beugels valt, treft glas dat een paar centimeter boven een luchtspouw hangt en dat kan barsten zonder dat de rest van het dak iets voelt, zoals besproken bij [de vergelijking tussen solar felsbaan en panelen op beugels](/dakstroom/hagel-en-storm/tegenover-panelen-op-beugels). Op een felsbaan zit de cel in het vlak zelf, op dezelfde manier bevestigd als de rest van het dak.
Een doorlopende felsbaan op een lessenaarsdak kan, afhankelijk van de lengte van het dakvlak, van hoge rand tot lage rand in één stuk lopen zonder onderbreking door een nok of een keper. Dat is prettig voor de waterafvoer, want er is geen overgang waar water zich kan verzamelen, en het is ook prettig voor de indeling van de cellen: een rechte, ononderbroken baan geeft een rustig patroon zonder de knik die een schilddak of een gebogen dak wel kent. Bij een gebogen felsbaan, waar de kromming van de baan meespeelt in hoe hagel en wind aangrijpen, ligt dat net anders, zoals uitgewerkt bij [hagel en storm op een gebogen dak](/dakstroom/hagel-en-storm/gebogen-dak). Op een vlak, recht lessenaarsdak speelt die complicatie niet.
Als één baan toch beschadigd raakt, door een uitzonderlijk zware hagelbui of door iets dat van een hoger gelegen dakdeel afwaait, is de vervanging niet anders dan bij elk ander dakvlak met deze banen: de klemmen onder de fels laten de baan los zonder dat je het hele dakvlak openlegt. Op een lessenaarsdak met één doorlopende richting is dat in de praktijk vaak overzichtelijker dan bij een zadeldak met een nok, omdat er geen tweede helling is waarmee je rekening moet houden bij de aan- en afvoer van materiaal op het dak.
De eenvoud van een lessenaarsdak keert zich om zodra het vlak heel groot wordt of een heel lage helling heeft. Een groot, vlak lessenaarsdak op een loods of een bedrijfshal kan bij storm juist meer wind vangen dan een kleiner, steiler vlak, simpelweg omdat het oppervlak groter is en de hoge rand een langere lijn beslaat waar de wind grip zoekt. En bij een helling die richting plat loopt, wordt de vraag hoe hagel en storm zich gedragen minder een vraag over de vorm van het dak en meer een vraag over de ballast en de randdetaillering, zoals bij een plat dak met ballast, behandeld op de pagina daarover. Op dat punt is een lessenaarsdak niet meer het eenvoudige, eenrichtingsvlak waarmee dit stuk begon, maar een grensgeval tussen hellend en plat, en dan is de uitwerking van vlak tot vlak verschillend.
Wat dit voor een concreet dakvlak betekent, in windbelasting, in randdetaillering en in de indeling van de cellen over de lengte van de banen, rekenen wij uit op tekening. Dat geldt voor een lessenaarsdak op een nieuwbouwwoning net zo goed als voor een groot bedrijfsdak, en het kost niets om het door Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, te laten narekenen voordat er een besluit valt.