Klikzink
Op een gewoon felsdak met zonnepanelen erop staat het paneel los van het dakvlak. Er zit een montageframe onder, meestal beugels die aan de fels zijn geklemd of erdoorheen zijn geschroefd, en daarboven het paneel zelf, een paar centimeter boven het staal. Die paar centimeter zijn precies waar storm en hagel aangrijpen. Bij solarfels ligt de cel in het vlak van de baan, op dezelfde hoogte als het staal ernaast, en dat verandert wat er bij slecht weer gebeurt.
Wind heeft een rand nodig om houvast te krijgen. Bij een paneel op beugels is die rand er altijd: de onderkant van het paneel, de opstaande rand van het frame, de overgang tussen dak en montagesysteem. Bij harde windstoten ontstaat daar onderdruk, en die onderdruk trekt aan de bevestigingspunten. Hoe die krachten oplopen op een steil dakvlak leggen we uit bij [wat hagel en storm doen op een zadeldak](/dakstroom/hagel-en-storm/zadeldak), en het principe daarachter staat beschreven op de pagina over wat hagel en storm in het algemeen doen. Bij solarfels is er niets dat boven het dakvlak uitsteekt. De cel ligt in de baan, de baan ligt vlak, en de wind glijdt over het oppervlak zoals hij over elke andere felsbaan doet. Er is geen rand om onder te grijpen en dus ook geen aangrijpingspunt waar de onderdruk zich kan opbouwen.
Wat er dan aan risico overblijft is kleiner, maar niet nul. Een felsbaan met geïntegreerde cel is nog steeds een stalen plaat met een kwetsbaar onderdeel erin verwerkt, en bij een zware hagelbui met grote korrels kan een cel beschadigen, net zoals een dakpan kan breken. Het verschil met een opgelegd paneel is dat de cel hier ondersteund wordt door het stalen achterliggende vlak, in plaats van vrij te liggen op een frame met luchtruimte erachter. Een paneel op beugels vangt de volle klap van een hagelkorrel op het glazen oppervlak zonder dat er iets achter zit dat meebuigt of de klap opvangt; de cel in de felsbaan ligt tegen het staal aan en heeft daardoor iets meer weerstand tegen puntbelasting. Grote hagel, het soort waar dakdekkers na een storm mee aan de deur komen, kan bij allebei schade geven. Het verschil zit niet in onverwoestbaarheid maar in wat er gebeurt bij de krachten die net onder dat niveau liggen: rukwind, vibratie, de herhaalde belasting van jaren wind uit een bepaalde hoek. Wat dat per windrichting oplevert, staat uitgewerkt op de pagina's over oost, west, zuiden en noorden.
De vergelijking die verder gaat dan alleen de bevestiging is die met ons andere product, de indak-paneel. Dat is een zonnepaneel dat in het dakvlak wordt ingebouwd tussen de dakbedekking, met een kader dat op dakhoogte aansluit in plaats van erboven te staan. Vergeleken met een opgelegd paneel op beugels heeft een indak-paneel al een deel van hetzelfde voordeel: minder rand, minder aangrijpingspunt voor de wind. Vergeleken met solarfels ligt het verschil in de overgang. Bij een indak-paneel zit er altijd een randprofiel tussen het paneel en de dakbedekking ernaast, een kader dat net iets anders reageert op temperatuurwisseling en windbelasting dan het materiaal eromheen. Bij solarfels is de cel onderdeel van dezelfde stalen baan als de rest van het dak, dus er is geen naad tussen twee verschillende materialen die apart kunnen gaan werken. Wat dat voor een lessenaarsdak of een gebogen vlak betekent, staat op de bijbehorende pagina's.
Dan de vraag die bij een offerte altijd naar boven komt: wat kost dat verschil. Een gewoon paneel op beugels op een felsdak is vaak goedkoper per wattpiek dan solarfels, en dat is geen kleine kanttekening. Het paneel is een massaproduct, de montage is standaardwerk, en de aannemer die het plaatst heeft het al honderd keer gedaan. Solarfels is een baan die op maat gewalst wordt met de cel erin verwerkt, en dat werk zit in de prijs. Wie puur op prijs per wattpiek rekent, komt bij een opgelegd paneel vaak beter uit, zeker als het dak zelf niet aan vervanging toe is en er dus een tweede laag bovenop komt.
De vraag die overblijft is wat het uiterlijk en het ontbreken van beugels je waard zijn. Een dak met opgelegde panelen blijft herkenbaar als een dak met panelen erop: een raster van rechthoeken op een paar centimeter hoogte, met schaduwranden die verschuiven met de zon en een montagesysteem dat je bij onderhoud moet vrijmaken om bij de dakbedekking te komen. Een dakvlak met solarfels blijft ogen als één vlak, met de cellen in dezelfde lijn en dezelfde matte kleur als de banen zonder cellen. Voor een zichtbaar dak, bijvoorbeeld bij een woning waar het dakvlak vanaf de straat of vanaf een hoger gelegen buurpand goed te zien is, is dat verschil vaak precies waarom de opdrachtgever solarfels overweegt in plaats van een standaardoplossing.
Er is nog een praktisch punt waarin de twee uitvoeringen uit elkaar lopen, en dat is onderhoud na een storm. Bij een opgelegd paneel controleert een dakdekker eerst de klemmen en de bevestigingspunten van het montageframe, want dat is waar de schade meestal zit als er iets loskomt. Bij solarfels is die controle simpeler, want er is geen apart bevestigingssysteem om te checken: de fels die het dak vasthoudt is dezelfde fels die de cel op zijn plek houdt. Wat er gecontroleerd moet worden is de baan zelf, net als bij elke andere felsbaan op dat dak.
Wanneer is een gewoon paneel op beugels dan toch de betere keus, ook op een felsdak. Als het dak zelf niet vervangen wordt en er dus geen reden is om de bestaande felsbanen eruit te halen. Als het dakvlak nauwelijks zichtbaar is, bijvoorbeeld een plat aansluitend schilddak achter een hoge gevel, waar het uiterlijk van de opwekking niet meetelt. En als het budget vooral op wattpiek per euro wordt beoordeeld, zonder dat esthetiek of het ontbreken van doorboringen in de weegschaal ligt. Solarfels is de logische keus wanneer het dak toch vervangen wordt of nieuw gebouwd wordt, en de opdrachtgever het dakvlak zelf strak en ononderbroken wil houden zonder dat daarvoor een apart montagesysteem nodig is.
Wat het per dakvlak concreet oplevert, in euro's en in wattpiek, hangt af van de hoek, de oriëntatie en de oppervlakte die beschikbaar is. Dat rekenen we uit op tekening, met de gegevens van het specifieke dak, en niet met een vast getal dat voor elk project hetzelfde zou zijn.