Klikzink
Een felsdak met losse panelen erop is een andere opbouw dan solarfels, en dat merk je precies op het moment dat er iets stuk is. Bij solarfels is de baan zelf de drager van de zonnecel. Bij een felsdak met panelen erop liggen er twee lagen boven elkaar: het dak dat het water afvoert, en daarboven op beugels een paneel dat los daarvan de stroom opwekt. Die twee lagen raken elkaar bijna niet, en dat is precies waarom de schadeafhandeling zo anders verloopt.
Bij solarfels valt de opwekking van die ene baan uit als een cel beschadigd raakt, bijvoorbeeld door een tak die er tijdens storm op valt of door een val van gereedschap tijdens onderhoud aan een schoorsteen. De rest van het dakvlak blijft gewoon stroom leveren, en het dak blijft dicht: de fels die de baan vastzet, is dezelfde fels die het water keert. Aan de buitenkant zie je vaak niets bijzonders, behalve dat die ene baan geen stroom meer geeft.
Bij een felsdak met panelen erop zit de schade meestal in het paneel, niet in het dak daaronder. Een gebroken paneelglas of een kapotte cel levert een zichtbaar beschadigd paneel op dat op zijn beugels blijft liggen, terwijl het onderliggende felsdak intact en waterdicht blijft. Dat is in dit ene opzicht een voordeel van panelen op beugels: de schade aan de opwekking en de schade aan de waterkering zijn twee gescheiden dingen, en een gesneuveld paneel is per definitie geen lekkageprobleem. Bij solarfels is dat lastiger te ontkoppelen, omdat baan en cel één stuk staal zijn.
Om een beschadigde baan van solarfels te vervangen, wordt de klemming onder de fels van die baan en de aangrenzende banen los gemaakt, wordt de kapotte baan verwijderd en een nieuwe, op maat gewalste baan met cel teruggelegd en opnieuw geklemd. Er wordt niet in het dakvlak geboord en er komt geen tweede laag bij; de reparatie gebeurt in het vlak zelf. Voor die klus is wel een baan op maat nodig, gewalst met de juiste celconfiguratie, en dat is geen voorraadartikel dat bij elke aannemer op de plank ligt.
Om een beschadigd paneel op een felsdak te vervangen, wordt het paneel van de beugels gehaald en een nieuw paneel teruggeplaatst. Dat gaat in de praktijk vaak sneller en goedkoper, omdat panelen op beugels een gangbaar, seriematig product zijn: er zijn meer leveranciers, meer voorraad, en de montage is een bekende klus voor vrijwel elke zonnepaneleninstallateur. Als snelheid van reparatie en beschikbaarheid van vervangend materiaal de doorslag geven, is dat een reëel argument voor panelen op beugels boven solarfels.
Hier ligt het duidelijkste verschil in het voordeel van de andere oplossing. Een los paneel vervangen op een felsdak is een kwestie van een standaardonderdeel bestellen en een paar bevestigingspunten losmaken; dat is meestal een kleinere en goedkopere ingreep dan een baan met geïntegreerde cel laten walsen en inpassen. Bij solarfels betaal je voor de integratie in het vlak, en die integratie moet bij een reparatie opnieuw gemaakt worden: op maat, passend in de rij, met dezelfde kleur en lijn als de rest van het dak. Wij rekenen dat uit op tekening, per uitvoering en per dakvlak, en het antwoord verschilt van project tot project, maar het uitgangspunt is duidelijk: een geïntegreerde baan vervangen kost meer moeite dan een paneel van zijn beugels tillen.
De vraag die overblijft is niet welke oplossing goedkoper te repareren is, want dat is meestal het felsdak met panelen erop. De vraag is wat je met solarfels binnenhaalt dat een paneel op beugels niet geeft: een dakvlak zonder opstaande kaders, zonder schaduwrand, zonder doorboringen voor bevestigingsbeugels, en met de cellen in dezelfde matte, donkere lijn als de rest van de banen. Voor een zichtbaar dakvlak vanaf de straat, vanaf een naastgelegen gebouw of vanaf de tuin is dat een ander soort dak dan een felsdak met een raster van panelen erboven.
Of dat verschil de moeite waard is, hangt af van wat er met het dak gebeurt. Als het dak toch vervangen wordt of nieuw gebouwd wordt, betaal je met solarfels één keer voor dak en opwekking samen, en dan is het aanvaarden van een duurdere reparatie bij schade een overwogen keuze, niet een verrassing achteraf. Als het gaat om een bestaand felsdak dat prima blijft liggen en waar alleen opwekking bij moet komen, is een paneel op beugels vaak het eenvoudigere antwoord: goedkoper aan te leggen, goedkoper te repareren, en zonder dat je het dak zelf aanraakt.
Bij beide oplossingen geldt dat het dak zelf, de staalconstructie met de fels, dezelfde levensduur en hetzelfde weinig onderhoud kent: Sendzimir verzinkt staal met een matte coating, blind bevestigd met klemmen onder de fels, zonder doorboringen die kunnen gaan lekken. Het verschil zit in de opwekking daarboven. Panelen op beugels hebben een luchtspouw die vervuiling en bladafval onder het paneel kan laten waaien, en die spouw moet af en toe schoongemaakt worden. Solarfels heeft die spouw niet, waardoor er onder de cel niets kan vervuilen, maar een individuele baan is bij schade nu eenmaal een besteld onderdeel en geen standaardpaneel.
Eén baan met een cel is niet stuk te maken zonder gevolgen, en dat geldt voor solarfels net zo goed als voor een paneel op beugels. Het verschil is waar de gevolgen landen: bij solarfels blijft het dak dicht en de rest van het vlak in bedrijf, maar de reparatie van die ene baan is een maatwerkklus. Bij een felsdak met panelen erop is de reparatie een simpel onderdeel wisselen, maar je hebt dan ook een dak met een zichtbaar tweede laag erop liggen. Welke van de twee de betere keuze is voor een specifiek dak, rekenen we graag uit op tekening, zonder dat daar kosten aan hangen.