Klikzink
Een gebogen dak is voor een felsbaan met zonnecellen geen bijzonder geval van constructie, wel van opbrengst. De banen worden op maat gewalst en gebogen meegelegd over de kromming, van goot tot nok, net als een gewone felsbaan zonder cellen. Waterdichtheid en bevestiging veranderen niet door de kromming: de fels blijft haaks en dicht, de klemmen blijven onder de fels verstopt, er gaat nog steeds geen schroef door het dakvlak. Wat wel verandert is de hoek waarmee elk deel van die gebogen baan de zon ziet, en dat is precies waar de vraag over gaat als er één baan uitvalt.
Op een vlak, recht dakvlak heeft elke cel in een baan ongeveer dezelfde invalshoek. Op een gebogen dak niet. Het onderste stuk van een gebogen baan kan een andere hoek naar de zon hebben dan het middelste stuk, en dat weer een andere dan het stuk vlak bij de nok. Feitelijk fungeert één gebogen baan al een beetje als een reeks segmenten die elk een iets andere hoeveelheid licht krijgen, zoals bij een lessenaarsdak of een zadeldak de verschillende dakvlakken elk hun eigen opbrengst hebben, maar dan samengeperst in de lengte van één enkele baan.
Bij een gewoon paneel op beugels valt bij schade meteen het hele paneel uit, en vaak de hele string erachter. Bij deze felsbanen is de eenheid die uitvalt de baan zelf, dus een strook van 475 mm breed over de lengte van het dakvlak, van goot tot nok of van het ene bouwdeel tot het andere. Op een recht dakvlak is dat een strook met een min of meer gelijke bijdrage over de hele lengte. Op een gebogen dak is die strook een baan die door de kromming op verschillende plekken een andere hoek naar de zon had, en dus ook een andere bijdrage per stuk. Het effect van uitval van die ene baan is daardoor niet overal langs de kromming gelijk: bij het gedeelte dat toch al schuiner van de zon af stond, was de bijdrage kleiner, en valt er dus ook minder weg dan bij het gedeelte dat vol op de zon gericht stond.
De rest van het dak blijft ondertussen gewoon werken. De naastliggende banen zijn eigen eenheden met eigen bekabeling naar binnen, en een defect in de ene baan trekt de andere niet mee, kromming of niet. Dat is hetzelfde principe als bij een dak zonder kromming, alleen ligt hier de nadruk op wat er per baan verschilt in plaats van tussen banen.
Een elektrisch defect in de cellaag is geen lek. De felsbaan blijft, gebogen of niet, een metalen dakbaan met een haakse fels die water afvoert zoals hij dat altijd doet. Een gebogen felsbaan heeft dezelfde overlap en dezelfde klemverbinding als een rechte baan, alleen gewalst en gelegd volgens de straal van het dak. Als er iets aan de opwekking mankeert, verandert er niets aan de afwatering. Het dak blijft dicht tot de vervanging plaatsvindt, en die vervanging kan op een moment gepland worden dat past, niet gedwongen door een lekkage.
Op een gebogen dak is vervanging in principe hetzelfde werk als op een recht dak: de klemmen onder de fels los, de baan met cellen eruit, een nieuwe baan erin, klemmen weer vast. Het verschil is dat de vervangende baan gewalst en gebogen moet zijn volgens exact dezelfde straal als de rest van het dakvlak. Dat is geen kwestie van een standaardpaneel uit voorraad pakken; de baan wordt op maat gemaakt voor die specifieke kromming, net zoals de oorspronkelijke banen dat waren. Bij Klikzink gebeurt dat walsen op eigen machines, dus een vervangende baan voor een gebogen dak is te maken op de straal die is opgemeten of die uit de oorspronkelijke tekening bekend is. Wie de gegevens van het dakvlak heeft bewaard, bespaart zich een nieuwe opname ter plekke.
De kromming van het dak bepaalt niet alleen de opbrengst per stuk van de baan, maar ook of walsen met cellen erin technisch nog verantwoord is. Een felsbaan zonder cellen is tot een scherpere straal te buigen dan een baan met cellen, omdat de cellaag minder rek en druk verdraagt dan het staal alleen. Bij een flauwe, ruime welving, zoals een zachtglooiend tongewelf of een licht gebogen kap, is dat in de praktijk geen probleem. Bij een krappe straal, zoals bij een klein rond koepeldak of een scherpe knik, kan de grens bereikt worden waarbij cellen in de baan niet meer verantwoord zijn en een gewoon paneel op beugels, dat vlak blijft en los van de kromming van het dakvlak gemonteerd wordt, de enige begaanbare weg is. Die grens ligt niet vast op een rond getal dat overal geldt; die hangt af van de dikte van de plaat, de gebruikte cellaag en de exacte straal van dat ene dak, en wordt per project nagerekend. Dat is precies waarom de opnametekening van het dakvlak, inclusief de straal van de kromming, aan het begin van elk gesprek hierover ligt in plaats van aan het eind.
Bij een ruime, gelijkmatige welving is een gebogen felsbaan met cellen een logische keuze: het dakvlak blijft één ononderbroken vlak, zonder beugels die op een gebogen ondergrond toch weer een montageraster nodig hebben dat niet vanzelfsprekend meebuigt. Bij een krappe straal, of bij een dak met meerdere korte gebogen segmenten die elk net iets anders lopen, verschuift de balans. Dan is het walsen van steeds nieuwe, kleine, licht verschillende gebogen banen met cellen erin duurder en kwetsbaarder dan een montage van standaardpanelen op een beugelframe dat zelf de kromming opvangt en het paneel vlak laat. In dat geval is een paneel op beugels, ondanks de schaduwrand en de doorboringen die daarbij horen, praktisch de betere oplossing, en dat wordt ook zo gezegd in plaats van rondgepraat.
Of een gebogen dak zich leent voor felsbanen met geïntegreerde cellen, en tot welke straal dat nog verstandig is, hangt dus af van de tekening van dat specifieke dakvlak. Klikzink rekent dat na aan de hand van de opgegeven straal en levert de banen op maat vanaf de eigen walsmachines in Ede, zodat een vervangende baan bij schade weer precies past op de kromming die er al lag.