Klikzink
Een zonnecel levert minder stroom naarmate hij warmer wordt. Dat geldt voor elk paneel, los van hoe het op het dak zit. Bij een paneel op beugels zit een luchtspleet van een paar centimeter tussen het paneel en de dakbedekking. Die lucht kan langs stromen en voert een deel van de warmte af. Bij een felsbaan met geïntegreerde zonnecellen is die spleet er niet. De baan ligt vlak op de dakopbouw, net als de banen zonder cellen ernaast, en dat is precies waarom het dakvlak er zo rustig uitziet. Maar het betekent ook dat de warmte die in de cel ontstaat een andere weg naar buiten moet vinden.
Bij een rijtjeshuis komt daar nog iets bij. Het dakvlak zit aan twee kanten vast tegen de scheidingsmuren met de buren. Er is geen overstek waar lucht vrij langs kan, zoals bij een vrijstaande schuur of een hoekwoning met een los dakvlak. De randen van het dak zijn dicht, en dat beperkt de natuurlijke ventilatie onder het dakvlak nog verder. Wie dat vergelijkt met een dak dat aan drie of vier kanten vrij ligt, ziet dat het rijtjeshuis wat warmteafvoer betreft de krapste situatie is van alle woningtypen.
Wat daar tegenover staat, is dat de opbouw onder de felsbaan daar rekening mee houdt. Onder de stalen baan zit een dakopbouw met isolatie en een spouw die is uitgevoerd om vocht en warmte gecontroleerd af te voeren, niet om ze op te sluiten. Dat is geen laag die achteraf is toegevoegd om de warmte van de cellen te compenseren, het is de gewone opbouw van een geïsoleerd hellend dak, met dit verschil dat de laag ventilatie hier ook de temperatuur van de cel mee bepaalt. Bij een rijtjeshuis werkt dat net iets anders dan bij een vrijstaande woning, omdat de lucht onder het dakvlak niet langs de gevels weg kan maar alleen bij de daklijn en de nok een uitweg heeft.
De aansluiting op de scheidingsmuren is daarom een van de eerste dingen die wij op tekening bekijken bij een rijtjeshuis. Loopt de felsbaan door tot tegen de muur, of moet er een randstrook zonder cellen komen om de aansluiting netjes af te werken? Die randstrook heeft geen opwekking, maar hij heeft wel invloed op hoeveel lucht er langs de rand van het dakvlak kan bewegen. Een dakvlak dat aan één kant vrij uitkomt op een dakgoot en aan de andere kant tegen een hogere buurwoning aan loopt, ventileert anders dan een dakvlak dat symmetrisch tussen twee gelijke buren in ligt. Beide situaties komen voor in een doorsnee rijtjesblok, en beide vragen een andere indeling van de banen.
De breedte van het dakvlak speelt hier ook een rol, los van de warmte maar wel in combinatie ermee. Een rijtjeshuis heeft meestal een smaller dakvlak dan een twee-onder-een-kap of een vrijstaande woning, en de werkende breedte van een baan is vast op 475 millimeter. Bij een smal dakvlak past er soms een baan minder dan je op het eerste gezicht zou denken, en dat betekent dat een groter deel van het beschikbare oppervlak wordt ingenomen door randstroken en aansluitingen in plaats van door banen met cellen. Hoeveel banen er in de praktijk passen en hoe warm ze in dat specifieke dakvlak worden, hangt af van de kapconstructie, de hellingshoek en de oriëntatie van dat ene dak. Dat rekenen wij uit op tekening, per project, want een algemeen getal zou hier niets voorstellen.
Iemand die zich afvraagt of dit betekent dat een geïntegreerde felsbaan altijd minder oplevert dan een paneel op beugels bij hetzelfde huis, moet het antwoord nuchter houden: de cel wordt warmer, dus levert hij op het heetste moment van de dag iets minder dan een paneel dat vrij hangt. Maar dat is niet het enige verschil tussen de twee opties, en het is ook niet de reden waarom iemand voor een geïntegreerde baan kiest. Wie puur op maximale opwekking per vierkante meter wil sturen, is met een los paneel op beugels vaak beter af, juist omdat die luchtspleet eronder helpt. De felsbaan is de keuze wanneer het dak zelf ook vervangen wordt en je niet twee keer wilt betalen voor dak en opwekking apart, zoals ook geldt voor de manier waarop [de stroom naar binnen komt](/dakstroom/rijtjeshuis/stroom-naar-binnen) bij dit type woning.
Voor het rijtjeshuis specifiek komt er nog een praktisch punt bij: de twee mandelige muren betekenen vaak overleg met de buren over de exacte lijn van de dakrand en de goot, zeker bij een blok dat oorspronkelijk in één keer is gebouwd en waar de daken nu apart worden aangepakt. Dat overleg heeft niets met de zonnecellen te maken, maar het bepaalt wel waar de felsbaan precies mag beginnen en eindigen, en dus ook hoeveel vrije lucht er langs de rand overblijft. Een aannemer die dat vooraf al weet, kan de indeling van de banen daarop afstemmen in plaats van er tijdens de uitvoering achter te komen.
Voor wie op basis hiervan wil weten of het loont om voor zijn eigen rijtjeshuis het dak te vervangen en meteen te laten opwekken: dat verschilt per dakvlak, per oriëntatie en per bouwjaar van de kap, en dat rekenen wij pas uit als we de tekening van dat specifieke huis hebben. Een schatting zonder die tekening is geen schatting, het is een gok, en die doen wij niet.