Klikzink
Een aanvraag voor een zwaardere netaansluiting komt bijna nooit alleen. Er komen laadpalen bij, of een warmtepomp, of een bedrijfsproces dat meer vermogen vraagt dan de bestaande aansluiting kan leveren. Op het moment dat die aanvraag wordt voorbereid, valt bij veel opdrachtgevers ook de vraag of er zelf stroom kan worden opgewekt. De twee vragen raken elkaar, want een grotere aansluiting en eigen opwekking worden vaak in één traject bekeken, en de schuur is dan het gebouw waar dat het makkelijkst kan.
Dat komt door de aard van het gebouw. Een schuur heeft doorgaans een simpel dakvlak: één of twee hellende vlakken, weinig tot geen doorvoeren voor schoorstenen of dakramen, en geen esthetische eisen zoals bij een woonhuis of een representatief kantoor. Niemand kijkt kritisch naar de nokafwerking van een schuurdak. Die eenvoud maakt het vaak het goedkoopste dakvlak om te vervangen en tegelijk het vlak waar opwekken het meest oplevert, simpelweg omdat er weinig obstakels zijn die het dakvlak onderbreken of schaduw geven.
Bij een woonhuis is een dakvervanging vaak een losstaand besluit, gedreven door leeftijd van de bestaande dakbedekking of door een verbouwing. Bij een schuur op een bedrijfsterrein of achter een woning valt die beslissing vaker samen met een investering in de elektrotechnische installatie. Wie een aansluiting van 3x25 naar 3x50 of hoger laat verzwaren voor laadpalen, betaalt daarvoor aan de netbeheerder en aan de eigen meterkast. Op dat moment is het logisch om ook te kijken wat er met dat vermogen aan de bron kan worden opgewekt, en of het dak van de schuur daar een rol in speelt.
Het is echter niet zo dat een zwaardere aansluiting op zichzelf een reden is om het dak te vervangen. Een dak dat nog vijftien jaar meekan, moet niet worden vervangen omdat er toevallig een laadpaal bijkomt. De twee beslissingen worden pas interessant om te combineren als het dak sowieso aan vervanging toe is, of als er nieuwbouw gepland staat. Dan betaal je in feite één keer voor het dakvlak en de opwekking samen, in plaats van eerst een nieuw dak en later alsnog een systeem erop.
De stalen felsbaan met zonnecellen erin verwerkt is in essentie een dakbedekking die meteen ook opwekt. De cellen liggen in het vlak van de baan, in dezelfde matte donkere kleur als de banen zonder cellen, zodat het dakvlak van de schuur er niet anders uitziet dan een gewoon stalen dak. Er komt geen tweede laag boven op het dak, geen montageframe, geen doorboring voor bevestigingsbeugels. De klemmen die de baan aan de ondergrond bevestigen, zitten blind onder de fels, dus de bevestiging van het dak is tegelijk de bevestiging van de opwekking.
Bij een schuur waar toch een nieuw dak komt, betekent dit dat de aannemer één werkgang uitvoert in plaats van twee: het dak wordt gelegd en is meteen gereed om stroom te leveren, zonder een aparte planning voor een installateur die later panelen op beugels plaatst. Voor een opdrachtgever die net een offerte heeft gehad voor een zwaardere aansluiting, is dat een praktisch argument. Het scheelt niet alleen een tweede aannemer op het dak, het scheelt ook een tweede set aansluitpunten en een tweede opleverdatum.
Een voorbeeld uit de praktijk: een loonwerkbedrijf laat de aansluiting verzwaren omdat er twee elektrische bedrijfsbusjes bijkomen die 's nachts moeten laden. De werktuigenberging naast het erf heeft een dak van vijfentwintig jaar oud, met een paar lekkages bij de gootaansluiting. In plaats van dat dak te repareren en er los van de aansluiting ooit panelen op te laten zetten, wordt besloten het dak in één keer te vervangen door felsbanen met geïntegreerde cellen. Het dak is daarna waterdicht, de bekabeling loopt mee met de nieuwe installatie die toch al voor de verzwaring wordt aangelegd, en er is geen tweede project nodig.
Het eerlijke verhaal is dat dit systeem duurder is per wattpiek dan losse panelen op een bestaand dak. Als het dak van de schuur nog in goede staat is en nog jaren meekan, is het financieel niet verstandig om het te vervangen alleen omdat er toevallig een zwaardere aansluiting wordt aangevraagd. In die situatie is een regulier paneel op beugels de logische keuze: het bestaande dak blijft liggen, de panelen worden erop gezet, en de zwaardere aansluiting wordt gebruikt voor wat er aan opwekking en verbruik bijkomt.
De felsbaan met geïntegreerde cellen wordt pas interessant op het moment dat het dak zelf om een andere reden aan de beurt is: einde levensduur van de bestaande dakbedekking, een asbesthoudende golfplaat die vervangen moet worden, of nieuwbouw van de schuur. Dan valt de beslissing over de aansluiting samen met de beslissing over het dak, en is het zinvol om ze in één investering te combineren. Wie twijfelt of het dak al aan vervanging toe is, kan dat het beste eerst laten beoordelen voordat er verder wordt gerekend aan opwekking.
De aanvraag voor een zwaardere aansluiting en de keuze voor een dak dat zelf stroom opwekt, staan strikt genomen los van elkaar: de netbeheerder kijkt naar het gevraagde vermogen en de beschikbare capaciteit op het net, niet naar de manier waarop de opwekking op het dak is uitgevoerd. Toch is het praktisch om beide in dezelfde periode te plannen, omdat de elektrotechnische aannemer die de meterkast aanpast voor de zwaardere aansluiting, ook de bekabeling van het dak naar de omvormer en de meterkast kan meenemen. Dat scheelt een tweede keer graafwerk of leidingwerk door de schuur.
Wat een dakvlak op een schuur aan opwekking oplevert, hangt af van de oriëntatie, de hellingshoek, de mate van schaduw van bomen of andere gebouwen, en de gekozen uitvoering van de felsbaan. Die berekening verschilt per gebouw en per dakvlak, en daar wordt bewust geen getal over genoemd zonder dat er een tekening van het dak ligt. Klikzink rekent dit uit op basis van de situatie ter plaatse, en dat meedenken op tekening kost niets. Voor wie op dit moment toch al met een installateur en de netbeheerder om de tafel zit over een zwaardere aansluiting, is dat een logisch punt om aan toe te voegen: laat het dakvlak van de schuur meteen beoordelen, dan is in één keer duidelijk of vervangen en opwekken in dit geval samen lonen of dat het beter is om te wachten.