Klikzink
Wie een laadpaal of een warmtepomp aanschaft, komt vaak eerst bij de netbeheerder terecht. De bestaande aansluiting is te licht voor de nieuwe belasting en moet verzwaard worden. Op dat moment gaat iemand ook rekenen aan de andere kant van de meter: als er toch aan de installatie gesleuteld wordt, is dit dan niet het moment om ook zelf stroom op te wekken. Bij een twee-onder-een-kapwoning speelt daar iets extra's, want het dak boven de twee helften is meestal één doorlopend vlak, terwijl de twee huizen aparte eigenaren, aparte aansluitingen en aparte plannen hebben.
Bij de meeste twee-onder-een-kapwoningen loopt de kapconstructie ononderbroken van de ene naar de andere zijgevel. Vanaf de straat is het één dakvlak, met misschien een dakkapel of een schoorsteen als enige onderbreking. Onder dat vlak zitten twee woningen die niets met elkaar te maken hebben behalve de scheidingsmuur en het dak zelf. Dat betekent dat wie zijn helft van het dak vervangt, midden op de nok of midden op het dakvlak een knip moet leggen tussen zijn deel en het deel van de buren.
Bij een felsbaan met geïntegreerde cellen is die knip precies te leggen op de erfgrens onder het dak, en de banen aan beide zijden van die lijn kunnen onafhankelijk van elkaar besteld en gelegd worden. De ene helft krijgt cellen, de andere helft niet, of allebei, met eigen bekabeling naar de eigen meterkast. Wat niet vanzelf gaat, is de aansluiting van de nieuwe felsbaan op het bestaande deel van het dak als de buren voorlopig niets doen. Er moet dan een werkbare rand komen tussen oud en nieuw materiaal, met een overgang die netjes aansluit op de bestaande dakbedekking. Dat is een kwestie van de tekening vooraf goed maken, niet van het product zelf.
In de praktijk zien we vaak dat de ene helft van het paar iets eerder aan onderhoud toe is dan de andere, of dat één huishouden een laadpaal en een warmtepomp aanschaft en het andere niet. Dan is het heel normaal dat één helft van het dak vervangen wordt en de andere helft blijft zoals die is, met een nette scheiding op de erfgrens. Wie dat samen met de buren afstemt voordat de aannemer komt, voorkomt dat er twee keer aan dezelfde nok gewerkt wordt.
Een zwaardere aansluiting vragen kost tijd: de netbeheerder moet capaciteit vrijmaken, er is soms een wachtlijst, en de aannemer die de meterkast aanpast is toch al in het huis. Dat is het moment waarop veel mensen zich afvragen of ze niet in één keer alles moeten regelen: aansluiting verzwaren, meterkast aanpassen, en meteen ook opwekken. Dat is een logische gedachte, maar de dakbedekking zelf heeft daar geen boodschap aan. Een dak dat er nog twintig jaar tegenaan kan, wordt niet beter van een zwaardere aansluiting.
De reden dat dit product hier wél ter sprake komt, is dat een dakvervanging en een aansluitingsverzwaring elkaar in de tijd vaak toevallig raken. Iemand die zijn dak toch aan de beurt heeft, en tegelijk zijn aansluiting laat verzwaren voor een laadpaal, kan die twee ingrepen in één keer laten samenlopen. De felsbanen met cellen erin liggen dan in het nieuwe dakvlak in plaats van er als paneel op gelegd te worden, en de kabels die naar de zwaardere aansluiting toe moeten, lopen door hetzelfde dak dat toch al openligt. Wie zijn dak niet vervangt, heeft aan die samenloop niets: gewone panelen op beugels op het bestaande dak zijn dan de logische en goedkopere weg, en de aansluiting wordt daarvoor los verzwaard, dak of geen dak.
Wat dat in geld en tijd betekent, is niet in algemene zin te zeggen. Het hangt af van de oppervlakte van elk dakdeel, van de gekozen uitvoering, van hoeveel van het dakvlak cellen krijgt en hoeveel niet, en van wat de netbeheerder voor de aansluiting rekent. Dat rekenen we uit op tekening, per dakvlak en per eigenaar apart als dat nodig is.
Bij een twee-onder-een-kapwoning heeft ieder huis zijn eigen meterkast en zijn eigen aansluiting op het net. Dat blijft ook zo als het dak in cellen komt te liggen: de stroom van de linkerhelft gaat naar de meterkast van de linkerhelft, en dat van de rechterhelft naar die van rechts. Er is geen gedeelde omvormer en geen gedeelde teruglevering, ook niet als de twee huizen tegelijk verbouwen. Wat wel gedeeld wordt, is de steiger, de dekking van het dak tijdens de bouw, en soms de aannemer.
Ook qua vergunning lopen de twee helften apart. De ene eigenaar kan een omgevingsvergunning nodig hebben voor een dakkapel die de andere niet heeft, en de ene helft kan wel monumentaal beschermd zijn terwijl de andere dat niet is als er ooit een asymmetrische verbouwing heeft plaatsgevonden. Dat verandert niets aan hoe de felsbanen gelegd worden, maar het is wel iets om vooraf uit te zoeken, bij de eigen gemeente, per huisnummer.
De eerlijke vraag die bij dit gebouwtype als eerste gesteld moet worden, is niet hoeveel stroom het dak kan leveren, maar of het dak al aan vervanging toe is. Een felsbaan met geïntegreerde cellen is duurder per wattpiek dan een gewoon paneel op beugels boven op een bestaand dak. Dat verschil wordt goedgemaakt doordat er maar één keer betaald wordt voor dak en opwekking samen, in plaats van eerst een dak en dan nog een keer een paneelconstructie erbovenop. Zodra het dak zelf nog in orde is, valt die rekensom anders uit: dan is een regulier paneel op de bestaande dakbedekking de logische keuze, ook al is de aansluiting toch al aan het net onderhanden.
Wat dus vaak de doorslag geeft bij een twee-onder-een-kapwoning, is niet de laadpaal of de warmtepomp op zichzelf, maar de staat van de dakbedekking op het moment dat die vraag gesteld wordt. Is het dak van beide helften, of van één helft, toch binnen een paar jaar aan vervanging toe, dan is het combineren van dakvervanging en opwekking iets om serieus te bekijken, met de erfgrens als vaste lijn in de planning. Is het dak nog goed, dan is verzwaren van de aansluiting een zaak voor de netbeheerder, en blijft het dak voorlopig gewoon zoals het is.
Wie wil weten wat dat voor zijn eigen dakvlak, zijn eigen helft van het huis en zijn eigen aansluiting betekent, kan de tekening van beide daken aanleveren. Daarop rekenen we uit welk deel in aanmerking komt, hoe de knip op de erfgrens het beste gelegd wordt, en of dit voor deze situatie de aangewezen weg is of dat een regulier paneel voorlopig logischer is.