Klikzink
Een laadpaal erbij, een warmtepomp die de gasketel vervangt, en de meterkast kan het niet meer aan. Bij een rijtjeshuis is dat vaak het eerste moment waarop iemand serieus naar het dak gaat kijken. De netbeheerder komt langs voor een zwaardere aansluiting, en tegelijk valt de vraag of dat dak niet ook stroom kan leveren in plaats van alleen verbruiken.
Dat samenvallen is precies waar we hier iets over moeten zeggen, want het is verleidelijk om alles in één klap te regelen. De aansluiting wordt verzwaard, er komt een offerte voor zonnepanelen, en de aannemer die toch al op de stelling staat kan net zo goed het dakbedekking meenemen. Bij een rijtjeshuis werkt die combinatie soms goed en soms averechts, en het verschil zit in de staat van het dak zelf, niet in de netaansluiting.
Wat een rijtjeshuis anders maakt is de beperkte breedte van het dakvlak. Aan twee zijden zit het dak tegen de buren aan, met een scheidingsmuur die vaak iets boven het dakvlak uitsteekt en waar loodslabben, hemelwaterafvoeren of een schoorsteen op aansluiten. Die aansluitingen bepalen hoeveel volle felsbanen er naast elkaar passen, en dus ook hoeveel banen met zonnecellen. Bij een dak van vier meter breed met aan weerszijden een randstrook voor de aansluiting op de muur, blijft er minder over dan de maat van het dakvlak zelf suggereert. Dat is geen bezwaar tegen dit systeem, het is een rekenvraag die per dak anders uitpakt en die wij op tekening doen, niet vooraf op de site.
De reden dat wij bij twijfel altijd naar de staat van het dak vragen, is dat de kosten heel anders liggen naargelang je situatie. Moet het dak sowieso vervangen worden, om ouderdom, om lekkage, of omdat de isolatie eronder aan vervanging toe is, dan betaal je één keer voor de nieuwe dakbedekking en de opwekking samen. De felsbaan met de cellen erin is dan de nieuwe dakbedekking; er komt niets bovenop, er gaat geen extra schroef doorheen. Bij een rijtjeshuis waar het dak al eens gestript moet worden voor een nieuwe warmtepomp op zolder of voor extra isolatie bij de verzwaring van de aansluiting, is dat moment logisch.
Ligt er een dakbedekking die nog jaren meekan, dan is dat een ander verhaal. Dan leg je gewone panelen op een bestaande, goede ondergrond, met beugels die op de bestaande felsbanen of pannen klemmen, en laat je het dak zelf onaangeroerd. Deze felsbaan is per wattpiek duurder dan een paneel op een dak dat toch al goed is, juist omdat je het hele dakvlak vervangt om er de opwekking in te krijgen. Dat rekent alleen uit als het dak zelf ook aan de beurt is. Zeg je dat niet vooraf, dan krijg je een offerte die op het eerste gezicht duur aanvoelt zonder dat duidelijk is waarom.
De zwaardere aansluiting gaat over vermogen dat het huis binnenkomt of nodig heeft, niet over hoeveel dakoppervlak er is. Een laadpaal en een warmtepomp trekken samen behoorlijk wat vermogen, en de netbeheerder verzwaart de aansluiting op basis van die vraag, los van wat er op het dak ligt. Opwekken uit het dak verandert daar weinig aan: het verlaagt wat je van het net afneemt op momenten dat de zon schijnt, maar de aansluiting moet nog steeds het piekvermogen kunnen leveren op een donkere winteravond wanneer de auto oplaadt en de warmtepomp draait. Wie denkt dat een dak vol zonnecellen de noodzaak van een zwaardere aansluiting wegneemt, moet dat dus loslaten; het zijn twee aparte vragen die wel gelijktijdig op de tekentafel liggen.
Wat bij een rijtjeshuis vaak meespeelt is de plek van de meterkast en de kabelroute naar het dak. Bij een tussenwoning loopt die route meestal via de overloop naar de zolder en vandaar naar het dakvlak, een route die al vastligt vanaf de bouw. Bij een verzwaring van de aansluiting wordt die route toch aangepast, met dikkere kabels en soms een nieuwe groepenkast, en dat is een goed moment om ook de kabel voor de opwekking mee te trekken. Hoe die laatste doorvoer er precies uitziet en waterdicht blijft, staat beschreven bij de kabeldoorvoer op een rijtjeshuis; hier is vooral van belang dat je die aanpassing combineert in plaats van het dak of de zolder twee keer open te maken.
Bij een tussenwoning in een rij bepaalt de manier waarop de dakbedekking aansluit op de scheidingsmuren, hoeveel volle banen er overblijven voor cellen. Een baan die half onder een loodslab valt, is geen goede kandidaat voor een cel; die leg je liever als gewone felsbaan zonder cellen aan de randen, en de cellen komen in het middendeel van het dakvlak waar geen aansluitingen in de weg zitten. Bij een hoekwoning, met maar één scheidingsmuur, is er vaak meer bruikbare breedte over, en dat verschil in overige aannemers.
Ook de hellingshoek en de richting van het dakvlak spelen mee, net als bij ieder ander dak, maar bij een rijtjeshuis is er zelden een keuze: het dakvlak ligt vast in de richting van de straat, en de buren aan beide zijden bepalen de breedte. Dat is een gegeven waarmee je rekent, niet iets waar je een oplossing voor zoekt.
Waar het op neerkomt: een zwaardere netaansluiting is op zichzelf geen reden om het dak te vervangen, en een dak dat toch al goed is, moet je niet openleggen voor iets dat ook met beugels op de bestaande bedekking kan. Maar valt de verzwaring van de aansluiting samen met een dak dat sowieso aan de beurt is, dan is dat het moment om beide in één opgave te zetten. Dat geldt ook wanneer je toch al naar de bevestiging van de opwekking kijkt, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/dakstroom/rijtjeshuis/kabeldoorvoer), waar de laatste kabeldoorvoer in het dakvlak zit.
Wie twijfelt of het dak aan de beurt is of nog een paar jaar meekan, kan dat het beste laten beoordelen voordat de netbeheerder komt verzwaren. Is er twijfel over de vorm die beter past bij dit gebouw, dan is het de moeite waard om ook te lezen wanneer gewone panelen op beugels de logischere keuze zijn in plaats van deze felsbaan, wat wij apart behandelen op de pagina daarover. Stuur ons een tekening van het dakvlak met de maten van de scheidingsmuren erop, en wij rekenen uit hoeveel banen met cellen erin passen en wat dat samen met de rest van het dak kost.