Klikzink
Op een gewoon sporthaldak met panelen op beugels heb je in de praktijk twee partijen. De dakdekker die het dakvlak heeft gelegd en waterdicht heeft opgeleverd, en de installateur die daar later panelen op heeft gezet, bekabeld en aangesloten. Gaat er iets mis, dan is de eerste vraag altijd: ligt het aan het dak of aan de installatie. Die vraag bepaalt wie je belt, en die twee partijen wijzen nogal eens naar elkaar, vooral als het probleem zich toont als een lekkage onder een paneel dat er op het oog niets mee te maken heeft.
Bij een geïntegreerde felsbaan vervalt die knip. De baan die het dak dicht houdt is dezelfde baan die de stroom opwekt. Er is geen los systeem dat er bovenop is gezet, er is één dakvlak met cellen erin verwerkt. Dat betekent dat er ook één partij is die verantwoordelijk is voor dat dakvlak: degene die het gelegd heeft. Voor een opdrachtgever of aannemer verandert dat wie je aanklopt bij een probleem, en het verandert ook hoe je het inkoopt en aanbesteedt. Je bestelt geen dak plus een los te koppelen installatie, je bestelt een dakvlak.
Wat dit niet betekent, is dat we hier termijnen of percentages gaan noemen. Garantietermijnen op materiaal en op de opwekcapaciteit verschillen per uitvoering en worden vastgelegd in de offerte op basis van de tekening van dit specifieke gebouw. Wat we hier wel kunnen uitleggen is de logica erachter: waarom die knip tussen dak en installatie bij een sporthal in de praktijk lastig is, en waarom één verantwoordelijke partij daar iets aan oplost.
Een sporthal heeft meestal een groot overspannend dak zonder tussensteunpunten. De constructie is berekend op een dakvlak dat als geheel functioneert, niet op een dakvlak plus een tweede laag beugels en bevestigingspunten die er later bovenop komen. Bij montage van panelen op een bestaand sporthaldak moet je dus twee dingen tegelijk in de gaten houden: blijft het dak zelf waterdicht en draagkrachtig zoals het ontworpen is, en is de toegevoegde bevestiging daarmee verenigbaar. Dat is precies het raakvlak waar de twee partijen, dakdekker en installateur, elkaars werk beoordelen zonder dat een van beiden over het hele dakvlak gaat.
Met een geïntegreerde felsbaan is er geen tweede laag. De bevestiging van het dak, de klemmen onder de fels, is ook de bevestiging van de cellen die erin liggen. Er gaat geen schroef door het dakvlak voor een beugel die er los bovenop staat. Voor een groot overspannend dak zonder tussensteunpunten is dat verschil met name relevant omdat elke doorboring of extra puntlast op zo'n dak een vraag wordt voor de constructeur. Minder aparte bevestigingspunten is minder overleg tussen partijen die ieder een stuk van het dak claimen.
Verbruik dat 's avonds piekt, en wat dat betekent voor de vraag wie waarvoor staat
Een sporthal gebruikt de meeste stroom vaak juist als de zon al lager staat of weg is: trainingen en wedstrijden in de avond, verlichting, verwarming van kleedruimtes, soms een sporthal die tot in de late avond in gebruik is. Dat verbruikspatroon verandert niets aan hoe de felsbaan zelf werkt of aan wie garant staat voor het dakvlak, maar het is wel de reden waarom een opdrachtgever bij dit gebouwtype vaak toch voor opwekking op eigen dak kiest: de opwekking overdag en het verbruik in de avond staan niet gelijk, en dat rekenwerk, wat je opwekt tegenover wat je op welk moment nodig hebt, is iets dat we per dakvlak en per aansluiting uitrekenen op tekening. Wat we hier vaststellen is alleen dat de vraag wie waarvoor garant staat, los staat van de vraag wanneer je de stroom gebruikt. De eerste gaat over het dakvlak en de installatie, de tweede over de gebruikersvraag van het gebouw.
Stel dat er bij een sporthal na een paar jaar een probleem optreedt bij een van de banen, een verminderde opbrengst op dat deel van het dakvlak of een vochtplek aan de binnenzijde van de kap. Bij een dak met opgelegde panelen is de eerste stap vaak een discussie: heeft de dakdekker het dakvlak rond de bevestigingspunten niet goed afgewerkt, of heeft de installateur bij montage een doorvoer niet goed afgedicht. Bij een geïntegreerde felsbaan is die discussie er niet, want er is één partij die het dakvlak heeft gelegd en die dus ook verantwoordelijk is voor die baan, inclusief de cel die erin verwerkt zit. Voor een aannemer die het project oplevert aan de opdrachtgever van de sporthal betekent dat één aanspreekpunt in het onderhoudscontract in plaats van twee.
Dat is ook relevant bij oplevering. Bij een nieuwbouw sporthal of een sporthal waarvan het dak toch vervangen wordt, wil de opdrachtgever op de dag van oplevering weten bij wie hij moet zijn als er iets aan het dakvlak of aan de opwekking mankeert. Met een geïntegreerde baan is het antwoord op die vraag simpel: bij dezelfde partij die het dak heeft geleverd en gelegd. Dat scheelt in de praktijk vooral bij een sporthal, waar meerdere gebruikers, de sportvereniging, de gemeente als eigenaar, een beheerder die het gebouw exploiteert, elkaar kunnen aankijken als er een storing is en niemand meteen weet wie het eerste telefoontje moet krijgen.
Dit betekent niet dat een geïntegreerde felsbaan bij elke sporthal de voor de hand liggende keuze is. Als het bestaande dak van de sporthal nog jaren meegaat en er geen aanleiding is om het te vervangen, is het opleggen van panelen op een bestaand dak goedkoper en sneller te realiseren, en dan aanvaard je de knip tussen twee partijen omdat je toch al twee aparte werkzaamheden uitvoert: het dak stond er al, de panelen komen erbij. De geïntegreerde baan loont vooral wanneer het dak van de sporthal sowieso aan vervanging toe is, of bij nieuwbouw, omdat je dan één keer betaalt voor dak en opwekking samen en ook maar met één partij te maken hebt over de levensduur van dat dakvlak. Bij een goed bestaand dak is dat argument er niet, en dan is een systeem op beugels vaak de logischere keuze, ook al blijft daarbij de knip tussen dakdekker en installateur bestaan.
Wat we hier niet doen is een uitspraak over wat dat in geld betekent voor deze specifieke sporthal. Prijs, terugverdientijd en garantietermijnen verschillen per uitvoering, per dakvlak en per aansluiting, en die rekenen we uit op basis van de tekening van het gebouw. Wat we wel kunnen meegeven: als de keuze voor uw sporthal gaat tussen een nieuw dak met geïntegreerde opwekking en een bestaand dak met panelen erbovenop, is de vraag wie waarvoor garant staat een van de dingen die het antwoord op die keuze mede bepalen, naast de staat van het bestaande dak en het verbruikspatroon van het gebouw.