Klikzink
Op een kantoorpand met panelen op het dak heb je bijna altijd twee partijen als er iets misgaat. De dakdekker die de dakbedekking heeft gelegd en de installateur die er later de panelen op heeft gezet, met beugels erdoorheen of erop. Gaat het dak lekken, dan wijst de dakdekker naar de doorvoeren van de installateur. Vallen de panelen minder op te leveren dan afgesproken, dan wijst de installateur naar de ondergrond die de dakdekker heeft aangelegd. Voor de gebruiker van het pand, de eigenaar of de facilitair manager die het probleem op zijn bureau krijgt, is dat vaak het lastigste deel van zo'n storing: niet het gat in het dak zelf, maar uitzoeken bij wie hij moet zijn.
Bij een felsbaan met geïntegreerde zonnecellen bestaat die knip niet. De baan die het dak waterdicht maakt is hetzelfde stuk staal dat de stroom opwekt. Er is geen tweede laag die later is toegevoegd en geen aparte bevestiging die door een dakbedekking heen gaat die een ander heeft gelegd. Wie de baan levert en monteert, is verantwoordelijk voor het geheel: voor de waterdichtheid van het dakvlak en voor de werking van de cellen die erin liggen. Dat verandert niet wat er kan gaan mis, maar het verandert wel wie je daarover aanspreekt.
Een kantoorpand heeft een paar eigenschappen die dit onderwerp scherper maken dan bij een bedrijfshal zonder publiek. Er wordt overdag gewerkt, dus verbruik en opwekking vallen grotendeels samen; het dak is meestal niet leeg, met liftmachinekamers, klimaatinstallaties, soms een dakterras of rookruimte, dus er lopen meerdere partijen rond op dat dak; en het uiterlijk van het gebouw telt, omdat er klanten, bezoekers of huurders naar kijken. Die drie dingen samen maken dat de vraag wie waarvoor garant staat niet alleen een juridische vraag is voor de eigenaar, maar ook een praktische vraag voor wie het pand beheert.
Neem het voorbeeld van een onderhoudsbedrijf dat op het dak moet zijn voor de klimaatinstallatie naast het dakvlak met de felsbanen. Bij een dak met opgelegde panelen moet dat bedrijf oppassen voor kabels, beugels en de rand van een paneel die net iets hoger ligt dan het dakvlak zelf. Raakt er iets beschadigd, dan is de vraag al snel of dat bij het dak hoort of bij de installatie, en wie daarvoor moet worden gebeld. Bij een geïntegreerde baan ligt het vlak vlak, zonder verhoging, en is er één partij die het dak heeft geleverd en die dus ook verantwoordelijk is als er tijdens onderhoud aan iets anders schade ontstaat aan het dakvlak.
Het is dus geen kwestie van een garantie die langer of korter is dan bij een systeem met beugels. Termijnen op zichzelf noemen we hier niet, die verschillen per uitvoering en per contract en staan in de documenten die bij een concreet project horen. Waar het om gaat is de structuur: één partij, één verantwoordelijkheid, voor het hele dakvlak inclusief de opwekking erin.
Stel dat er op een regenachtige dag een lek ontstaat boven een vergaderruimte op de eerste verdieping. Bij een dak met losse panelen moet eerst worden vastgesteld of het lek ontstaat bij een doorvoer van een beugel, bij een naad in de dakbedekking zelf, of ergens anders. Dat kost tijd, en in die tijd loopt de schade aan het plafond door. Bij een dak van geïntegreerde felsbanen is er nog steeds een zoektocht naar de plek van het lek, maar niet naar de vraag welke partij verantwoordelijk is voor welk deel van het dak. Het is één felsbaan, gelegd door één partij, en die partij is aanspreekbaar op het geheel.
Datzelfde geldt als een van de banen met cellen erin minder stroom levert of helemaal uitvalt. Dat is een storing in de installatie, niet in de waterdichtheid, maar de reparatie ervan raakt wel het dakvlak: een baan vervangen betekent dat er weer een stuk dak wordt gelegd. Ook dan is er geen knip tussen wie het dak dicht maakt en wie de cel repareert. Voor een facilitair manager die dit soort dingen moet regelen naast alle andere zaken op zijn lijst, is dat vaak het praktische verschil: één telefoontje in plaats van twee partijen die eerst onderling moeten uitzoeken wie er langs moet.
Dit voordeel geldt niet automatisch voor het hele gebouw. Zodra er op het dak van een kantoorpand ook nog andere installaties staan die door weer een andere partij zijn geplaatst, een liftmachinekamer, een warmtepomp, een dakterras met eigen afwerking, dan zijn er voor die onderdelen weer andere verantwoordelijken. De geïntegreerde felsbaan lost de knip op tussen dak en opwekking, niet de knip tussen het dak en alles wat er verder nog op een kantoorpand staat. Voor een pand met veel dakinstallaties is het dus verstandig om vooraf op tekening te laten zien welk deel van het dak uit de felsbanen bestaat en welk deel uit iets anders, zodat bij een storing meteen duidelijk is wie waarvoor gebeld moet worden.
Bij een kantoorpand dat wordt gerenoveerd of nieuw gebouwd, speelt deze vraag al in de ontwerpfase. Wordt er gekozen voor een dakbedekking met panelen erop, dan komen er in het bouwteam op een gegeven moment twee offertes, twee planningen en twee opleverdocumenten, één voor het dak en één voor de opwekking. Wordt er gekozen voor de geïntegreerde felsbaan, dan is dat één post op de begroting en één opleverdocument voor het dakvlak als geheel. Dat is ook de reden waarom dit vooral loont wanneer het dak toch al vervangen wordt of wanneer er nieuw wordt gebouwd: je betaalt dan één keer voor dak en opwekking samen, in plaats van een bestaand dak achteraf op te hogen met een tweede systeem en een tweede verantwoordelijke partij.
Voor een architect die het bouwteam samenstelt, betekent dit ook iets voor de gesprekken met de opdrachtgever. In plaats van uit te leggen dat er straks twee partijen langs het dak lopen die elkaar nodig hebben om een geschil te voorkomen, is er één partij die vanaf de eerste tekening tot de oplevering verantwoordelijk is voor het hele dakvlak. Dat is geen garantie dat er niets misgaat, maar het maakt wel duidelijk bij wie je moet zijn als het toch gebeurt.
Wat de garantietermijnen precies zijn, hangt af van de uitvoering die voor een specifiek kantoorpand wordt gekozen en van de afspraken die daarbij horen. Dat noemen we hier dus niet als los cijfer, want dat verschilt per project en staat pas vast als er een tekening van het dakvlak ligt. Wat we wel vooraf kunnen laten zien, is welk deel van het dak uit de geïntegreerde felsbanen bestaat, welk deel eventueel uit iets anders, en wie voor welk deel verantwoordelijk is zodra het pand in gebruik is. Dat rekenen we uit op basis van de tekening van het dakvlak, en dat kost niets.