Klikzink
Een twee-onder-een-kapwoning heeft meestal één doorlopend dakvlak boven twee huizen met twee eigenaren. Dat is voor de opwekking zelf geen probleem, de felsbanen liggen door tot aan de nok of tot aan de bouwmuur, maar het bepaalt wel waar de kabel het dak verlaat en wie daar straks verantwoordelijk voor is. Bij een gewoon paneel op beugels zit die vraag verstopt onder de constructie. Bij een dak dat zelf stroom opwekt ligt de doorvoer open op tekening, en dat is precies waar je hem wilt hebben: vooraf besproken, niet achteraf ontdekt.
Elke kabel die van het dakvlak naar de installatie binnen moet, gaat door een doorvoer in de dakplaat. Dat gat is bij ieder dak, met of zonder zonnecellen, de plek waar het meeste kan misgaan. Een rubber pijpmanchet die na tien jaar uitdroogt, een kitvoeg die krimpt, een doorvoer die net naast de gording valt waardoor de bevestiging eronder verzwakt. Bij panelen op beugels komt daar de bekabeling van de beugels zelf nog bij: elke beugel is een aparte doorboring, en bij een dak vol panelen zijn dat er tientallen. Bij een geïntegreerde felsbaan is er precies één doorvoer nodig voor de stroomkabel, en verder gaat er niets door de plaat heen. De fels zelf wordt blind bevestigd met klemmen die onder de opstaande naad grijpen, dus de bevestiging van het dak is niet ook nog een verzameling losse gaten die je moet afdichten.
De doorvoer zelf leggen we vast op de tekening, niet in het werk. Dat betekent dat we vooraf kiezen waar de kabel het dakvlak verlaat: meestal bij de laagste rand van het dakvlak, dicht bij de gording waar de plaat het meest ondersteund wordt, en op een plek die niet in de looplijn van onderhoud of schoorsteenveger ligt. Bij een twee-onder-een-kap met één doorlopend dakvlak is dat kiezen belangrijker dan bij een vrijstaand huis, omdat er ook een knip in het dakvlak zit die niet met de bouwmuur samenvalt maar met de kavelgrens. Die twee lijnen liggen zelden op precies dezelfde plek.
Bij de meeste twee-onder-een-kapwoningen loopt de bouwmuur onder het dakvlak door, maar het dakvlak zelf is één aaneengesloten schil zonder bouwkundige knip op het dak. Op tekening splitsen we het dakvlak in twee stroken die precies overeenkomen met de kavelgrens, ook al loopt de felsbaan daar fysiek gewoon doorheen. Iedere baan hoort bij één kavel. Dat is nodig omdat de ene buurman zijn dakhelft misschien nu laat vervangen en de andere pas over vijf jaar, of omdat de ene helft wel zonnecellen krijgt en de andere niet. De banen worden dan zo gelegd dat de knip tussen de twee kavels op een felsnaad valt, niet ergens midden in een baan. Zo kan de ene helft later los vervangen, uitgebreid of aangepast worden zonder dat je de andere helft aanraakt.
Die knip bepaalt ook waar de twee installaties elkaar niet raken. Beide huizen krijgen een eigen doorvoer, een eigen kabeltraject naar binnen en een eigen aansluitpunt. Er loopt geen kabel van het ene huis over het dak van de buurman, ook niet als dat qua lengte de kortste weg zou zijn. Dat lijkt een detail, maar het is precies het soort afspraak dat een aannemer bij twee-onder-een-kapwoningen standaard vooraf op tekening wil zien, want achteraf een kabel verleggen omdat hij over de erfgrens loopt is duurder dan hem in één keer goed intekenen.
Als de kabel eenmaal door de dakplaat is, loopt hij verder door de dakconstructie naar binnen. Bij een schuin dak met een kap boven een zolder of vliering is dat meestal een kwestie van de kabel langs een spant naar beneden leggen, in een mantelbuis, tot aan de plek waar de rest van de installatie staat. Bij een twee-onder-een-kap met een gedeelde kapconstructie ligt er soms een tussenmuur die de twee zolders van elkaar scheidt, en dan loopt elke kabel simpelweg aan zijn eigen kant van die muur naar beneden. Er is geen reden om een kabel door het deel van de buurman te trekken, en dat proberen we in het ontwerp ook nooit nodig te maken.
Bij een dakvlak zonder scheidingsmuur op de zolder, wat bij oudere twee-onder-een-kapwoningen voorkomt, wordt de looproute van de kabel gewoon op tekening vastgelegd voordat er iets gelegd wordt. Dat voorkomt dat er tijdens de bouw of renovatie geïmproviseerd moet worden met een kabelgoot die toevallig langs de kortste weg loopt maar net door het stuk zolder van de buurman snijdt.
Bij een twee-onder-een-kapwoning speelt de vraag wie wat vervangt eigenlijk altijd mee in de keuze tussen een paneel op beugels en een geïntegreerde felsbaan. Een los paneel kun je in theorie per kavel apart plaatsen zonder dat het dakvlak zelf verandert, dus als de ene buurman voorlopig niets wil en de andere wel, is een paneel op een bestaand dak eenvoudiger te scheiden. Een geïntegreerde felsbaan hoort bij de dakbedekking zelf, en die vervang je logischerwijs in één keer per kavelhelft, niet in stukjes. Dat maakt het geïntegreerde dak vooral aantrekkelijk op het moment dat beide helften, of op zijn minst één hele helft, toch al aan vervanging toe zijn. Dan betaal je één keer voor de nieuwe dakbedekking en de opwekking samen, in plaats van eerst een nieuw dak en later alsnog een paneelconstructie erop.
Is de ene helft van het dak recent vervangen en de andere nog oud, dan ligt een paneel op beugels voor die oude helft voor de hand, gewoon omdat je dat dakvlak nog niet wilt openbreken. Wij zeggen dat liever eerlijk vooraf dan dat we een dakvlak adviseren waar het niet bij past.
Omdat elk dak anders ligt, met een andere gordingmaat, een andere positie van de zolderscheiding en een andere kavelgrens, tekenen we de doorvoer en het kabeltraject altijd per gebouw uit voordat er iets gelegd wordt. Dat geldt voor de opbrengst en de kosten net zo goed als voor de doorvoer: die verschillen per uitvoering en per dakvlak, en we rekenen ze uit op de tekening van dit gebouw, niet vooraf op basis van een gemiddelde. Bij een twee-onder-een-kapwoning betekent dat concreet dat we de kavelgrens, de positie van de gordingen en de eventuele zolderscheiding samen in één tekening zetten, zodat beide eigenaren precies weten waar hun deel begint en waar hun kabel het dak verlaat, nog voordat de eerste baan gelegd wordt.