Stroom naar binnen bij een kantoorpand

Bij elk dak met opwekking erop moet de kabel op een gegeven moment van buiten naar binnen. Dat punt, de doorvoer door het dakvlak, is precies de plek waar een dak zijn waterdichtheid moet bewijzen terwijl er iets doorheen gaat wat er van oorsprong niet in zit. Voor een kantoorpand is dat geen bijzaak. Er wordt overdag verbruikt, precies wanneer de opwekking piekt, er staat vaak al een dak vol met luchtbehandeling, liftmachinekamers en klimaatunits, en het gebouw wordt gezien door bezoekers en klanten die vanaf straatniveau of vanuit een naastgelegen pand op het dak kijken. Elk detail dat op dat dak zichtbaar is, telt mee in hoe het pand overkomt.

Bij een gewoon paneel op beugels ligt de kabel los over of onder het dakvlak, van paneel naar paneel, tot hij bij een verzamelpunt het dak in duikt via een pakking of een dakdoorvoer die apart is aangebracht. Die doorvoer is een toevoeging op een dak dat al af was. Hij ligt vaak op de plek die het handigst is voor de kabelroute, niet op de plek die het beste is voor het dak, en hij moet apart worden ingemeten, aangebracht en gecontroleerd. Op een kantoordak met installaties ertussen betekent dat behoorlijk wat centimeters extra kabelgoot, extra doorvoeren of allebei, want de kabel moet om luchtkanalen en opstelplekken heen.

Wat de doorvoer bij geïntegreerde felsbanen anders maakt

Bij een felsbaan met de zonnecellen erin verwerkt zit de bekabeling van de cellen al in de baan zelf voordat die op het dak komt. De baan wordt blind bevestigd, met klemmen onder de fels, zonder dat er een schroef of beugel doorheen gaat. De kabels van de cellen lopen onder de fels, tussen de banen door, naar een verzamelpunt dat vooraf is vastgelegd op de dakconstructie, niet achteraf ergens ingepast. Er is dus één doorvoer nodig voor de hele string of het hele dakvlak, op een plek die van tevoren is bepaald in overleg met de rest van het dak: de installaties, de dakranden, de hemelwaterafvoeren. Die ene doorvoer wordt gemaakt zoals een dakdekker een doorvoer voor een ventilatiekanaal of een loodslab voor een schoorsteen maakt: ingepast in het bestaande systeem van naden en overlappen, niet als vreemd element erbovenop.

Voor een kantoorpand is dat verschil concreet te merken op twee punten. Ten eerste is er minder kabel die over het dakvlak zichtbaar ligt. Waar een paneelinstallatie een spinnenweb van kabelgoten tussen de rijen panelen kan hebben, vooral als het dak al vol staat met klimaatapparatuur, blijft bij een geïntegreerde baan het beeld van het dakvlak schoon, want de kabel ligt al onder de banen voordat hij ergens boven komt. Ten tweede is er één doorvoerpunt te beheren in plaats van een reeks. Dat is relevant voor de installateur die het dak later moet inspecteren of onderhouden, en het is relevant voor de facilitair manager die precies wil weten waar in het dakvlak een kabel het gebouw binnenkomt, bijvoorbeeld bij een verbouwing van de bovenste verdieping of bij een nieuwe klimaatinstallatie die op het dak bij moet komen.

Waar dat punt op een kantoordak het beste ligt

Op een kantoorpand met een plat dak met opgaande hellende delen, of een volledig hellend dak met dakkapellen en installatieopstelplaatsen, wordt de plek van de doorvoer vooraf bepaald op tekening. De regel is steeds dezelfde: zo dicht mogelijk bij het verzamelpunt van de bekabeling binnen, zo ver mogelijk van looppaden voor onderhoudspersoneel, en niet in de directe afwatering van het dakvlak. Bij een kantoorpand met veel dakinstallaties betekent dat vaak dat de doorvoer wordt gecombineerd met een bestaande doorvoerzone, waar toch al leidingen voor klimaatinstallaties het dak doorkomen. Dat is een keuze die je op de tekening maakt voordat er één baan gelegd wordt, niet iets wat achteraf wordt opgelost met een extra kabelgoot over het dakvlak.

Van doorvoer naar binnen

Eenmaal binnen loopt de kabel naar de omvormer, die meestal in de technische ruimte staat, dicht bij de meterkast of de hoofdverdeelinrichting van het pand. Bij een kantoorpand is die ruimte vaak al ingericht voor de klimaatinstallatie en de liftmachines, en de kabelroute van dakdoorvoer naar omvormer wordt meegenomen in het bestaande kabeltracé door schachten en boven plafonds. Dat scheelt aanpassingen aan de bouwkundige indeling later, want de route ligt al vast op het moment dat het dak wordt aangelegd, in plaats van dat hij achteraf wordt uitgevonden.

Wat dit niet oplost en wat het wel oplost

Eén doorvoer in plaats van een reeks is geen garantie dat een dak nooit een lek krijgt op die plek. Elke doorvoer, hoe goed uitgevoerd ook, is een detail dat aandacht verdient bij aanleg en bij latere inspecties, en dat geldt voor een geïntegreerde felsbaan net zo goed als voor een paneelinstallatie. Het verschil is dat er bij een geïntegreerde baan één plek is om die aandacht op te richten in plaats van een heel dakvlak vol kabelgoten en pakkingen. Voor een kantoorpand waar het dak al gedeeld wordt met installaties en waar het aanzicht van het gebouw meeweegt, is dat een reëel verschil, maar het is geen argument om een bestaand, goed dak zomaar te vervangen. Het loont vooral wanneer het dak van het kantoorpand toch al aan vervanging toe is, of bij nieuwbouw, omdat dan het dak en de opwekking in één keer worden aangelegd en er geen tweede constructie op een bestaand dak bij komt.

Hoeveel doorvoerpunten nodig zijn, waar ze het beste liggen ten opzichte van de installaties op het dak, en hoe de kabelroute naar de technische ruimte het handigst loopt, verschilt per kantoorpand en per dakvorm. Dat rekenen wij uit op tekening, niet in algemene cijfers op deze pagina.