Klikzink
Een vakantiepark verandert vaak niet in één keer, maar gebouw voor gebouw. De oude botenloods wordt een recreatiezaal, de veestal wordt een verhuurunit, de bedrijfswoning van de vorige eigenaar wordt een receptiegebouw met kantoorruimte erboven. Bij elke omzetting hoort een vergunningstraject, en bij elk vergunningstraject wordt het dak opnieuw beoordeeld. Voldoet de isolatie nog aan de eisen voor de nieuwe functie, is de constructie berekend op het nieuwe gebruik, moet er een dakraam of een rookgasafvoer bij. In veel gevallen is het antwoord dat het dak toch open moet of vervangen wordt. Dat is het moment waarop het interessant wordt om te kijken of dat dak ook meteen stroom kan opwekken.
De reden dat dit juist bij een vakantiepark de moeite waard is, zit in het verbruikspatroon. Een park heeft in de winter weinig gasten en weinig verbruik, en in het voorjaar en de zomer piekt alles tegelijk: sanitairgebouwen draaien op volle capaciteit, wasmachines in de wasserette lopen door, zwembadpompen en poolverwarming staan aan, de koeling in de parkwinkel werkt overuren. Precies in die maanden levert een dak op het zuiden of zuidwesten het meeste op. Bij een woonhuis met een vast verbruik door het jaar is die overlap toevallig. Bij een vakantiepark is die overlap het verdienmodel van het park zelf: veel gebruik in het hoogseizoen, veel opwekking in het hoogseizoen.
Een tweede eigenschap van een vakantiepark is dat het bijna nooit één groot dak heeft, maar een verzameling van kleine daken: bungalows, chalets, een sanitairgebouw, een botenhuis, een receptie. Elk dakvlak is op zichzelf klein, vaak te klein om een aannemer enthousiast te maken voor een aparte constructie met paneelframes en beugels. Bij een felsbaan met geïntegreerde cellen speelt dat nauwelijks een rol, omdat de opwekking meekomt met de dakbedekking die er sowieso op moet. Je bestelt geen apart systeem voor een klein dak, je bestelt een dakbaan die toevallig ook stroom levert.
Het is verstandig hier meteen eerlijk over te zijn: dit loont bijna alleen als het dak toch aan de beurt is. Ligt er op de botenloods een dakbedekking die nog vijftien jaar meekan, dan is het onzinnig om die eraf te halen voor deze oplossing. Dan is een regulier paneel op een bestaand dak de logische stap, of wacht je gewoon tot het dak zelf vervangen moet worden. De meerwaarde van geïntegreerde opwekking zit in het combineren van twee investeringen die je anders los zou doen: het dak moet open voor de nieuwe bestemming, en de opwekking komt in dezelfde beurt mee. Los daarvan aanschaffen is duurder per wattpiek dan een paneel op beugels, en dat is geen verkooppraatje maar een rekenkundig gegeven.
Een voorbeeld dat op veel parken voorkomt: een oude schaapskooi of hooiberg krijgt een woonbestemming, bijvoorbeeld als luxere verhuureenheid met een hogere huurprijs. De vergunning eist een beter geïsoleerd dak, er komen dakramen voor extra lichtinval in de slaapkamers, en de bestaande golfplaten voldoen niet meer aan de eisen voor een verblijfsfunctie. Het dak gaat dus toch eraf. Op dat moment is de meerkoop van een paneel op beugels of van een geïntegreerde baan bijna een marginale keuze binnen een verbouwing die al loopt, want het dak wordt sowieso vervangen, de stelling staat er al, de aannemer is al aanwezig.
Een ander scenario is nieuwbouw op het park zelf: een receptiegebouw dat wordt vervangen door een groter complex met kantoor, winkel en horeca onder één kap. Bij nieuwbouw is er geen sloopkosten-discussie over een dak dat er nog goed bij ligt. Je kiest gewoon welke dakbedekking erop komt, en geïntegreerde opwekking is dan een van de opties naast een regulier paneel of naast een dak zonder opwekking. Juist bij nieuwbouw scheelt het dat er geen tweede laag boven het dakvlak nodig is: geen aparte draagconstructie voor paneelframes, geen extra doorvoeren voor bevestigingsbeugels door een nieuw aangebrachte dakbedekking. De felsbaan wordt blind bevestigd met klemmen onder de fels, en die bevestiging is meteen ook de bevestiging van de opwekking.
Optisch speelt bij een vakantiepark ook iets anders dan bij een losstaand bedrijfsgebouw. Een park verkoopt rust en aanzien, en gasten kijken tegen daken aan als ze over het park lopen of vanaf hun terras naar de overkant kijken. Een dakvlak met een blok panelen erop, met de bijbehorende schaduwrand en de opstaande rand van de montageframes, is op een bedrijfsloods geen probleem, maar op een verhuurchalet met uitzicht over het park is dat een ander verhaal. Bij geïntegreerde cellen liggen de donkere, matte cellen in dezelfde lijn en dezelfde kleur als de banen zonder cellen ernaast, zodat het dakvlak in silhouet één geheel blijft. Voor een park dat investeert in de uitstraling van zijn faciliteiten, is dat een overweging die net zo zwaar kan wegen als de stroom die het oplevert.
De praktische kant van een bestemmingswijziging is dat de aanvraag vaak toch al een tekening van het dak vereist voor de omgevingsvergunning. Dat is het moment om ook de opwekking op tekening te laten meenemen: welke dakvlakken op het park krijgen banen met cellen, welke banen blijven zonder, hoe wordt de bekabeling per gebouw teruggebracht naar de meterkast of naar een gezamenlijk aansluitpunt. Bij een park met meerdere kleine gebouwen loont het om dat in één keer voor het hele park te bekijken in plaats van gebouw voor gebouw apart te beslissen, ook als de uitvoering in fases gebeurt omdat niet elk dak gelijktijdig aan de beurt is.
Wat je hier niet leest zijn getallen over wattpiek per vierkante meter of terugverdientijd, want dat verschilt per uitvoering, per hellingshoek en per dakvlak, en een getal dat we hier zouden noemen zou voor het ene park kloppen en voor het andere park volledig mis zijn. Dat rekenen we uit op tekening, per gebouw en voor het park als geheel, zodra duidelijk is welke daken bij de bestemmingswijziging open gaan en welke nog even blijven liggen.
Wie op een vakantiepark een gebouw van bestemming laat veranderen en daarbij het dak al open moet, doet er goed aan die twee beslissingen niet los van elkaar te nemen. Klikzink in Ede denkt kosteloos mee op basis van een tekening, per dakvlak of voor het park in zijn geheel.