Klikzink
Een dak lekt bijna nooit in het midden van een vlak. Het lekt bij een doorvoer, een aansluiting of een overgang van het ene materiaal naar het andere. Dat geldt voor elk dak, met of zonder zonnecellen, en het is ook het punt waarop een felsbaan met geïntegreerde cellen en een paneel op beugels het meest van elkaar verschillen.
Bij een gewoon paneel op beugels wordt de bevestiging apart aan het dak toegevoegd. Er komt een drager op de bestaande felsbaan of door de dakbedekking heen, en die drager moet zelf weer waterdicht aangesloten worden. Elke beugel is een toevoeging op een dak dat zonder die beugel al af was. Hoe beter de installateur, hoe minder daar mis gaat, maar het blijft een tweede handeling op een dak dat al klaar was.
Bij de felsbaan met cellen is die tweede handeling er niet. De cel ligt in het stalen vlak van de baan zelf, op dezelfde manier bevestigd als een baan zonder cellen: blind, met klemmen onder de haaks opstaande fels van 35 mm, zonder schroef of gat door het dakvlak. De bevestiging van het dak is de bevestiging van de opwekking. Er is geen aparte drager die apart aangesloten moet worden, want die drager bestaat niet.
Dat verplaatst de aandacht. Bij panelen op beugels kijk je vooral naar de beugels: zitten ze goed vast, is de doorvoer goed afgekit of afgedekt, is de klem onder de fels niet beschadigd bij montage. Bij de felsbaan met cellen kijk je naar iets anders, en dat is precies waar de aandacht bij dit product wél naartoe moet.
Het eerste punt is de doorvoer van de bekabeling. De stroom moet ergens het dak verlaten, en dat gebeurt via een doorvoer die net zo zorgvuldig aangesloten moet worden als elke andere leiding die door een dakvlak gaat. Het aantal doorvoeren is klein in verhouding tot het aantal beugels dat een paneelveld normaal nodig heeft, maar de ene doorvoer die er wel is, moet stofdicht en waterdicht op de juiste plek in het vlak zitten. Dat is geen automatisch gegeven, dat is een detail dat op tekening bepaald wordt.
Het tweede punt is de aansluiting aan de nok. Elke baan, met of zonder cel, moet bij de nok goed aansluiten op de nokconstructie. Bij een baan met cellen is die aansluiting net wat gevoeliger, omdat de cel tot vlak bij de bovenkant van de baan kan doorlopen en er dus minder ruimte overblijft voor een gewone overlap. In de praktijk betekent dat een baan zonder cel aan de nok, of een iets andere maatvoering van de laatste baan, en dat werken we per dakvlak uit.
Het derde punt is de overgang van een baan met cellen naar een baan zonder cellen. Die overgang zit er bijna altijd, want zelden ligt een heel dakvlak vol met cellen; er is meestal een rand, een kilgoot of een aansluiting op een dakraam waar een gewone baan het werk doet. Die overgang is in materiaal en profiel dezelfde felsverbinding als tussen twee gewone banen, maar hij is wel de plek waar je met de ogen het snelst ziet of de lijn klopt en waar bij de uitvoering het meeste geduld nodig is.
Een paneel op beugels is de bekende weg, en dat heeft z'n eigen voordelen die niet weggeschreven moeten worden. Per wattpiek is het goedkoper: je koopt een los paneel en een montagesysteem, geen dakbedekking die toevallig ook stroom opwekt. Het is ook sneller te plaatsen op een dak dat er al ligt en dat niet toe is aan vervanging. Als het dak zelf nog jaren meekan, is er geen reden om het open te leggen voor cellen die je net zo goed op beugels erboven kunt zetten.
Ook onderhoudstechnisch heeft de beugeloplossing een voordeel: een paneel vervangen is een paneel losklikken en een nieuw paneel erop zetten, zonder dat je aan de onderliggende dakbedekking komt. Bij de felsbaan met cellen betekent een kapotte baan dat er een felsverbinding open moet, wat meer werk is dan een clip losmaken.
En bij een dak dat vol schaduw ligt van schoorstenen, dakkapellen of buurpanden is de flexibiliteit van losse panelen soms praktischer: je legt ze precies waar de zon komt, in plaats van een heel dakvlak met cellen uit te voeren.
Het voordeel van de felsbaan met cellen zit niet in de prijs per wattpiek, maar in wat er niet meer nodig is. Geen doorboringen die op termijn een risico blijven, hoe klein ook. Geen beugels die het dakvlak optisch onderbreken met een schaduwrand en een tweede laag boven het dak. Geen aparte afdichting rond elke bevestiging, want die bevestiging is er niet.
Dat is vooral relevant op het moment dat een dak toch al vervangen wordt, of bij nieuwbouw. Op dat moment betaal je één keer voor de dakbedekking, en de vraag is alleen nog of die dakbedekking zelf ook stroom opwekt of niet. Ga je op een bestaand, nog goed dak panelen leggen, dan is de beugeloplossing meestal de logische keuze. Leg je een nieuw dak, dan is het interessant om te kijken wat het verschil in orde van grootte is tussen een gewone felsbaan met panelen erop en een felsbaan waarin de cellen al verwerkt zijn.
Voor wie het dak aanbrengt, verschuift het werk. In plaats van eerst het dak afwerken en daarna een montagesysteem erbovenop bouwen, leg je in één handeling een felsbaan die het dak én de opwekking is. Dat scheelt een aparte werkgang voor de montagesystemen, maar het vraagt wel dat de doorvoer en de aansluitingen bij de nok en bij de randen van tekening af vaststaan, want dat zijn geen dingen die je nog even ter plekke oplost zoals bij een los paneel dat je een stukje kunt verschuiven.
Wat het niet doet, is de rest van het dak anders behandelen. Regenwater, sneeuw en wind gaan over een felsbaan met cellen op precies dezelfde manier als over een felsbaan zonder cellen: via de overlap van de fels naar de goot. De cel voegt daar niets aan toe en trekt er ook niets van af. Het enige verschil zit in de details die hierboven staan: de doorvoer, de nokaansluiting en de overgang naar een baan zonder cel. Dat zijn precies de plekken waar we op tekening naar kijken voordat er een plaat gewalst wordt.
Wie moet kiezen tussen de twee, doet er goed aan het dakvlak concreet te leggen: hoeveel doorvoeren, waar de nok en de randen zitten, en of het dak op dit moment toch al openligt of nieuw gebouwd wordt. Stuur ons de tekening en we rekenen door wat het per uitvoering en per dakvlak betekent, zowel qua uitvoering als qua indeling.