Klikzink
Een flauwe helling geeft water minder snelheid. Op een steil dak loopt regen in een paar seconden van nok naar goot en spoelt vuil grotendeels mee. Op een flauwe helling, zeg tien tot vijftien graden, blijft het water langer op het vlak staan en trekt zich langzamer terug uit de fels. Dat is op een gewoon stalen dak al een aandachtspunt voor de overlap en de felshoogte. Op een dak dat ook stroom opwekt komt er een vraag bij: wat doet die langere natte periode met de randen van het vlak waar de cellen in de baan zitten.
De felsbaan met zonnecellen is aan de buitenkant hetzelfde bouwwerk als een baan zonder cellen. De fels van 35 mm haaks en de klemmen onder de fels bepalen de waterdichtheid, niet de cel die in het middendeel van de baan ligt. Er verandert dus niets aan hoe het dak op zichzelf water afvoert. Wat wel verandert is waar je naar moet kijken als er ergens een zwakke plek zou zitten: niet de cel zelf, maar de drie plekken waar de baan een overgang maakt. De doorvoer van de kabel door het dakvlak, de aansluiting aan de nok, en de overgang van een baan met cellen naar een baan zonder cellen ernaast.
Bij panelen op beugels zit het risico in de bevestiging: elke schroef door de dakplaat is een gat dat afgedicht moet blijven, jaar na jaar, ook als de kit onder invloed van uv en temperatuurwisseling verhardt. Bij de felsbaan met cellen is die bevestiging er niet. De klemmen zitten onder de fels, boven het waterniveau, en er gaat geen schroef door het vlak. Wat er wel doorheen moet is de kabel van de cel naar de binnenzijde van het dak, en dat gebeurt op een vaste, doordachte plek per baan, niet op een plek die de installateur zelf kiest naar waar het paneel toevallig staat.
Op een steil dak spoelt water snel langs die doorvoer. Op een flauwe helling staat het er langer, en bij wind uit een ongunstige hoek kan het ook even tegen de aflooprichting in drukken voordat het zich weer zet. Daarom wordt bij een flauw vlak de doorvoer hoger in de overlap geplaatst en met extra aandacht voor de afwerking rond de kabel gedetailleerd, zodat er marge blijft ook als het water niet in één vloeiende beweging naar de goot loopt. Dat is dezelfde logica als bij een gewoon stalen dak op weinig verval, alleen ligt hier een kabel op de plek waar bij een blind dak alleen de plaat zelf ligt.
Aan de nok komt de bovenzijde van de baan tegen de nokafwerking. Op een steil dak is dat een plek waar weinig water komt, want het meeste is al afgevoerd voordat het daar staat. Op een flauwe helling ligt er structureel meer water bovenin het vlak, gewoon omdat het langzamer wegloopt. Zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/dakstroom/waterdicht) hangt de detaillering daar af van de helling, en bij een flauw dak wordt de overlap van de nokafwerking ruimer aangehouden dan het minimum dat op een steil dak zou volstaan.
Dat is geen andere aanpak dan bij een baan zonder cellen. Het is wel een reden om de hellingshoek als eerste gegeven op tafel te leggen wanneer we een dakvlak met geïntegreerde zonnecellen doorrekenen. Onder een bepaalde hoek is de standaard nokdetaillering voldoende, onder een andere hoek passen we de overlap of het type nokstuk aan. Dat wegen we per project, niet vooraf op de site, want het hangt samen met de lengte van het dakvlak, de windbelasting op die locatie en de exacte hoek.
Elke baan met cellen ligt op dezelfde lijn en dezelfde hoogte als de banen zonder cellen ernaast. Er is geen sprong in het vlak, geen tweede laag die begint of stopt. Toch is de overgang van cel naar geen cel de plek waar een installateur het scherpst moet werken, want daar wisselt het materiaal onder de coating zonder dat je dat aan de buitenkant ziet. Op een steil dak trekt water snel over die naad heen. Op een flauwe helling ligt het er langer op, en bij een vlak dat maar net voldoende afloop heeft telt elke naad in de looprichting van het water iets zwaarder mee dan op een dak dat zijn water in een oogwenk kwijt is.
In de praktijk betekent dat bij een flauw vlak dat we de rijen met cellen zo indelen dat er geen onnodige overgangen midden in het vlak liggen waar water zich verzamelt, bijvoorbeeld bij een gootlijn met een lichte inham. Op een normaal hellend dak is die indeling minder kritisch, omdat het water toch snel wegloopt voordat het bij zo'n overgang kan blijven staan.
De tweede kant van een flauwe helling is geen lek, maar vervuiling. Op een steil dak spoelt regen het meeste stof en blad vanzelf mee naar de goot. Op een flauwe helling blijft er meer liggen, en dat geldt voor het hele vlak, met of zonder cellen. Bij een baan zonder cellen is dat vooral een esthetische kwestie. Bij een baan met cellen kan een laag vuil, samen met water dat er langer op blijft staan, iets van het rendement van die cel wegnemen, al is dat een ander onderwerp dan de waterdichtheid zelf. Wie op een flauw dak kiest voor geïntegreerde opwekking, doet er goed aan rekening te houden met een net iets vaker schoonmaakmoment dan op een dak met flink verval.
Dat vuil en dat langer stilstaande water zijn ook precies de reden dat we bij een erg flauw vlak, ruwweg onder de vijf tot zeven graden, kritischer kijken naar de haalbaarheid. Onder de klikfels van 35 mm haaks is een bepaalde minimale helling nodig om de fels zijn werk te laten doen, en die grens verschuift niet omdat er cellen in de baan zitten. Ligt een dak daar net onder, dan is de conclusie niet dat geïntegreerde opwekking onmogelijk is, maar dat we het detail van overlap, kliklengte en afwatering strak moeten narekenen op de tekening van dat specifieke dak, in plaats van uit te gaan van een vaste vuistregel.
Op een flauw dak dat toch al aan vervanging toe is, of bij nieuwbouw met een bewust lage kaplijn, is de felsbaan met cellen een reële optie: je betaalt eenmalig voor dak en opwekking samen en de bevestiging van het dak blijft ook de bevestiging van de stroom, zonder doorboringen die op een langzaam vlak extra kwetsbaar zouden zijn. Maar als het bestaande dak nog in goede staat is en alleen opwekking moet worden toegevoegd, ligt de afweging anders. Dan is het vervangen van een compleet gezond dakvlak om er een geïntegreerd systeem in te leggen zelden de goedkoopste weg, en is een paneel op beugels, goed gedetailleerd rond zijn eigen bevestigingspunten, voor die specifieke situatie het logischer antwoord, ook op een flauwe helling.
Wat het kost en wat het oplevert op een specifiek dakvlak met een specifieke hellingshoek rekenen we uit op tekening. Stuur de bestaande of geplande dakopbouw naar Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, en we geven aan of de standaard detaillering voldoet of dat de helling om aanpassingen vraagt.