Klikzink
Een gewoon paneel op een felsdak wordt met beugels aan de staande felsnaad geklemd, of, als dat niet kan, met bevestigingen die door de plaat heen gaan. Bij een klemming op de fels zelf blijft de plaat intact; bij een doorboorde bevestiging ontstaat er een gat dat afgekit of afgedicht moet worden, en dat is precies de plek waar een dak na een jaar of tien vaker gaat lekken dan ergens anders. Bij solarfels is die vraag niet aan de orde, want de cel zit in de plaat zelf. Er is geen paneel dat apart bevestigd moet worden, dus er is ook geen aparte doorvoer voor die bevestiging.
Dat betekent niet dat een dak met solarfels geen zwakke plekken kent. Ze liggen alleen ergens anders. De eerste is de kabeldoorvoer: ergens moet de stroom van de cel het dakvlak verlaten, en die overgang van plaat naar kabel is bij ieder systeem, met of zonder geïntegreerde cellen, een detail dat je goed moet afwerken. De tweede is de aansluiting aan de nok, waar de banen van het ene dakvlak overgaan naar het andere of naar het dakbeschot. De derde is de overgang tussen een baan met cellen en een gewone baan ernaast: die twee moeten in dezelfde fels blijven doorlopen zonder dat er een naad ontstaat die apart afgedicht moet worden. Geen van die drie punten is nieuw voor een felsdak; ze zijn er ook zonder zonnecellen. Wat verandert is dat de kabel een vierde detail toevoegt aan een dak dat verder precies zo in elkaar zit als een felsdak zonder opwekking.
Bij een paneel op beugels ligt dat anders. Daar is de fels zelf niet aangetast, maar de klemmen moeten wel om de staande naad passen zonder de coating te beschadigen, en op plekken met veel windbelasting moet je meer klemmen per strekkende meter zetten dan de fabrikant van het paneel misschien aanraadt. Een verkeerd gemonteerde klem drukt de fels iets open, en dat merk je vaak pas na een storm, als er ergens een druppel water onder de baan terechtkomt die er twee dakvlakken verderop weer uitkomt. Dat is een van de lastigste lekkages om te vinden, want het lek zit niet waar het water zichtbaar wordt. Bij een geïntegreerde plaat speelt dat probleem niet, simpelweg omdat er niets aan de fels hangt.
Toch is de vergelijking niet zo eenvoudig als solarfels zonder gaten, panelen met gaten. Onze eigen felsbaan zonder cellen, gecombineerd met gewone panelen op beugels, is voor veel daken de nuchterste keuze. Die combinatie is meestal goedkoper per wattpiek, de panelen zijn los te vervangen als de techniek verbetert, en een defect paneel vervang je zonder dat er een dakdekker aan te pas hoeft te komen. Zoals we ook aangeven bij de vergelijking tussen [een felsbaan met cellen en een paneel op beugels](/dakstroom/waterdicht/tegenover-panelen-op-beugels), is dat verschil in prijs en vervangbaarheid meestal het eerste waar een opdrachtgever naar vraagt, en terecht.
Waar solarfels wint, is niet de waterdichtheid als zodanig, die is bij beide oplossingen met goed vakmanschap in orde. Het verschil zit in wat er op het dak te zien is en wat er op het dak te onderhouden valt. Een dakvlak zonder beugels heeft geen schaduwranden, geen opstaande randen waar blad en mos zich verzamelen, en geen zichtbare bevestigingsmaterialen die na verloop van tijd kunnen gaan roesten of loskomen. Bij een monumentaal pand, een zichtlocatie of een dak dat vanaf de straat goed te zien is, telt dat mee op een manier die niet in een berekening past. Bij een loods op een bedrijventerrein waar niemand het dak ziet, telt het meestal niet mee, en dan is de keuze voor gewone panelen op beugels vaak de logische.
De kabeldoorvoer verdient in beide gevallen dezelfde zorg, maar bij solarfels ligt hij op een andere plek. Bij een paneel op beugels loopt de kabel meestal over het dakvlak naar een verzamelpunt en gaat pas daar naar binnen, vaak via een bestaande dakdoorvoer die toch al voor iets anders gebruikt werd. Bij een geïntegreerde baan moet elke baan met cellen zijn eigen aansluiting hebben, en die aansluitingen moeten samenkomen voordat ze het dak verlaten. Dat vraagt om een doordachte legvolgorde, want een kabel die kris kras onder de banen door moet, is lastiger droog te houden dan een kabel die in een rechte lijn naar de gevel of de nok loopt. Op tekening is dat te voorzien; achteraf aanpassen is bij een felsdak, met of zonder cellen, altijd meer werk dan bij een paneel dat je van de beugels tilt.
Er is nog een praktisch verschil dat vaak niet ter sprake komt: reparatie. Is er bij een paneel op beugels iets mis met het paneel zelf, dan haal je het los en vervang je het, zonder dat de onderliggende felsbaan ooit is aangeraakt. Is er bij solarfels iets mis met een baan, dan moet die baan uit het verband gehaald worden, wat meer lijkt op het vervangen van een dakpan dan op het vervangen van een paneel. Dat hoeft geen probleem te zijn, want de klikfels is juist ontworpen om baan voor baan te kunnen legen en weer sluiten, maar het is wel een ander soort klus dan het omruilen van een paneel, en dat weegt mee in de keuze voor een dak dat vaak wordt belopen voor onderhoud aan installaties.
De conclusie die uit dit alles volgt is niet dat de ene oplossing waterdichter is dan de andere. Beide zijn, mits goed uitgevoerd, dicht te houden op een felsdak. Het verschil zit in waar de aandacht naartoe moet: bij panelen op beugels naar de klemming op de fels en de windbelasting, bij solarfels naar de kabeldoorvoer, de nokaansluiting en de overgang tussen banen met en zonder cellen. Welke van de twee voor een gebouw de juiste is, hangt af van wat er zichtbaar mag zijn, wat er vervangen moet kunnen worden, en wat het dak toch al aan onderhoud vraagt. Wij rekenen dat door op tekening, voor beide varianten naast elkaar, zodat het verschil in geld en het verschil in uiterlijk allebei op tafel liggen voordat er een knoop wordt doorgehakt.