Klikzink
Een bedrijfshal heeft meestal een groot, aaneengesloten dakvlak, weinig doorbrekingen behalve een paar lichtstraten en installaties, en een gebruiker die de stroom die op het dak wordt opgewekt vaak direct zelf verbruikt. Dat laatste is voor de opwekking de gunstigste situatie die er is, maar deze pagina gaat niet over opbrengst. Deze pagina gaat over de vraag die een aannemer of technisch dienst als eerste stelt: blijft dat dak dicht, ook met de cellen erin verwerkt.
Het korte antwoord is dat de manier waarop het dak dicht blijft niet verandert door de cellen. De felsbaan is en blijft de klikfels die op duizenden hallen ligt: Sendzimir verzinkt staal, werkende breedte 475 mm, een fels van 35 mm die haaks opstaat en onder elkaar klikt. De cellen zitten in het vlak van de baan zelf, niet erop en niet erboven. Er komt geen tweede laag op het dak die zelf weer een aansluiting op de eerste laag nodig heeft. Dat is precies waar een paneel op beugels het lastig maakt: elke beugel is een doorvoer, en elke doorvoer is een plek waar iemand een pakking, een kit of een klemverbinding heeft aangebracht die na verloop van tijd weer nagelopen moet worden. Bij deze felsbaan is er geen beugel en dus geen doorvoer voor de bevestiging. De klem die de baan op zijn plaats houdt, zit onder de fels, verscholen tussen twee stukken staal die op elkaar sluiten. Het dak wordt dicht gehouden door de vorm van de fels zelf, net als bij een felsdak zonder cellen.
Als de bevestiging geen zwakke plek meer is, verschuift de aandacht naar drie andere plekken, en die zijn bij een bedrijfshal net zo goed van belang als bij elk ander gebouw met dit systeem. De eerste is de kabeldoorvoer: op enig punt moet de stroom die in de baan wordt opgewekt het dakvlak verlaten. Die doorvoer wordt met een op maat gemaakte manchet uitgevoerd, in het vlak zelf of via de nok, en is de enige plek in het hele dakvlak waar wél gericht een opening wordt gemaakt. Bij een bedrijfshal met een groot, vlak dakvlak ligt het voor de hand die doorvoeren te bundelen op een paar plekken in plaats van verspreid over het dak, wat het aantal kwetsbare punten beperkt houdt.
De tweede plek is de aansluiting aan de nok. Daar komen de banen van twee dakvlakken samen, en daar zit ook vaak de overgang naar de bekabeling die naar de omvormer loopt. Bij een bedrijfshal met een flauwe hoek en een lange nok is die aansluiting een langere lijn dan bij een klein zadeldak, en dus een lijn waar bij de uitvoering extra precisie nodig is: de nokafwerking moet zowel de gewone banen als de banen met cellen op dezelfde manier afwateren, zonder dat er een sprong in het profiel ontstaat waar water kan blijven staan.
De derde plek is de overgang van een baan met cellen naar een baan zonder cellen. Op het oog is dat geen overgang, want de kleur en de lijn lopen door. Constructief is het wel een overgang, omdat een baan met cellen een net iets andere opbouw heeft dan een blanco baan. Die overgang wordt met dezelfde felsverbinding gemaakt als tussen twee gewone banen, maar het is de plek waar bij montage het meeste handwerk zit, en dus de plek waarop bij een inspectie na oplevering het eerst wordt gekeken.
Bij een bedrijfshal met honderden vierkante meters dakvlak zijn er vaak meerdere van die overgangen, meerdere doorvoeren en een lange nok. Dat is geen nadeel dat uniek is voor dit product: elk dak met een groot oppervlak heeft meer meters aansluiting dan een klein dak. Het verschil met een systeem op beugels is dat hier het aantal potentiële zwakke plekken niet toeneemt met het aantal panelen, omdat er geen aparte bevestiging per paneel is. Op een hal met honderd vierkante meter paneeloppervlak op beugels liggen honderden doorvoeren voor bevestigingsmateriaal. Op dezelfde hal met dit systeem liggen alleen de doorvoeren voor de kabels, en die zijn te tellen op de vingers van twee handen.
Dat maakt de controle van het dak ook overzichtelijker. Waar bij beugelsystemen elke bevestiging afzonderlijk nagelopen moet worden, blijft hier de controle beperkt tot de nok, de kabeldoorvoeren en de overgangen tussen baantypes. Voor een technisch dienst die periodiek het dak inspecteert, is dat een kortere lijst met een duidelijkere volgorde.
Deze manier van waterdicht blijven werkt goed op een dak dat sowieso vervangen wordt of dat nieuw wordt gebouwd, omdat dak en opwekking dan in één keer worden aangelegd en er geen dubbele constructie ontstaat. Op een bestaande, nog goede dakbedekking is een paneel op beugels vaak de logischer stap, juist omdat je dan geen nieuw dakvlak nodig hebt om van de opwekking te profiteren. Deze felsbaan is per wattpiek duurder dan een regulier paneel op een bestaand dak, en dat verschil wordt pas de moeite waard wanneer de vervanging van het dak er toch al aan zit te komen. Bij een bedrijfshal is dat een reële vraag: staat de huidige dakbedekking aan het einde van zijn levensduur, of wordt er iets bijgebouwd waar toch een nieuw dak op moet komen. Is dat niet het geval, dan ligt een systeem op de bestaande dakbedekking meer voor de hand.
Hoeveel doorvoeren, welke lengte nok en hoeveel overgangen tussen baantypes er op een specifieke hal nodig zijn, hangt af van de vorm van het dak, de plek van de installaties en de indeling die de aannemer voor ogen heeft. Dat is niet iets wat in algemene termen te zeggen is; dat rekenen we uit op tekening van het gebouw in kwestie, samen met de aannemer of architect die het project trekt. Wie een dakvlak van een bedrijfshal heeft liggen, kan die tekening aanleveren en krijgt terug hoe de banen, de doorvoeren en de nokafwerking op dat specifieke dak worden ingedeeld.