Klikzink
Een sporthal heeft meestal één groot, doorlopend dakvlak zonder tussensteunpunten. Geen schoorstenen, geen opgaande muren middenin, geen dakkapellen die het vlak onderbreken. Dat is voor een felsdak een gunstige uitgangspositie: hoe minder onderbrekingen, hoe minder plekken waar water een kans krijgt. Maar het betekent ook dat de paar plekken die er wel zijn, dubbel zoveel aandacht verdienen. Bij een felsbaan met geïntegreerde zonnecellen zijn dat niet de cellen zelf, maar de randen ervan.
Bij een systeem waar panelen op beugels boven op het dak staan, wordt het dakvlak doorboord om die beugels vast te zetten. Elke doorvoer is een plek waar een rubber, een kit of een sluitring het dicht moet houden, en op een dak van dertig meter breed en vijftig meter lang lopen die doorvoeren zomaar in de honderden. Bij een felsbaan met zonnecellen erin gebeurt dat niet. De banen worden blind bevestigd met klemmen die onder de fels vallen, dezelfde fels die ook zonder zonnecellen wordt gebruikt om het dak dicht te maken. Er gaat geen schroef door het vlak. De bevestiging van het dak is hier ook de bevestiging van de opwekking, en dat scheelt niet een beetje, maar een hele categorie aan risicopunten die simpelweg niet bestaat.
De waterdichtheid van het vlak zelf hangt dus af van dezelfde dingen als bij een gewoon felsdak: de juiste overlap, de juiste hoek van de fels, en een correcte plaatsing zodat water via de banen naar de goot afvoert zonder ergens tegen een opstaande rand te blijven staan. Op een groot, ononderbroken dakvlak zoals bij een sporthal is die afwatering meestal eenvoudig te ontwerpen, juist omdat er weinig obstakels zijn.
Waar het dak wél iets moet doorlaten, ligt de aandacht. Bij een sporthal is dat vaak beperkt tot een paar plekken: een luchtkanaal voor de ventilatie, een doorvoer voor een hemelwaterafvoer die intern door het dak gaat, soms een rookluik. Elke doorvoer krijgt een eigen detail met een kraag die om de baan sluit en die los staat van de zonnecellen zelf. De cellen liggen in het vlak van de baan; een doorvoer wordt principieel op een baan zonder cellen gepland, zodat er geen kabel of aansluitpunt in de buurt van een gat in het dak zit. Dat is geen extra maatregel die bij dit product hoort, het is gewoon hoe een doorvoer in een felsdak altijd wordt opgelost, en het geldt hier onverkort.
De overgang van een baan met cellen naar een baan zonder cellen, bijvoorbeeld bij de rand van het dak of rond een doorvoer, is qua fels identiek aan een overgang tussen twee gewone banen. De cellen liggen in het vlak en steken niet op, dus er ontstaat geen sprong in het profiel waar water kan blijven staan. Vanaf de grond is het verschil tussen een baan met cellen en een baan zonder cellen bovendien nauwelijks te zien, omdat de cellen mat en donker zijn en op één lijn liggen met de rest van het dakvlak.
Bij de nok komen twee dakvlakken samen en dat is van oudsher, met of zonder zonnecellen, de plek waar een felsdetail het meeste moet doen. Er moet een nokstuk overheen dat beide vlakken overlapt en dat bij windbelasting niet gaat opwaaien. Bij een sporthal met een groot overspannend dak staat de nok vaak op een aanzienlijke hoogte en over een lange lijn, wat betekent dat de nokdetaillering over die hele lengte consistent moet worden uitgevoerd. Dat is een kwestie van goede werkvoorbereiding en van een felsbaan die op maat gewalst is voor die specifieke laglengte, niet van iets dat verandert omdat er cellen in de baan zitten.
Aan de gootzijde is de vraag vooral hoeveel water er per strekkende meter goot terechtkomt. Bij een groot, ononderbroken dakvlak zonder tussensteunpunten kan dat aanzienlijk zijn bij een fikse regenbui, en de goot en de overstort moeten daarop berekend zijn. Dat is een rekenvraag die los staat van de zonnecellen; ze hoort bij het ontwerp van elk groot hellend dak en wordt op tekening meegenomen.
Een sporthal heeft door zijn omvang relatief weinig randlengte per vierkante meter dakvlak, vergeleken met een gebouw met veel kappen en hoeken. Dat is in het voordeel van de waterdichtheid, want de meeste risico's bij een dak zitten in de randen en de aansluitingen, niet in het vlakke midden. Tegelijk ligt er bij een sporthal vaak wel een flinke oppervlakte in één keer, en een enkele fout in de plaatsing van de eerste baan werkt door over de hele breedte van het dak. Daarom wordt bij een groot vlak als dit extra precies uitgezet voordat de eerste baan gelegd wordt, met de zonnecellen als vast raster dat overal op één lijn moet blijven liggen.
Of een sporthal 's avonds veel stroom verbruikt, bijvoorbeeld door verlichting bij avondtrainingen en wedstrijden, is voor de waterdichtheid van het dak niet relevant; het raakt aan de vraag hoe de opgewekte stroom wordt gebruikt en wanneer, en dat is een ander onderwerp dan wat hier aan de orde is. Voor dit dak telt vooral dat het vlak zelf, ondanks de cellen erin, hetzelfde blijft functioneren als een regulier felsdak: het water dat erop valt, moet zonder obstructie naar de goot lopen, en de paar plekken waar iets door het dak heen moet, worden net als bij elk ander felsdak met een eigen detail opgelost.
Hoeveel doorvoeren een specifiek dak nodig heeft, hoe de goot precies gedimensioneerd moet worden en welke nokdetaillering het beste past, verschilt per gebouw en per dakvorm. Dat rekenen we uit op tekening, met de werkelijke afmetingen en de werkelijke belasting van dat ene dak. Een getal dat we hier zouden noemen zonder die tekening erbij, zou voor jouw sporthal net zo goed verkeerd als goed kunnen zijn, en dat risico nemen we niet. Stuur de tekening van het dakvlak en we rekenen het door.