Onderhoud van solarfels bij een rijtjeshuis

Een rijtjeshuis heeft meestal maar één dakvlak dat meetelt: het schuine vlak aan de voor- of achterkant, ingeklemd tussen de scheidingsmuren van de buren. Breed is het niet. Bij de meeste rijtjeswoningen past er, afhankelijk van de kapconstructie en de plek van de schoorsteen of dakkapel, een beperkt aantal banen naast elkaar. Dat bepaalt niet alleen hoeveel opwekking er op dat dak kan liggen, het bepaalt ook hoeveel onderhoud er in de praktijk nodig is, want een klein dakvlak heeft weinig plekken waar iets kan blijven liggen.

Onderhoud bij solarfels valt in twee delen uiteen: onderhoud aan het dak als bouwdeel en onderhoud aan het dakvlak als opwekker van stroom. Bij een gewoon paneel op beugels zijn dat vaak twee gescheiden zaken, met een frame dat los van de dakbedekking staat en zijn eigen aandacht vraagt. Bij solarfels is het dakvlak zelf de opwekker. Er is geen tweede laag boven het dak, geen frame, geen ruimte onder de panelen waar bladeren en vuil in blijven zitten. Dat maakt het onderhoud niet nul, maar wel overzichtelijker.

Wat er periodiek gebeurt

Het belangrijkste onderhoud is visueel: een paar keer per jaar kijken of het dakvlak vrij is van grof vuil, of er geen takken op liggen na storm en of de overgangen bij de nok, de goot en de zijkanten nog dicht zijn. Bij een rijtjeshuis met een smal dakvlak is dat een kwestie van minuten, niet van een halve dag op het dak. Het felsprofiel zelf is glad en heeft geen kieren waar vocht kan blijven staan; water loopt via de banen rechtstreeks naar de goot, zoals ook geldt voor een dak zonder zonnecellen. Voor de aansluiting op de scheidingsmuren en hoe die precies wordt uitgevoerd, verwijzen wij naar de tekening: elk rijtjeshuis heeft daar zijn eigen maatvoering, en de detaillering bij de muurafsluiting is iets wat wij per situatie bekijken.

Omdat de zonnecellen in het vlak van de baan liggen en niet erboven, is er geen richel of rand waar water blijft staan en waar zich een vochtige strook vuil kan vormen. Dat is een verschil met een paneel op een montageframe, waar de onderrand van het paneel en de bovenkant van de dakbedekking een smalle overgang vormen die je in de praktijk vaker moet nalopen. Bij solarfels is die overgang er niet, simpelweg omdat er geen tweede laag is.

Schoon blijven door de vorm, niet door een schoonmaakbeurt

Een dakvlak zonder beugels en zonder tussenruimte houdt zichzelf relatief schoon, vergeleken met een frame waar wind vuil onder blaast en waar het blijft liggen omdat er niets is dat het wegspoelt. Regen op een vlak felsdak spoelt over de volle breedte van de baan naar de goot. Op een rijtjeshuis met een beperkt dakoppervlak en meestal een flinke dakhelling werkt dat des te beter: er is weinig vlak oppervlak waar water kan blijven staan, en de afstand tot de goot is kort. Bij een breder, vlakker dak op een vrijstaande woning speelt dat anders, maar bij een rijtjeshuis is de hellingshoek meestal ruim voldoende om vuil vanzelf mee te laten spoelen.

Wat overblijft is met name stof, pollen en in de herfst blad van bomen in de straat of tuin. Bij een rijtjeshuis tussen twee andere daken is de blootstelling aan blad vaak beperkter dan bij een vrijstaand huis met eigen bomen erboven, maar een boom bij de buren of aan de straat kan alsnog voor een seizoensgebonden laag zorgen. Die spoelt in de meeste gevallen vanzelf weg bij de eerste flinke regenbui. Waar dat niet gebeurt, bijvoorbeeld bij een luwe hoek tegen een schoorsteen, is een keer per jaar afspoelen met de tuinslang voldoende. Hoe je dat schoonmaken precies het beste aanpakt op een dak van deze breedte, staat uitgewerkt op de pagina over [schoonmaken van een solarfelsdak op een rijtjeshuis](/dakstroom/rijtjeshuis/schoonmaken).

Wat er niet standaard bij hoort

Onderhoud aan solarfels betekent niet dat er een monteur langskomt om cellen te testen of om bekabeling te controleren. Die bekabeling ligt inpandig en is niet blootgesteld aan weer en wind op de manier waarop bekabeling van een paneel op een frame dat wel is; hoe die precies naar binnen loopt, leggen wij uit bij [de aansluiting op de meterkast](/dakstroom/rijtjeshuis/stroom-naar-binnen). Onderhoud aan de blinde bevestiging onder de fels is er in de praktijk niet: er zit geen schroef of klem die kan verweren, omdat de klemmen onder de fels zitten en niet blootstaan aan zon en regen.

Wat wel aandacht vraagt, is dezelfde controle die je op ieder felsdak zou doen: kijken of de fels zelf overal goed gesloten is, vooral na een storm of nadat er iemand op het dak is geweest voor bijvoorbeeld schoorsteenwerk. Bij een rijtjeshuis met een smal dakvlak tussen twee scheidingsmuren is dat een overzichtelijke inspectie, simpelweg omdat er weinig vlak is om te bekijken.

Waar de beperkte breedte wél iets uitmaakt

Op een rijtjeshuis bepalen de scheidingsmuren aan beide kanten hoeveel banen er naast elkaar passen, en dat heeft indirect ook met onderhoud te maken. Bij een smal dakvlak liggen de zijkanten van de banen dicht bij de muurafsluiting, en die overgang is de plek waar in de praktijk het meest te controleren is, simpelweg omdat daar de meeste aansluitingen samenkomen. Hoe waterdicht die aansluiting in de basis wordt uitgevoerd, staat beschreven bij de pagina over een [waterdicht dak bij een smal dakvlak tussen twee buren](/dakstroom/rijtjeshuis/waterdicht). Voor het onderhoud zelf betekent het vooral dat je bij een rijtjeshuis niet het hele dakvlak hoeft te controleren, maar vooral de randen: de nok, de muurafsluitingen aan beide kanten en de goot.

Hoeveel banen er precies passen, wat dat betekent voor het aantal cellen en dus voor het onderhoud dat daarbij past, verschilt per dakvlak. Dat rekenen wij uit op tekening, met de exacte maatvoering van de kap, de plek van eventuele doorvoeren en de aansluiting op de buren.