Klikzink
Een school heeft een ander verbruikspatroon dan een woonhuis of een bedrijfshal, en dat is precies waar de aansluiting op de meterkast om draait. Overdag, als de zon staat, zijn de klaslokalen vol, de verlichting brandt, de ventilatie draait en de computers staan aan. Dat is meteen ook het moment waarop een felsdak met geïntegreerde zonnecellen het meest oplevert. In een gewone werkweek is dat een gunstige combinatie: wat het dak opwekt, wordt in het gebouw zelf verbruikt, met minder stroom die terug het net op moet.
De zomervakantie is het lastige punt. Precies in de maanden dat de opbrengst het hoogst is, staat een school vaak grotendeels leeg. Geen leerlingen, geen les, minimale ventilatie, misschien een paar weken onderhoud door de facilitaire dienst. Het verbruik zakt dan naar een fractie van wat het tijdens het schooljaar is, terwijl het dak onverminderd doorgaat met opwekken. Dat verschil tussen wat het dak levert en wat het gebouw op dat moment nodig heeft, is iets waar de aansluiting op voorbereid moet zijn, en het is een vraag die specifiek voor scholen relevant is: bij een kantoorpand of een woning ligt verbruik en opwek meestal dichter bij elkaar door het jaar heen.
De meterkast van een school is meestal ingericht op het gebouw zoals het nu functioneert: verlichting, klimaatinstallatie, keukenapparatuur in de kantine, misschien een serverruimte. Of de bestaande aansluiting en de bestaande groepen dat aankunnen wanneer er ook opwek bij komt, is de eerste vraag die wij met de installateur van de opdrachtgever doornemen. Een bestaande hoofdaansluiting met voldoende ruimte in ampèrage kan vaak gewoon blijven zitten, met een aanpassing van de verdeelkast om de opwek te kunnen verwerken. Bij een school die al tegen de grens van de bestaande aansluiting aan zit, of die tegelijk met de dakvervanging ook een warmtepomp of laadpalen op de parkeerplaats krijgt, is een zwaardere aansluiting vaak wel nodig. Dat is dan geen gevolg van het dak op zich, maar van de optelsom van alles wat er tegelijk bij het gebouw komt.
Of een verzwaring nodig is, hangt dus niet alleen af van het dakoppervlak met cellen, maar van het hele plaatje: hoeveel groepen er al in gebruik zijn, wat de school daarnaast nog wil aansluiten, en hoe de netbeheerder de aansluiting op straatniveau heeft ingericht. Wij rekenen dat niet zelf door, dat doet de elektrotechnisch adviseur of installateur van het project, maar wij leveren de gegevens over de opwekcapaciteit van het dakvlak aan zodat die berekening compleet is. Hoe de bekabeling vanaf het dak precies de meterkast bereikt, staat beschreven bij hoe de stroom naar binnen komt bij een school; hier gaat het vooral om wat er in de kast zelf aan capaciteit en schakeling bij moet komen.
Voor de aansluiting zelf is een lege school in de zomer geen probleem: het net vangt op wat het gebouw niet gebruikt. Waar het wel toe doet is in de afspraken die de school maakt over teruglevering, en in de manier waarop de installatie is ingesteld. Een schakelaar die het systeem bij netuitval automatisch afschakelt, is standaard, en dat is ook nodig omdat een schoolgebouw in de vakantie vaak dagenlang onbemand is terwijl het dak wel doorwerkt.
Sommige scholen kiezen ervoor om in die maanden bewust een deel van de opwek te laten samenvallen met vaste verbruikers die toch doorlopen, zoals serverruimtes, koelinstallaties voor de kantine of een deel van de verlichting die uit veiligheidsoverwegingen blijft branden. Dat is geen technische eis vanuit het dak, maar een keuze die met de installateur wordt gemaakt op basis van hoe het gebouw in de vakantieperiode wordt gebruikt. Voor de meterkast betekent het vooral dat de capaciteit ruim genoeg moet zijn om zowel de piekopwek op een heldere julidag als de vrijwel stilstaande vraag in het gebouw aan te kunnen, zonder dat er iets vastloopt of afschakelt op momenten dat het niet hoeft.
Bij een school met kinderen onder het dak geldt een simpele regel: er mag niemand op dat dak lopen terwijl er les wordt gegeven, en bij voorkeur helemaal niet zonder dat er goed over is nagedacht wie daar wanneer mag komen. Dat raakt niet direct de meterkast, maar wel de manier waarop onderhoud en inspectie van de installatie worden gepland. Waar bij een paneel op een plat bedrijfsdak een monteur relatief makkelijk even naar boven kan om een kabel te checken, ligt dat bij een schoolgebouw met een hellend dak boven klaslokalen anders. Onderhoud wordt hier standaard buiten schooltijden gepland, in de vakantie of in het weekend, en de aansluitpunten in de meterkast zijn zo ingericht dat een monteur van beneden af, zonder het dak te beklimmen, kan zien of een groep goed functioneert.
Dat is ook een van de redenen waarom de blinde bevestiging van de felsbaan hier meer betekent dan bij een ander gebouwtype. Er gaat geen schroef door het dakvlak, de cellen liggen in het vlak van de baan zelf en de bekabeling loopt inpandig weg, zoals wij uitleggen bij [hoe de stroom naar binnen komt bij een school](/dakstroom/school/stroom-naar-binnen). Voor de meterkast is het praktische gevolg dat storingen die normaal een dakinspectie zouden vragen, vaak al vanuit de verdeelkast te herleiden zijn tot een specifieke groep banen, zonder dat er iemand het dak op moet terwijl er een klas onder zit.
Bij losse panelen op beugels is de aansluiting op de meterkast in de basis vergelijkbaar: ook daar komt een omvormer, ook daar moet de bestaande aansluiting het verbruikspatroon van het gebouw aankunnen. Het verschil zit in de opbouw van de installatie zelf. Panelen op beugels worden vaak in aparte strings aangesloten die je per dakvlak of per oriëntatie kunt onderverdelen, met eigen aansluitpunten die na de bouw nog relatief eenvoudig uit te breiden zijn met extra rijen panelen. Bij een felsdak is de opwek verdeeld over de volledige breedte van het dakvlak, in banen die tegelijk de dakbedekking vormen. Uitbreiden betekent hier niet een paneel erbij zetten, maar meenemen in de planning van het dakvlak zoals dat er al ligt.
Voor een school die het dak vervangt of nieuw bouwt, is dat te overzien: de capaciteit van de meterkast wordt in één keer afgestemd op het volledige dakvlak. Voor een school die twijfelt tussen een felsdak met geïntegreerde opwek en een dak met panelen erop, is dit een van de punten om vroeg in het traject met de installateur te bespreken, samen met de vraag of de bestaande aansluiting toereikend is of een verzwaring nodig heeft.
Wij leveren de felsbanen en de technische gegevens die de installateur nodig heeft om de aansluiting op de meterkast door te rekenen: het aantal banen met cellen, de opwekcapaciteit per dakvlak en de indeling van de groepen op het dak. Wat er in de meterkast zelf bij moet, welke groep het aankan en of er een zwaardere aansluiting nodig is, bepalen wij niet zelf; dat rekenen wij uit op tekening samen met de elektrotechnisch adviseur van de school. Neem contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, om voor een specifiek schoolgebouw te laten uitzoeken wat de aansluiting op de meterkast in de praktijk vraagt.