Klikzink
Een schuur is bij uitstek het gebouw waar de vraag eerlijk beantwoord moet worden: moet hier per se een dak dat zelf stroom maakt, of is een gewoon paneel op beugels verstandiger. Het antwoord hangt niet af van wat er technisch kan, maar van de staat van het dak dat er al ligt.
Felsbanen met geïntegreerde zonnecellen zijn duurder per wattpiek dan een paneel dat je op een bestaand dak legt. Dat is geen kleine kanttekening, dat is het hele verhaal. De meerprijs zit in de baan zelf: de cellen zijn verwerkt in het staal, de fabricage is anders, en je betaalt voor een dakbedekking die meteen ook een opwekker is. Dat loont alleen als je die twee dingen toch samen moet aanschaffen. Bij nieuwbouw is dat vanzelf het geval. Bij een bestaand gebouw geldt het alleen als het dak er sowieso af moet.
Een schuur met een dak van tien jaar oud, zonder lekkages, zonder verroeste randen, zonder reden om de bedekking te vervangen, is daarom precies het gebouw waar je die meerprijs niet zou moeten willen betalen. Er is dan geen dak te vervangen. Je zou een prima liggende bedekking eraf halen om er een duurdere versie met dezelfde functie voor terug te leggen, en dat is geld weggooien dat je beter in de panelen zelf had gestoken.
Een schuur heeft meestal een eenvoudig dakvlak. Geen dakkapel, geen schoorsteen, geen ronde lichtkoepel midden op de baan, geen dakraam dat de banen onderbreekt. Vaak weinig tot geen doorvoeren, een rechte kap, en niemand die zich zorgen maakt over hoe het er vanaf de straat uitziet. Dat is relevant, want de reden om voor felsbanen met zonnecellen te kiezen is voor een groot deel een reden die met uitstraling te maken heeft: een dakvlak zonder opgelegde bakken, zonder schaduwrand, zonder onderbreking in de lijnen. Bij een woonhuis of een representatief bedrijfspand telt dat mee. Bij een schuur, met vaak alleen de achterkant naar het erf en de voorkant naar het weiland, telt het meestal niet of nauwelijks.
Dat scheelt in de afweging. Op een schuur betaal je zelden voor uitstraling, je betaalt voor opwekking. En dan is de vraag simpel: wat kost het om stroom te maken op dit dak, tegen welke levensduur van de bedekking die er al ligt. Een eenvoudig zadeldak zonder complicaties is ook het vlak waar een paneel op beugels het makkelijkst en het voordeligst te plaatsen is, met bevestigingspunten in de bestaande dakplaten en zonder dat er iets aan de felsbanen zelf verandert.
Die afweging draait om zodra het dak zelf aan vervanging toe is. Verroeste schroeven, een coating die loslaat, een dakbedekking die de veertig jaar ruim voorbij is: op dat moment moet er hoe dan ook een nieuwe dakbedekking op, met of zonder zonnecellen. Vanaf dat punt betaal je het dak sowieso, en is de vraag alleen nog of je er losse panelen op klikt of dat je meteen de opwekkende variant van de felsbaan legt. Dan is het verschil niet meer dak plus panelen tegenover alleen dak, het is de gewone felsbaan tegenover de felsbaan met cellen erin. Dat prijsverschil is veel kleiner dan de volledige aanschaf van een paneelsysteem, en dat is precies het moment waarop de duurdere baan wél de logische keuze kan zijn.
Hetzelfde geldt bij nieuwbouw. Een nieuwe schuur heeft nog geen dak, dus je vergelijkt niet duurdere bedekking tegen goedkope bedekking plus paneel, je vergelijkt twee complete daksystemen met elkaar: een gewone felsbaan met een paneelconstructie erop, of een felsbaan die de stroom zelf al meebrengt. Bij een nieuw op te richten schuur is dat een rekensom die per project anders uitvalt, afhankelijk van de vorm van het dak, de gewenste vermogens en de manier waarop je de kabels wilt wegwerken, zoals wij bijvoorbeeld uitleggen bij [waar de omvormer komt](/dakstroom/schuur/omvormer).
Er zijn praktische punten die de keuze voor een schuur nog verder kunnen laten hellen naar gewone panelen. Een schuur wordt vaker gebruikt voor opslag, machines of vee, en dan is de kans groter dat er in de toekomst nog iets aan het dak moet gebeuren: een extra lichtstraat, een uitbouw, een nieuwe deur in de gevel die om een aangepaste dakrand vraagt. Een paneel op beugels is eenvoudiger te verplaatsen of tijdelijk te verwijderen dan een felsbaan die zelf de opwekking draagt. Wie weet dat het gebouw over een paar jaar wordt aangepast, moet dat meenemen in de keuze.
Ook de manier waarop een schuur beheerd wordt speelt een rol. Bij bedrijfsschuren met veel stof, bijvoorbeeld in de agrarische sector of bij opslag van bulkgoederen, wordt vaker gevraagd hoe het oppervlak schoon te houden is en wat er gebeurt als een deel van het dak beschadigd raakt, vragen die voor beide systemen gelden maar die net iets anders liggen naarmate het dakvlak groter en minder toegankelijk is.
Er zijn schuren waar de uitkomst toch verschuift. Een oud dak dat toe is aan volledige vervanging, een nieuwbouwschuur waar je vanaf nul beslist, of een dakvlak dat een groot en onafgebroken oppervlak biedt zonder doorvoeren: dat zijn situaties waarin de meerprijs van de geïntegreerde baan wordt terugverdiend door het feit dat je geen tweede constructie op het dak hoeft te bouwen. Hoeveel dat precies scheelt, in euro's per vierkante meter of in jaren terugverdientijd, durven we hier niet te noemen. Dat verschilt per dakvlak, per hellingshoek, per gewenst vermogen en per uitvoering van de baan. Wat we wel kunnen doen is het voor een specifiek dak uitrekenen op tekening, zonder dat daar kosten aan vastzitten.
Staat er een schuur met een dak dat nog jaren meekan, kies dan een paneel op beugels en laat de bedekking zoals die is. Moet het dak van de schuur binnen afzienbare tijd toch vervangen worden, of wordt de schuur nieuw gebouwd, dan is het de moeite waard om de felsbaan met geïntegreerde cellen naast het gewone paneelsysteem te leggen en te laten uitrekenen wat het verschil in die specifieke situatie betekent. Stuur een tekening van het dakvlak naar Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en er komt een concreet antwoord terug voor dat ene dak, niet een algemeen verhaal over wat meestal gebeurt.