Klikzink
Een stal heeft meestal een groot, ononderbroken dakvlak. Dat vlak is niet overal geschikt om stroom op te wekken, en het hoeft ook niet overal. Solarfels is opgebouwd uit dezelfde felsbaan, met en zonder cellen, en die twee liggen naast elkaar zonder dat je het verschil ziet op straat of vanaf het erf. De baan zonder cellen is gewoon Sendzimir verzinkt staal met de matte organische coating, dezelfde werkende breedte van 475 mm, dezelfde haakse fels van 35 mm. Hij wordt blind bevestigd onder de fels, precies zoals de baan met cellen. Het enige verschil zit in wat er niet in het profiel is verwerkt.
Bij een stal bepalen een paar dingen waar je cellen weglaat. Het eerste is schaduw: een naastgelegen loods, een silo, een rij bomen langs de erfgrens, of de eigen nok en dakkapel die een deel van het vlak een groot deel van de dag beschaduwen. Cellen onder schaduw wekken weinig tot niets op en verstoren soms de opbrengst van de rest van de string. Op die plek is een baan zonder cellen de logische keuze.
Het tweede zijn doorvoeren. Een stal heeft vaak luchtinlaten, ventilatiekokers, een lichtstraat of een doorvoer voor een voersysteem die dwars door het dakvlak gaat. Rond zo'n doorvoer wil je geen cel die toch deels wordt afgedekt of moeilijk aan te sluiten is. Daar leg je de baan zonder cellen, en de opwekking schuift op naar het vlak ernaast waar niets doorheen moet.
Het derde is het budget. Niet elk dak hoeft vol te liggen. Een opdrachtgever kan ervoor kiezen om alleen het zuidgerichte vlak van de stal te bedekken met cellen en het noordvlak, waar de opbrengst laag zou zijn, uit te voeren in de gewone baan. Dat scheelt in kosten zonder dat het dakbeeld anders wordt: de kleur en de lijn zijn identiek, alleen het ene vlak wekt op en het andere niet.
Boven een stal met vee zit vaak een combinatie die weinig andere gebouwen kennen: vocht uit de stal zelf, ammoniak uit mest en urine, en fijn stof uit voer en strooisel. Die drie trekken samen op naar de onderkant van het dakvlak, en dat stelt eisen aan wat daar hangt of ligt.
Bij een gewoon paneel op beugels hangt de bekabeling, de connector en vaak een deel van de omvormerkring in de spouw tussen paneel en dakvlak, of er wordt een kabelgoot langs de gording gelegd die in dezelfde beladen lucht hangt. Ammoniak is agressief voor metalen en voor kunststof connectoren die niet daarop zijn berekend. Vocht dat condenseert op een koude ochtend zoekt de weg naar de laagste stekker of klem.
Bij Solarfels ligt de bekabeling van de banen met cellen inpandig, via de dakdoorvoer die voor deze toepassing is gemaakt, met de aansluitingen aan de onderkant van de plaat beschermd tegen die omgeving. De baan zonder cellen heeft dat probleem sowieso niet: er zit niets elektrisch in, dus op die plek is er ook niets waar ammoniak of stof vat op kan krijgen. Voor het deel van het dak waar wél wordt opgewekt, is de onderkant van de installatie dus met de stalomgeving in het ontwerp meegenomen in plaats van er los boven gehangen te worden.
Bij nabouw op een bestaande stal is de gangbare route een paneel op beugels boven het bestaande dakvlak. Dat paneel hangt los van het dak, op een steunconstructie die is doorgeschroefd in de gording of de bestaande felsbaan. Iedere doorvoer voor die bevestiging is een plek waar water een weg naar binnen kan zoeken, en juist bij een stal met een agressieve binnenlucht wil je liever niet meer doorvoeren dan nodig door het dakvlak.
Solarfels vervangt het dak, het legt er niets boven. Voor de baan zonder cellen betekent dat: geen extra beugel, geen extra doorvoer, gewoon de felsbaan die het dak dicht en waterdicht maakt op de plek waar geen opwekking nodig is. Voor de baan met cellen betekent het dat de bevestiging van het dakdeel ook de bevestiging van de opwekking is, zonder aparte constructie erboven.
Het is niet vanzelfsprekend dat dit voor elke stal de betere keuze is. Als het bestaande dak nog jaren meegaat en alleen de opwekking erbij moet, is een paneel op beugels vaak goedkoper en sneller te plaatsen. Solarfels loont wanneer het dak van de stal toch aan vervanging toe is, of bij nieuwbouw, omdat je dan één keer betaalt voor het dakvlak en de opwekking samen in plaats van twee bouwlagen los van elkaar.
Stel een ligboxenstal met een zadeldak van veertig meter lang. Op het zuidvlak liggen de banen met cellen, op het noordvlak niet, omdat de opbrengst daar te laag zou zijn om het verschil in uitvoering te rechtvaardigen. Halverwege het zuidvlak zit een lichtstraat voor daglichttoetreding in de stal; rond die lichtstraat liggen twee banen zonder cellen, zodat de doorvoer niet dwars door een actieve baan hoeft en de aansluiting van de string eenvoudig blijft. De rest van het dakvlak, ruim tachtig procent van het zuidvlak, ligt vol met de baan met cellen. Van buiten is geen naad te zien tussen de twee uitvoeringen: dezelfde kleur, dezelfde fels, dezelfde lijn over de volle lengte van de kap.
Of een dakvlak van een stal geschikt is voor volledige belegging met cellen, hangt af van de oriëntatie, de schaduw van omliggende opstallen en de plek van doorvoeren. Dat is per gebouw anders en wordt op tekening bepaald, niet in algemene regels. Klikzink rekent dat door voor de specifieke stal, inclusief waar de baan zonder cellen het meest voor de hand ligt en waar de opbrengst wél de moeite waard is. Een aanvraag met een dakplattegrond is voor die berekening voldoende om te beginnen.