Klikzink
Bij een gewoon dak met zonnepanelen erop heb je bij een storing of een lekkage al snel twee partijen aan de lijn. De dakdekker die het dakvlak heeft gelegd, en de installateur die de panelen erop heeft bevestigd. Bij een zorginstelling waar het gebouw niet dicht kan en de stroom niet mag uitvallen, is die knip tussen twee verantwoordelijken vaak het lastigste deel van een storing. Wie moet er eerst komen, en wie wacht op wie.
Bij een felsbaan met de zonnecellen erin verwerkt is dat anders, omdat het dak en de opwekking hetzelfde bouwdeel zijn. Er is geen tweede laag die los van het dak bevestigd is met beugels, en dus ook geen tweede partij die los van de dakdekker verantwoordelijk is voor die bevestiging. De baan die de stroom levert, is de baan die het dak waterdicht houdt. Wie verantwoordelijk is voor het dak, is verantwoordelijk voor de opwekking. Dat verandert wie een zorginstelling belt bij een probleem, en het verandert ook wie er tijdens de bouw of renovatie op het dak staat.
Bij een gebouw dat continu in bedrijf is, met een OK, een IC-afdeling of serverruimtes die niet zonder stroom kunnen, wordt de volgorde van werken van tevoren vastgelegd. Bij een dak met panelen erop moeten daarbij twee ploegen worden ingepland en op elkaar afgestemd: eerst de dakdekker die de ondergrond klaarmaakt, dan de installateur die de panelen monteert en bekabelt, en vaak weer de dakdekker die rond de bevestigingspunten afwerkt. Elke overdracht tussen die twee partijen is een moment waarop iets kan blijven liggen, of waarop niemand zich verantwoordelijk voelt voor een detail dat tussen de twee werkzaamheden in valt.
Bij een geïntegreerde felsbaan is er één ploeg die het dak legt, en die ploeg legt daarmee ook de opwekking aan. Er is geen aparte bevestigingsronde nodig na het leggen van het dakvlak, omdat de klemmen onder de fels die het dak vasthouden dezelfde klemmen zijn die de banen met de zonnecellen op hun plek houden. Voor een zorginstelling die het dak in fasen laat vervangen, om zo een vleugel per keer buiten gebruik te nemen in plaats van het hele gebouw, betekent dat één aannemer die het tempo van die fasering bepaalt in plaats van twee partijen die op elkaar moeten wachten.
De felsbaan zelf, met de klemmen en de bevestiging aan de ondergrond, is het werk van de dakdekker. Wat er met de opgewekte stroom gebeurt vanaf het punt waar de kabels het dakvlak verlaten, de omvormer, de aansluiting op de meterkast en de koppeling met het bestaande elektrisch systeem van het gebouw, is elektrotechnisch werk. Bij een zorginstelling met een eigen noodstroomvoorziening en een bestaande hoofdverdeler die niet zomaar wordt aangepast, is dat een vak apart, en dat blijft in handen van een elektrotechnisch installateur.
De garantie op het dak, op de waterdichtheid en op de bevestiging van de banen ligt dus bij één partij: degene die de felsbanen heeft gelegd. De garantie op de omvormer, de bekabeling vanaf het dakvlak en de aansluiting op het net ligt bij een andere partij. Dat is geen knip tussen dak en opwekking zoals bij panelen op beugels, waar de knip dwars door het dakvlak zelf loopt, maar een knip die precies bij de rand van het dakvlak ligt, waar de kabel het dak verlaat. Voor een zorginstelling die vooraf wil weten wie ze bij welk probleem moet bellen, is dat een duidelijker grens dan twee partijen die allebei een deel van hetzelfde dakvlak claimen.
Welke garantietermijnen daarbij precies gelden, verschilt per uitvoering en per dakvlak. Dat rekenen wij uit op tekening, in overleg met de betrokken partijen, in plaats van dat we hier een termijn noemen die voor dit gebouw misschien niet klopt.
Bij een verbouwing van een bestaande zorginstelling wordt het dak vaak in delen aangepakt, zodat de afdelingen onder het dak in bedrijf kunnen blijven. Een operatiekamer of een afdeling met bedlegerige patiënten kan niet een paar weken zonder dak zitten terwijl er gewacht wordt op een tweede ploeg die de panelen nog moet plaatsen. Met een geïntegreerde felsbaan is het dakvlak af zodra de laatste baan is geklikt en vastgezet. Er volgt geen aparte fase waarin het dak wel dicht is maar de opwekking nog niet is aangebracht, met kabels die tijdelijk los liggen of een dakvlak dat nog een keer open moet voor de montage van beugels.
Dat is ook waar deze pagina zich onderscheidt van de vraag hoe de stroom precies naar binnen komt of hoe het dak waterdicht blijft: die techniek staat elders op deze site beschreven. Hier gaat het om wie welk stuk van het werk doet, en wanneer.
Ook bij een geïntegreerde felsbaan blijft er een moment waarop je met meer dan één partij te maken hebt: de oplevering en de koppeling met het bestaande elektrisch systeem van het gebouw. Bij een zorginstelling met eigen noodstroomaggregaten, een eigen meldkamer voor storingen en vaak een eigen technische dienst die 's nachts bereikbaar moet zijn, wordt vooraf vastgelegd wie welk deel van een storing oppakt. Een storing die met het dakvlak te maken heeft, met een beschadigde baan of een lekkage, gaat naar de partij die het dak heeft gelegd. Een storing die met de omvormer of de aansluiting te maken heeft, gaat naar de elektrotechnisch installateur.
Voor een aannemer of architect die dit voortraject begeleidt, is het verstandig om die twee contactpunten vooraf op papier te zetten, met naam en telefoonnummer, in plaats van dat achteraf uit te zoeken op het moment dat er iets misgaat. Bij een gebouw dat nooit dicht kan, is dat papierwerk vooraf goedkoper dan een storing waarbij niemand meteen weet wie er moet komen.
Voor een zorginstelling die het dak toch moet vervangen, of die nieuw bouwt, is de vraag wie waarvoor garant staat een van de praktische overwegingen naast de vraag wat het kost. Een geïntegreerde felsbaan is duurder per wattpiek dan een paneel op beugels, en die meerprijs betaalt zich niet uit als het dak op zichzelf nog jaren meegaat. Maar bij een dakvervanging of nieuwbouw betaal je één keer voor het dak en de opwekking samen, met één partij die verantwoordelijk is voor de constructie van het dakvlak.
Wat dat in geld betekent, per vierkante meter en voor dit specifieke dakvlak, hangt af van de uitvoering, de omvang en de vorm van het dak. Dat rekenen we uit op tekening, zonder dat het iets kost om het uit te laten rekenen. Voor een aannemer of architect die de knip tussen partijen wil beperken tot alleen de elektrotechnische aansluiting, is dat het moment om een dakvlak aan te leveren en te vragen wat de mogelijkheden zijn.