Klikzink
Een dakvlak op het zuiden krijgt de meeste zon van alle richtingen die er zijn. De opbrengst ligt over de dag genomen het hoogst, met een duidelijke piek rond het middaguur. Voor wie een gewoon paneel op beugels overweegt is dat een reden om voor het zuiden te kiezen. Voor wie een geïntegreerde felsbaan overweegt verandert de vraag niet over de opbrengst, maar over wie waarvoor garant staat als er iets misgaat.
Bij een dak met panelen erop zijn dat altijd twee partijen. De dakdekker heeft het dakvlak gelegd en staat garant voor de waterdichtheid, de doorvoeren, de aansluitingen op nok en goot. De installateur van de panelen heeft daarna bevestigingsbeugels op dat dak gezet, kabels getrokken en omvormers aangesloten, en staat garant voor de opwekking. Als het dak op het zuiden na een paar jaar een lekkage vertoont onder een rij panelen, moet eerst worden vastgesteld of dat aan het dakvlak ligt of aan een doorboring van de beugelbevestiging. Dat is precies het gesprek dat op een zuiddak vaker voorkomt dan op een noorddak, simpelweg omdat er op het zuiden meestal meer panelen liggen en dus meer bevestigingspunten door het dakvlak gaan.
Bij de geïntegreerde felsbaan is dat gesprek er niet. De baan die het dak vormt is dezelfde baan die de stroom opwekt. Er is geen tweede laag bovenop, geen beugel die apart is aangebracht, geen aparte partij die na de dakdekker nog dingen aan het dakvlak moet bevestigen. Eén partij legt het dakvlak, en dat dakvlak is meteen de opwekking. Wie waarvoor garant staat is daarmee simpeler te beantwoorden: het is dezelfde vraag als bij een dak zonder zonnecellen, namelijk of de felsbaan goed is gelegd en of de klemmen onder de fels goed zijn aangebracht.
Op een zuiddak wordt de installatie het hardst belast, in de zin dat er het langst en het meest stroom doorheen gaat op een gemiddelde dag. Dat zegt niets over de kans op storingen, maar het betekent wel dat als er iets aan de hand is met een baan, dat op het zuiden eerder merkbaar wordt in de opbrengstcijfers dan op een dakvlak dat toch al weinig zon krijgt. Een installateur die belt over een storing op een zuiddak krijgt dus vaker een concrete melding: de opbrengst rond het middaguur is lager dan verwacht.
Bij panelen op beugels is de eerste vraag dan meestal aan welk paneel het ligt en of de bekabeling of de omvormer de oorzaak is; het dakvlak zelf staat daar in de regel buiten. Bij de geïntegreerde baan is de vraag simpeler geformuleerd, maar niet per se simpeler te beantwoorden: het gaat om die ene baan waar de cel in zit, en om de vraag of dat een probleem van de cel is of van de bekabeling die er vanaf loopt. Het voordeel is dat er geen aparte partij bij hoeft te worden gehaald om eerst het dak en dan pas de installatie te beoordelen. Het is één partij, met één garantie op één ding.
Op het zuiden, waar de meeste kilowattuur door het dakvlak loopt, is een enkele defecte baan het meest merkbaar in de meteropbrengst. Praktisch verandert dat niets aan hoe het wordt opgelost: die ene baan wordt vervangen, net als een gewone felsbaan die beschadigd is door bijvoorbeeld hagel of werkzaamheden op het dak. De rest van het dakvlak blijft liggen. Er wordt geen heel veld panelen gedemonteerd om bij een kabel te komen die onder een rij ligt, want die situatie is er niet: de bekabeling van een geïntegreerde baan loopt vanaf de baan zelf naar binnen, op dezelfde plek waar ook de gewone dakdoorvoeren zitten.
Bij een paneel op beugels dat op het zuiden kapot is, is de vervanging soms ingewikkelder, niet vanwege de garantie maar vanwege de bereikbaarheid: een defect paneel middenin een groot veld op een steil zuiddak kan betekenen dat er eerst buurpanelen los moeten om bij de bevestiging te komen. Dat is geen garantiekwestie maar een uitvoeringskwestie, en het is een van de redenen waarom sommige opdrachtgevers liever een systeem hebben waarbij dak en opwekking dezelfde eenheid zijn.
Op het zuiden is de zoninval het felst en dat betekent ook dat vervuiling, zoals stof of vogeluitwerpselen, het sterkst opvalt in de opbrengst, omdat elk beetje schaduw op het heetst van de dag het meeste kost. Bij panelen die los boven het dak liggen is er ruimte onder de panelen waar vuil zich kan verzamelen en waar water soms blijft staan; dat vraagt af en toe aandacht, niet omdat het aan de garantie raakt maar omdat het de opbrengst raakt. Bij de geïntegreerde baan ligt het vlak zonder spleet tussen dak en cel, dus er is geen ruimte onder de cel waar vuil zich ophoopt. Het dakvlak wordt onderhouden zoals elk hellend dak wordt onderhouden: schoonmaken is in de praktijk zelden nodig op een dak met voldoende helling, omdat regen het meeste vanzelf afvoert.
De geïntegreerde felsbaan is een dakbedekking met opwekking erin, en die combinatie betaalt zich het beste uit op het moment dat het dak toch vervangen wordt of nieuw wordt gelegd. Op een bestaand zuiddak dat nog jaren meekan, is een paneel op beugels vaak de logischere stap: het bestaande dakvlak blijft ongewijzigd garant staan voor de waterdichtheid, en de panelen komen daar los boven te liggen met hun eigen garantie op de opwekking. Dat scheidt de twee verantwoordelijkheden juist bewust, en dat is voor een dak dat zelf nog in orde is geen nadeel maar een logische keuze.
De overweging bij een zuiddak gaat dus niet zozeer over de richting zelf, die vooral van invloed is op hoeveel stroom er wordt opgewekt en wanneer op de dag dat gebeurt, maar over de staat van het dakvlak en het moment waarop er toch aan het dak gewerkt wordt. Andere richtingen en andere dakvormen brengen weer andere afwegingen mee, die op andere pagina's van deze site aan de orde komen.
Of het voor een specifiek zuiddak verstandig is om voor de geïntegreerde baan te kiezen, hangt af van de leeftijd van het huidige dak, de vorm van het vlak en het moment waarop vervanging toch al gepland staat. Klikzink rekent dat door op tekening, zonder daar vooraf getallen over opbrengst of terugverdientijd aan te koppelen die per dak verschillen.