Wat het net doet met stroom van een schuur

Een schuur staat er meestal bij zonder dat er iemand in werkt. Geen kantoor, geen koelcel, geen apparatuur die de hele dag draait. Overdag, precies wanneer een schuurdak met solarfels het meeste levert, wordt er op dat erf vaak weinig stroom gebruikt. Dat is de kern van deze pagina: niet hoeveel het dak opwekt, maar wat er met die stroom gebeurt op het moment dat hij er is.

Wat je niet direct zelf gebruikt, gaat het net op. Dat kan, maar het is niet meer vanzelfsprekend dat daar iets tegenover staat dat de moeite waard is. De vergoeding voor teruglevering is de laatste jaren veranderd en verschilt per leverancier en per contract, en soms is hij op sommige momenten van de dag nagenoeg nul. Een schuurdak dat om twaalf uur 's middags op volle kracht produceert terwijl er niemand thuis is en niets aanstaat, levert dus wel stroom, maar niet noodzakelijk waarde. Dat is geen reden om van een schuurdak af te zien; het is een reden om vooraf te kijken wat er op dat erf al aan verbruik staat of nog bij kan komen.

Waarom eigen verbruik zwaarder telt dan dakoppervlak

Bij een woonhuis is dat verbruik er vanzelf: koelkast, verwarming, wassen, koken, allemaal dingen die op vaste momenten stroom trekken, ook overdag. Bij een schuur moet dat verbruik er meestal apart bij komen. Denk aan een pomp die water verplaatst, een compressor voor koeling, laadpunten voor voertuigen of machines, ventilatie voor vee of opslag. Als die apparaten er staan of gepland zijn, verandert het plaatje volledig: dan wordt de stroom van het dak direct gebruikt op het moment dat hij ontstaat, zonder dat hij het net op moet en zonder dat de terugleververgoeding er nog toe doet.

Een boer die zijn schuur laat herdekken en er een mestpomp of een drooginstallatie bij heeft die overdag draait, heeft daarmee precies het soort verbruik dat bij het opwekprofiel van een dak past. Een schuur die alleen dient om machines droog te zetten heeft dat verbruik niet, en daar is de vraag legitiem of het dakvlak zijn geld beter waard is als gewone felsbaan zonder cellen, met het budget dat vrijkomt ingezet op iets anders. Dat is precies waarom we niet met een vast rendement per vierkante meter werken op deze site: het antwoord hangt af van wat er op dat erf aan verbruik is of komt, en dat rekenen we uit op tekening, per dakvlak, niet in het algemeen.

Het gebouw waar dit voordeel het duidelijkst is

Een schuur is in de meeste gevallen een eenvoudig dakvlak. Geen dakkapel, geen schoorsteen, geen dakraam, weinig doorvoeren, en meestal ook geen esthetische eis vanuit een welstandscommissie of een architect die om een strak aanzicht vraagt. Dat maakt een schuurdak vaak het vlak waar het dak vervangen het minst kost per vierkante meter en waar het opwekken, als het eigen verbruik er is, het meest oplevert per euro die je erin steekt. Er is weinig dat in de weg zit en weinig dat extra werk vraagt. Waar bij een woonhuis nog rekening gehouden moet worden met een schoorsteen of een dakkapel die schaduw geeft, zoals wij uitleggen bij [wat schaduw op een schuurdak doet met de opbrengst van het hele vlak](/dakstroom/schuur/schaduw), heeft een schuur meestal een vrij, open vlak zonder van die complicaties.

Dat eenvoudige vlak is ook de reden waarom een schuur vaak het eerste gebouw is waar deze afweging concreet wordt. Bij nieuwbouw of vervanging van het dak betaal je toch al voor de felsbaan; de vraag is dan alleen of je de versie met cellen erin neemt of de gewone. Bij een bestaand dak dat nog jaren meekan, ligt dat anders: dan moet je een goed dak weghalen om er een nieuw met opwekking voor terug te zetten, en dat is zelden de goede volgorde. Deze afweging gaat dus niet over of solarfels op een schuur kan, maar over wanneer het samenvalt met een moment dat je toch al aan het dak moet.

Wat je met het verbruik kunt doen voordat het net ermee moet

Er zijn een paar dingen die het eigen verbruik vergroten voordat er iets het net op gaat. Een batterij thuis of in de schuur vangt overschot overdag op en geeft het 's avonds of 's nachts weer terug, wat het probleem van het lage moment van teruglevering verkleint. Slim schakelen van apparatuur, zodat een pomp of een lader juist aanslaat op het moment dat de zon op het dak staat, doet hetzelfde zonder dat er een batterij bij hoeft. Wie kan zien welke baan op welk moment wat levert, zoals beschreven bij [kun je per baan zien wat hij doet op een schuur](/dakstroom/schuur/monitoring), kan dat verbruik ook gerichter plannen: je ziet dan niet alleen dat er stroom is, maar wanneer, en dat is precies de informatie die nodig is om verbruik erop af te stemmen.

Geen van die maatregelen verandert wat het dak zelf opwekt. Ze veranderen wel wat er met die opwekking gebeurt voordat hij het net op moet, en daarmee wat hij waard is voor de eigenaar van de schuur. Dat is een andere afweging dan de vraag of het dak fysiek geschikt is voor solarfels; die geschiktheid is bij een schuur meestal geen probleem. De vraag die overblijft, is of er iemand of iets is dat de stroom op het moment zelf kan gebruiken, en zo niet, of dat er nog bij kan komen.

Wat wij hierin niet doen

We noemen hier geen kilowattpiek per vierkante meter, geen terugverdientijd en geen concreet bedrag voor teruglevering, want die cijfers verschillen per uitvoering, per dakvlak en per energiecontract, en een getal dat vandaag klopt kan volgend jaar alweer achterhaald zijn. Wat we wel kunnen doen is op tekening kijken naar de omvang van het dakvlak, de richting waarin het ligt en het verbruik dat er al is of gepland staat, en op basis daarvan een reëel beeld geven van wat een schuurdak met solarfels in die specifieke situatie betekent. Dat gesprek kost niets en begint meestal met een simpele vraag: wat staat er op dat erf al aan, en wanneer.